دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مجاهده با نفس

معرفی اجمالی: آقا محمد بید‌آبادی فرزند آقا محمد رفیع است. پدرش اصالتاً از مازندران بوده و به اصفهان کوچ کرده است و در محلّۀ بیدآباد ساکن و به بید‌آبادی مشهور گردیده است.
مجاهده با نفس
مجاهده با نفس

بسم الله الرحمن الرحیم

مجاهده با نفس

معرفی اجمالی: آقا محمد بید‌آبادی فرزند آقا محمد رفیع است. پدرش اصالتاً از مازندران بوده و به اصفهان کوچ کرده است و در محلّۀ بیدآباد ساکن و به بید‌آبادی مشهور گردیده است.

آقا محمد در محلۀ بیدآباد اصفهان چشم به جهان گشود و هم در این شهر مراتب رشد و کمال را پیموده است. زمانی که علم رسمی را سر به سر قیل و قال دین، و عطش درونی خود را هم‌چنان در اشتداد یافت دست در دامن استاد عرفان و اخلاق «سید قطب الدین تبریزی شیرازی» می‌زند، و در اثر عنایت و ارشاد وی قدم در عرفان و سیر و سلوک می‌گذارد.

بید‌آبادی بعد از آن، به تربیت نفوس مستعده و فطرت‌های پاک اقدام کرده و عده زیادی را از عالم طبیعت به ملکوت راهنمایی نمود.

این عالم وارسته به قدری پشت‌پا به هوا و هوس زده و زُهد پیشه کرده بود که أبداً به سلاطین زمان خویش (چه رسد به دیگران) اعتنایی نمی‌کرد، بلکه اظهار می‌داشت که از دیدار و ملاقات با آنان خوشش نمی‌آید.

در صورتی که آنان وی را برای مقامات و کراماتش کاملاً تعظیم و تکریم می‌کردند. با همۀ اینها هیچ‌گونه إبای نداشت که بر الاغ برهنه سوار شود و رده‌های طولانی را با آن بپیماید.

مولی أمیرالمؤمنین (ع) یکی از صفات پیامبر اکرم (ص) را همین أمر می‌شمارند:

پیامبر اکرم (ص) بر روی زمین غذا می‌خورد و مانند بردگان می‌نشست و پارگی کفشش را به دست خود می‌دوخت و لباسش را خود به دست خود وصله می‌زد و بر الاغ بی‌پایان سوار می‌شد و گاهی کسی را هم بر ترک خود می‌نشاند. (نهج‌البلاغه / خطبۀ 160)

آقا محمد بید‌آبادی که از شاگردان شریف العلماء است به کتاب‌های علمی، زیاد احترام می‌گذاشت به طوری که تهذیب شیخ طوسی را مانند قرآن می‌بوسید و بالای سر می‌گذاشت و می‌گفت: کتب احادیث و روایات مانند قرآن محترم است.

متن دستور العمل:

«...اول مرتبه(آن است) که خود را منظور (=در منظر) او ببینى و این مرتبه چنان است که [چون] بنده به این مرتبه مى رسد، محال است که مخالفت الهى کند و هم چنانکه اشاره به مطلوب است، اشاره به این راه نیز هست که عبادت او را به قرب عظیم مى‌رساند که رتبه « لى مع اللّه» که حضرت سیّد المرسلین فرموده‌اند که:

« مرا با خداوند خود وقتى است که در آن جا راه ندارد ملک مقرّبى و نه نبى مرسلى».

اشعار مى‌دارد به آن که اگر چنین عبادت بکنى، نیکى به خود کرده‌ای، جناب اقدس الهى از آن ارفع است که از این عبادات نفعى به او عاید گردد.

پس مشغول اربعینیّات شود چنانکه وارد شده است:

« هر که چهل روز خالص، از جهت حقّ سبحانه باشد، حقّ تعالى چشمه‌هاى حکمت را از دل او بر زبان او جارى مى گرداند ».

پس باید در نماز، همیشه، با حضور قلب و همیشه رعایت دل کند که در خاطرش چیزى در نیاید و اگر درآید، به تضرّع و ابتهال دفع آن را از خداوند خود طلب نماید و باز مشغول شود و گاهى مشغول دعاها باشد مثل دعاهاى "پانزده مناجات" [مناجات خمس عشر] و گاهى‌ مشغول ذکر "یا اللّه" شود. و مى‌باید که ملاحظه نماید که بداند حق سبحانه و تعالى، همه جا حاضر است، نه آن که جسمى تصوّر کند خداوند خود را. با این نحو ذکر کردن، خداوند خود را حاضر دانستن و در هر ذکرى او را یاد کردن و دل را متوجّه او ساختن و ذکر را از دل کردن، به اندک زمانى ترقیّات عظیم حاصل مى شود و این فقیر تجربه مکرّر کرده‌ام. فتح ابواب در ده روز شده است. و در حین اربعین، تمام چیزها ظاهر شده است که وصف نمى توان کردن، لیکن شیاطین جنّ و انس، ممانعت‌هاى عظیمه مى کنند. مجاهده همین معنى دارد که برنفس دشوار است و بر شیاطین دشوارتر.

پس مى‌باید مبتدى هر چند ایشان معارضه نمایند او نیز، به جناب اقدس متوجه شده ایشان را به سهام «لا حول و لا قوّة الا باللّه العلىّ العظیم» از خود دور گرداند، تا به رتبه محبت فائز گردد و دیگر معاوضه کم شود. پس اگر معارضات نفس و شیطان به کثرت دعوات و تضرّعات کم نشود، استعانت جوید به توجّهات مقربّان که در این راه هستند و غالب آن است که مخفى مى‌باشند، همان بهتر که وقت معارضه متوسلّ به جناب اقدس خداوند شود و تضرّع و زارى کند تا حق ،سبحانه و تعالى، حمایت فرماید...» .

پیامها:

1.اجتناب از شیطان و گناه، منجر به مسئولیت شناسی در پیشگاه خداوند می‌شود.

2. تنها راه تقویت مسئولیت شناس، خویشتن را در منظر خدا یافتن است.

3.برای تقویت احساس حضور در منظر خدا، باید به عبارت الهی پناه برد.

4.شرط تاثیر گذاری عبادت، دو امر است: حضور قلب و ترار و مداومت(اربعینیات)

5. نها راه رهایی از مشقت وعارضه با وساوس شیطان و کوتاه کردن دست او تضرع و زاری به پیشگاه الهی و استعانت از باری تعالی تا نیل به مقام محبت است.

    منبع:
  • فصلنامه حوزه شماره 58

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS