راهکارهای تربیت صحیح کودکان

والدین در دین اسلام وظیفه و نقش بزرگی در جامعه و خانواده بر عهده دارند. نقش والدین در خانواده تربیت فرزندان و تحویل افرادی سالم و مفید به اجتماع می‌باشد، انسان هایی که با فراگیری احکام و قوانین دینی و یادگیری اصول اساسی زندگی اجتماعی از قبیل نوع دوستی و خدمت به انسانیت بتوانند جامعه را به سوی اهداف و آرمان های اجتماع رهنمون سازد.‌

والدین باید از اوان طفولیت فرزند به تربیت وی بپردازند، زیرا آثار تربیت در طفولیت همواره به جا می‌ماند. در دیوان منسوب به امیر المومنین علی (ع) آمده است: «فرزندانت را در کودکی نیکو تربیت نما، تا دیدگانت در بزرگی به آنها روشن گردد. حقا که مثل تربیت در طفولیت مانند نقش بر سنگ ماندگار است.» تربیت، بیشتر به دوران کودکی مربوط می‌شود ولی افراد در دوران بعدی زندگی نیز به تربیت نیاز دارند.‌

والدینی که اعمال و رفتارشان با بیان و گفتارشان ناسازگار است، هرگز نمی‌توانند فرزندانی خوب تربیت کنند. پدر و مادری که در حضور فرزندشان مشاجره نمایند، هر چند آنها را به اخلاق نیکو سفارش کنند، نمی‌توانند او را هدایت سازند. والدینی که دروغ می‌گویند یا غیبت می‌کنند یا از حرام خوردن پروایی ندارند، نمی‌توانند فرزندانشان را از این اعمال بازدارند. پدران و مادرانی که خود به معنویات اعتنا ندارند، نمی‌توانند فرزندانشان را با موعظه به دین پایبند سازند.‌

پدران و مادرانی که به هم یا فرزندانشان یا دیگران ناسزا می‌گویند علاوه بر عواقب گناهشان فرزندانشان را عقده ای می‌سازند و ناسزا گفتن را به او درس می‌دهند. والدینی که در برخوردها و گفتگوها، ملاک ارزش و شخصیت انسان را داشتن ثروت و زیبایی می‌دانند، نمی توانند به فرزند خود بیاموزند که ارزش واقعی در تقوا و پارسایی و رفتار نیکو است. والدین و بویژه مادرانی که همواره به وضع دیگران رشک می‌برند و در پی تقلید از آداب و مد و تشریفاتند، هرگز نمی‌توانند فرزندانی آگاه به ارزش های انسانی تحویل اجتماع دهند، بسیاری از نابسامانی‌های اجتماعی را فرزندان چنین مادران و پدران کوتاه پدید می‌آورند.‌

والدینی که به حلال بودن مال خویش و نحوه مصرف آن اهمیت نمی دهند نه تنها آخرت خود و فرزندان شان را تباه می‌نمایند، بلکه زیان آن را در همین دنیا نیز می‌بینند. مسئولیت انتقال تربیت سوء بر عهده والدین والدین است. رسول مکرم اسلام، این حقیقت را با تعبیری لطیف بیان می‌فرماید: «ادب السّوء کعرق السّوء». تربیت ناپسند با سرشت فرزندان عجین می‌شود و در کردار و گفتارشان ظهور می‌یابد. والدین باید توجه داشته باشند که اگر خود واجد کمالات انسانی و تربیت صحیح اسلامی نیستند، ابتدا خود را اصلاح نمایند و سلامت روح و روان خویش را بازیابند؛ سپس به فکر فرزند داری و پرورش انسانی دیگر بیفتند. بزرگ آموزگار مکتب اسلام، حضرت علی(ع) می‌فرماید: «کسی که خود را بر مسند رهبری قرار می‌دهد، قبل از تعلیم دیگران، ابتدا باید به تعلیم و تربیت خود پردازد. و باید قبل از آنکه با زبان به تربیت دیگران همت گمارد، با رفتار و کردارش چنین کند.» نیز والدین باید توجه داشته باشند که فرزنداشان نمی تواند با سرعت تمام تعالیم تربیتی را فراگیرد و به کار بندد. امر تربیت به مرور زمان نیاز دارد و هر گونه تعجیل و شتاب در این مورد بیهوده است.‌ هدف از تربیت، درستی و راستی و پایداری در دین و تقوا پیشگی و پیروی از حق است که باعث سعادت واقعی و دوری از زیان های حقیقی می‌باشد. کودکان را باید به سمت این هدف مقدس هدایت نمود تا هرگز تسلیم باطل و ستم نشوند و تنها خدا را مالک نفع و ضرر خویش بدانند و از حق پیروی نمایند. با تربیت صحیح است که والدین به این اهداف بلند تربیتی نایل می‌شوند و فرزندانی با ایمان و صالح پرورش دهند.