دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عواقب شوم زخم زبان زدن

No image
عواقب شوم زخم زبان زدن

ماييم و يك زبان و دنياي حرف؛ گاهي سخن به تعريف و تمجيد از كسي مي‌گشايیم، گاهي عبادت مي‌كنيم، گاهي غيبت مي‌كنيم و گاهي تهمت مي‌زنيم، اين زبان عضوي كوچك از بدن ماست كه تاثيرات زيادي در سرنوشت دنيوي و اخروي ما دارد. از آنجايي كه نمي‌دانيم آنچه بر زبان مي‌آوريم چه اثري دارد بهتر است كه مدام زبانمان را كنترل كنيم كه بيهوده نچرخد. كنترل نكردن زبان پيامدهاي بسيار مخربي در زندگي دارد كه در پاره‌اي موارد، جبران آنها امكان‌پذير نخواهد بود. در روابط خانوادگي شاهديم كه اين زبان و كنترل نكردنش چه پيوندهاي عاطفي عميقي را از هم گسسته است، والدين را از فرزندانشان جدا كرده و همسران را از هم متنفر ساخته است. چه دوستي‌هاي عميقي كه توسط آن به دشمني تبديل شده است و چه بدبختي‌ها كه به بار نياورده است. از همين رو در روايات ما بسيار به كنترل زبان سفارش شده است و از آفات زبان بر حذرمان مي‌دارند. آفات زبان بسيار زياد هستند و توضيح هر كدام مبحثي جدا مي‌طلبد، در اين مجال سعي مي‌كنيم به آفتي بپردازيم كه بسيار گزنده و تلخ است، و چون نيش مار تا عمق جان يك شخص فرو مي‌رود و دل آزرده و غمگين رهايش مي‌كند. صحبت از زخم زبان زدن است. عادت زشتي كه خيلي‌ها دارند كه با كنايه و اشاره نقطه ضعف‌هاي طرف مقابل را به رخ او مي‌كشند. آنچه ما در روايات نوراني اهل بيت عليهم السلام مشاهده مي‌كنيم از جمله سفارش‌هايي كه شده در رابطه با يك زندگي مسالمت‌آميز و در كنار هم زيستن اين است كه از هر نوع پرخاش، زخم زبان زدن، هر نوع تعبيراتي كه در شأن يك انسان نيست، پرهيز شده است. انسان گل سر سبد عالم هستي و داراي ويژگي‌هاي ممتازي است كه اين ويژگيها تا جايي وجود دارد كه زبان خوش كاربرد دارد. قاعدتا نبايد نيازي باشد انسان متوسل شود براي پيشبرد اهداف نفساني خودش به طعنه زدن، زخم زبان زدن به ديگران؛ چون به قول آن شاعر گفت كه: «جراحات السّنان لها التيام و لا يلتام ما جرح اللّسان»؛ جراحت‌هايي كه از طريق شمشير و نيزه و امثال ذلك بر بدن انسان آشكار مي‌شود اينها التيام پيدا مي‌كند بالاخره زخم است و مرحم و دارو مي‌گذارند و گذر زمان التيام بخش اين زخم‌هاست.

امام باقرعليه السلام درباره اين گفته خداوند كه «با مردم به زبان خوش سخن بگوييد» فرمود: بهترين سخنى كه دوست داريد مردم به شما بگويند، به آنها بگوييد، چرا كه خداوند، لعنت‌كننده، دشنام‌دهنده، زخم زبان زن بر مومنان، زشت گفتار، بد زبان و گداى سمج را دشمن مى دارد. (امالى صدوق، ص 326)

امام حسين عليه السلام: زبان آدميزاد، هر روز به اعضاى او نزديك مى شود و مى گويد: چگونه ايد؟ آنها مى گويند: اگر تو ما را به خودمان واگذارى، خوب هستيم و مى گويند: از خدا بترس و كارى به ما نداشته باش: و او را سوگند مى دهند و مى گويند: ما فقط به واسطه تو پاداش مى يابيم و به واسطه تو، مجازات مى شويم. (بحارالأنوار، ج71، ص278، ح14) در مهارت‌هاي ارتباطي وقتي شخصي مي‌داند كه چگونه صحبت كند، از زخم زبان استفاده نمي‌كند و پيامدهاي گفتار خود را در نظر مي‌گيرد. انسان‌هاي عصبي كه آستانه تحمل كمتري دارند، عموما متهم به اين مساله هستند كه زخم و نيش زبان بيشتري دارند.

جواب‌هاي سربالا و سرزنش‌آميز دليل بر پرعقده بودن و عصبيت پاسخ‌دهنده است و ناشي از آن است كه وي شيوه برقراري ارتباط را نمي‌داند. واكنش‌هاي كلامي كه با تعمق و منطقي و بدون حب و بغض باشد. قطعا ارتباط بهتري را رقم مي‌‌زند و موجب پايداري زندگي مي‌شود.

امام باقر عليه السلام: إِنّ هذا اللِّسان مِفتاحُ كُلِّ خيرٍ و شرٍّ فينبغى لِلمُومِنِ أن يختِم على لِسانِهِ كما يختِمُ على ذهبِهِ و فِضّتِهِ؛ براستى كه اين زبان كليد همه خوبيها و بديهاست پس سزاوار است كه مومن بر زبان خود مهر زند، همان‌گونه كه بر (كيسه) طلا و نقره خود مُهر مى زند. (تحف‌العقول، ص 298)

مقاله

نویسنده زینب مجلسی راد
جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS