دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

دوستی از منظر دین اسلام‌

اهمیت دوستی در آموزه‌های دینی به حدی است که فرد از روی دوستانی که برای خود انتخاب نموده است شناخته می‌گردد.
دوستی از منظر دین اسلام‌
دوستی از منظر دین اسلام‌
نویسنده: جواد احمدزاده

اهمیت دوستی در آموزه‌های دینی به حدی است که فرد از روی دوستانی که برای خود انتخاب نموده است شناخته می‌گردد. در واقع تاثیر دوستان در انسان در طولانی مدت، باعث گرویدن فرد به اعتقادات، اخلاق و روش زندگی آنها می‌گردد. لذا انتخاب دوست و هم صحبت خوب و نیکو که باعث افزایش ایمان و اعتقاد و استمرار در مسیر درستی و راستی بسیار مهم و باارزش تلقی می‌شود.‌

دوست آینه باشد چو اندر او نگری، به راستی نقش دوست در خوشبختی و بدبختی انسان از هر عاملی مهمتر است، گاه او را تا سر حد فنا و نیستی پیش می‌برد و گاه او را به اوج افتخار می‌رساند و این تاثیر پذیری از نظر منطق اسلام تا آن حد است که از حضرت علی (ع) نقل شده که فرمود:

هر گاه وضع کسی بر شما مشتبه شد و درون او را نشناختید به دوستانش نظر کنید، اگر اهل دین و آیین خدا باشد او نیز پیرو آیین خداست و اگر بر آیین خدا نباشد او نیز بهره ای از آیین حق ندارد.‌

از حضرت سلیمان پیغمبر(ع) نقل شده: درباره کسی قضاوت نکنید تا به دوستانش نظر بیفکنید چرا که انسان به وسیله دوستان و یاران و رفقایش شناخته می‌شود. خداوند در سوره فرقان آیه 28 می‌فرماید: یا ویلتنی لیتنی لم اتّخذ فلاناً خلیلاً. این آیه درباره کسی است که در قیامت از گرفتن دوست بد که او را گمراه کرده است می‌نالد و می‌گوید: ای وای بر من کاش فلان شخص گمراه را دوست خود انتخاب نکرده بودم و در حدیثی از حضرت امام محمد تقی(ع) می‌خوانیم:

ایاک و مصاحبه الشّریر فانّه کالسّیف المسلول یحسن منظره و یقبح اثره.

یعنی از همنشینی بدان بپرهیز که همچون شمشیر برهنه‌اند، ظاهر زیبا و اثرش بسیار زشت است. از حضرت رسول اکرم(ص) نقل شده که فرمود: حبّک للشّیءٍ یعمی و یصمّ. دوست داشتنت چیزی را کور و کرت می‌گرداند و نیز آن حضرت فرمود: من الکذب ان تحدّث ما سمعت. از دروغ همین تو را بس که هر چه شنیدی بگویی. به همین ترتیب روابط و دوستی افراد با یکدیگر و معاشرت و هم صحبتی آنها بسیار مهم می‌نماید.

به طورکلی در روابط انسان‌ها با یکدیگر و علاقه و نفرت آنها به هم چند دسته وجود دارد: 1- افرادی که نه جاذبه دارند و نه دافعه. اینها افراد بی‌تفاوتی هستند نه کسی آنها را دوست می‌دارد و نه دشمن. 2- افرادی که جاذبه دارند ولی دافعه ندارند. این‌ها بیشتر از همه مرید پیدا می‌کنند. اینها اگر چه خود خوب استفاده می‌کنند، ولی افرادی سازشکارند و کار درستی نمی کنند. 3- افرادی که دافعه دارند اما جاذبه ندارند. این‌ها دشمن سازند و دوست ساز نیستند و اینها نیز افراد ناقصی هستند. 4- مردمی که هم جاذبه دارند و هم دافعه. که اگر کار اینها بر مبنای صحیح و خوب باشد کار درستی است، البته در این مورد هم ضعف و شدت دارد و مصداق واقعی و نمونه عالی آن در حضرت مولاعلی (ع) است.‌

اما علت دوستی و ضدیت (جذب و دفع) بین افراد به عکس نیروی مغناطیس داشتن سنخیت است (السّنخیه علّه الانضمام). در انسان‌ها مومنین هستند که به هم پیوستگی دارند و به هیچ وجه از هم جدا نیستند و نمی شوند و واقعاً هم همین طور است، فقط این مومنین هستند که بین آن‌ها جدایی نیست و به راستی و حقیقتاً با هم برادرند (انّما المومنون اخوهٌ). و پیغمبر اکرم (ص) فرموده اند: مومنان اعضای یک اندامند. هر گاه عضوی به درد آید دیگر اعضا با تب و بی خوابی به او همدردی می‌کنند.

مقاله

نویسنده جواد احمدزاده

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS