دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سلوک و شعر

و کتاب‌های شعر، خداوند (جل جلاله) براى تو مهیا فرموده است، که براى کسانى که طالب معرفت آن آثار باشند کفایت می‌کند، پس در آنها نظر کن، و از معانى آنها آنچه را که به سوى خدا و رسول و آنان که مورد رضاى خدا و رسولند دعوت نماید، حفظ کن و یاد بگیر، یعنى آنچه که انسان را به مکارم اخلاق، و سبقت گرفتن به سوى خیرات، و طهارت اصول و عروق و قلوب وادار می‌نماید.
سلوک و شعر
سلوک و شعر

نگارنده: رضی‌الدین سیدبن طاووس(رحمة‌الله‌علیه)

مخاطب: پسر سید بن طاووس

موضوع: سلوک و شعر

و کتاب‌های شعر، خداوند (جل جلاله) براى تو مهیا فرموده است، که براى کسانى که طالب معرفت آن آثار باشند کفایت می‌کند، پس در آنها نظر کن، و از معانى آنها آنچه را که به سوى خدا و رسول و آنان که مورد رضاى خدا و رسولند دعوت نماید، حفظ کن و یاد بگیر، یعنى آنچه که انسان را به مکارم اخلاق، و سبقت گرفتن به سوى خیرات، و طهارت اصول و عروق و قلوب وادار می‌نماید.

و بر حذر باش از تقلید کسانى که خود را عالم دینى دانند و اشعارى سروده که در آنها به مدح و ثناى ملوک و سلاطین پرداخته‌اند؛ زیرا که آنان در خطر بلکه از هلاک ‌شده‌گانند، و اگر توبه نکرده باشند از گفتار و اشعار خود پشیمانند، و در قیامت آرزو کنند که اى کاش‌ گنگ بودیم و این اشعار را نگفته بودیم، و من از آنان که این گونه از اشعار را نوشته و حفظ نموده‌اند تعجب دارم، و حال اینکه سزاوار به مقام علمى ایشان این بود که آنها را محو و نابود و باطل نمایند.

اى فرزندم: آیا در این گونه از اشعار از خدا و رسول و خاصان او مدحى دیده مى‌شود؟

اى فرزندم: آیا نه بینى که در آنها از کسانى که خدا و رسول و خاصان او مذمت و ملامتشان نموده‌اند، و مورد سخط و غصبشان قرار داده‌اند مدح و ثنا نموده‌اند؟

آیا در این کار دورى از خداوند و هتک حرمت او جل جلاله نیست؟ آیا این کار هتک حرمت ائمه طاهرین خود که در هر حال محتاج بایشانند نخواهد بود؟

و اگر خداوند براى تو فتح این باب نماید، و طبع شعر بتو عنایت فرماید از آنچه رضاى خداوند جل جلاله و سلف اطهار تو در آنست تجاوز مکن.[1]

پیام‌ها و نکته‌ها:

1- قلم و زبان سالک برای آن کسی می‌گردد که دلش برای او می‌تپد و مشتاق لقای اوست. از گفتار خود جز به دست آوردن دل محبوب قصدی ندارد.

2- بسیارند شاعرانی که با ابیاتی چند بهشت جاودانه را وارث گشته‌اند و چه بسیار آنان که با استعداد و قوای خدادادی خشم او را برانگیخته‌اند.

گر تو فصیحی همه مناقـــــب او گوی ور تو دبیـــری همه مدایح او خوان

ور تو حکیمی و راه حکمت می‌جوئی سیرت او گیر و خوب مذهب او دان[2]

  • [1] - منبع نامه: برنامه سعادت(ترجمه کشف المحجه لثمرة المهجه)؛ سید محمد باقر شهیدى گلپایگانى‌، تهران، مرتضوی، چاپ اول‌، صص 172 – 173
  • [2] - رودکی سمرقندی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS