دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مرجع فقهى آل بویه

No image
مرجع فقهى آل بویه

مرجع فقهى آل بویه

ظهور امیران آل بویه در صحنه سیاسى جهان اسلام در قرن چهارم را مى توان نقطه عطفى در تاریخ تشیع به حساب آورد. امیرمؤمنان على(علیه السلام) با درایت از ظهور حاکمان آل بویه خبر داده بود: «یَخْرُجُ مِنْ دَیْلَمانْ بَنُو الصَّیّادفرزندان ماهیگیر از ناحیه دیلمان برمى خیزند.» پدر آل بویه مخارج خانواده را از ماهیگیرى به دست مى آورد و خداوند از نسل او پادشاهان سه گانه (على عمادالدوله، حسن رکن الدوله و احمد معزالدوله) را به وجود آورد و آنان به فرمانروایى پرداختند. وقتى مدت حکومت آنان را از امام پرسیدند، فرمود: «صد سال یا اندکى بیشتر.»[17]

احمد بن بویه معزالدوله سومین برادر آل بویه در سال 334ق با فتح بغداد و ایجاد دولت مستقل شیعى موجب خوشحالى شیعیان و علماى شیعه در اقصا نقاط جهان اسلام شد.

او مردى عاقل، بخشنده، بردبار و بزرگوار بود. شمس الدین ذهبى گفته است:

«معزالدوله حاکمى شیعى مذهب بود که در دولت وى مکتب تشیع و آثار و قوانین آن استحکام یافت و آشکار شد.»

شیخ بهائى نیز مى گوید:

«او در علم به اعتقادات شیعى و توسعه فرهنگ اهل بیت(علیه السلام)اعتقادى راسخ و ایمانى کامل داشت و با تمام وجود در تحقق آرمانهاى شیعه تلاش نمود. علاوه بر تقویت باورهاى شیعى در معاشرت با مردم و توسعه عمران و آبادانى و بهداشت و صنعت و کشاورزى نیز ممتاز بود. احمد معزالدوله در اجراى تمام دستورات دولتى و ملى و مذهبى از عالم بزرگ و معروف شیعه ابن جنید اسکافى پیروى مى کرد و او را مرجع فقهى خویش قرار داده بود.»[18]

درباره ارتباط ابن جنید با فرمانروایان آل بویه گزارشهاى مفصلى در تاریخ نیامده، اما تأکید شده است که معزالدوله پس از فتح بغداد در سال 334، ابن جنید اسکافى فقیه و متفکر جهان شیعه را به عنوان مرجع و مجتهد خویش برگزید و در مسائل مهم از نظرات او پیروى مى کرد. علامه بحرالعلوم در این باره مى نویسد:

«ابن جنید عالم بزرگوار شیعه در ایام معزالدوله از آل بویه زندگى مى کرد. معزالدوله فرمانروایى دانشمند و امامى مذهب بود. شیعه در عصر او با آزادى تمام مراسم مذهبى خود را انجام مى داد. او مردم بغداد را براى اقامه عزاى امام حسین(علیه السلام)در روز عاشورا بسیج کرد و جشن روز عید غدیر و رفتن به صحرا براى نماز عید غدیر را رسمیت بخشید و با تمام توان به شعارهاى شیعه عمل کرد. معزالدوله از این فقیه وارسته رهنمود مى خواست، با او مکاتبه مى کرد و مقامش را گرامى مى داشت.»[19]

البته دیگر عالمان دینى نیز نزد آنان جایگاه والایى داشتند. شیخ صدوق و شیخ مفید در بغداد حضور داشتند و بر عملکردشان نظارت مى کردند. تاریخ نویسان که اکثراً غیر شیعه بودند و به دنبال ثبت کوچکترین اختلاف و ضعف در میان رهبران شیعى بوده اند، هیچ مخالفتى از آنان ثبت نکرده اند. سید رضى و سید مرتضى نیز از ارکان دولت آنان محسوب مى شدند.

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS