دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

راهکارهای رهایی از غفلت

پرسش: غفلت که یکی از مهم ترین موانع هدایت و تکامل انسان به حساب می آید با چه راهکارهایی می توان از آن رهایی یافت؟
راهکارهای رهایی از غفلت
راهکارهای رهایی از غفلت

پرسش: غفلت که یکی از مهم ترین موانع هدایت و تکامل انسان به حساب می آید با چه راهکارهایی می توان از آن رهایی یافت؟

پاسخ: در بخش نخست پاسخ به این سوال ضمن تاکید بر رهایی از غفلت به عنوان اولین گام در مسیر رشد و تعالی انسان به راهکار تفکر اشاره کردیم. اینک در ادامه دنباله مطلب را پی می‌گیریم.

2- تقویت علم و آگاهی: بدون تردید یکی از عوامل موثر در بیداری انسان، علم، شناخت، معرفت و آگاهی است. هر چه انسان آگاهی خود را افزونی ببخشد توجه او به حقایقی که باید به دنبال آنها باشد بیشتر می شود. به همین جهت قرآن در سوره یونس آیه 89 سفارش می کند به دنبال افرادی که در پی شناخت و معرفت صحیح نیستند حرکت نکنید، زیرا به مسیر غفلت زدگی سوق می دهند: «دعای شما پذیرفته شد. استقامت کنید و از راه و (رسم) کسانی که نمی دانند تبعیت نکنید.»

در روایتی از پیامبر اعظم آمده است: «نوع مع العلم خیرمن الصلاه مع الجهل» خواب با علم بهتر است از نماز باجهل. (میزان الحکمه، ج 6، ص 459) فرد عالم، خوابش نیز هدفمند و از روی تدبیر و برنامه ریزیی است، اما عابد جاهل هرچند عبادت می کند، ممکن است به مفهوم و ارزش و هدف عبادت خود آگاه نباشد.
3- موعظه: موعظه از ریشه «وعظ» به معنای منع همراه با ترساندن و درباب افتعال «اتعاظ» به معنای «تذکر به خیر و مانند آن که دل را نرم کند» آمده است.
    تذکار، بیداری، مبارزه با غفلت، سروکار داشتن با دل و عاطفه، آماده کردن ذهن برای بهره برداری از موجودی خود، باز کردن چشم برای دیدن، به خود آمدن، به برکت موعظه و نتایج آن می باشد. موعظه از راه غفلت زدایی و بیدارسازی به عقل خدمت می کند. از آن جا که موعظه، عضو خانواده حکمت عملی است، باید آثار آن در اعمال متعلم و متعظ ظاهر شود و او را از گناه باز دارد و این به معنای تاثیر موعظه در عقل عملی است.

بنابر‌این، سالک الی الله باید به «یقظه» برسد؛ یعنی بیداری از خواب غفلت و احساس مسئولیت در مقابل این که در این جهان با عظمت بیهوده آفریده نشده و باید خود را اصلاح کند.

4- توجه به عبرت‌ها: یکی از راههایی که قرآن برای بیداری افراد غافل به کار می گیرد، توجه دادن به عبرت‌هاست. قرآن در هفت زمینه با توجه دادن به آمد و رفت شب و روز، آمدن شیر پاک و مفید از میان خون هاو محتویات درون حیوانات، قصص و داستان‌های عبرت آموز گذشتگان، یاری کردن مجاهدان راه حق درعین جمعیت کم و غیره «لقدکان فی قصصهم عبره لاولی الالباب (یوسف -11) در سرگذشت آنان درس عبرتی برای صاحبان اندیشه بود. آری یقظه و بیداری نتیجه عبرت است. که روش عبرت آموزی یکی از روش های بیدارساز و خردپرور تربیتی است.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS