دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

ولایت رکن اصلی دیانت‌

یکی از مسائل مهم زندگی انسان، حاکمیت بر جامعه است.
ولایت رکن اصلی دیانت‌
ولایت رکن اصلی دیانت‌
نویسنده: آیدین تبریزی

یکی از مسائل مهم زندگی انسان، حاکمیت بر جامعه است. زندگی اجتماعی انسان نیازمند مدیری شایسته و کاردان است که زندگی و امورات مردم را سامان داده و جامعه را در مسیری که هدف غایی آن است هدایت نماید، این مدیر بر انسان ولایت دارد. هر اجتماع همگانی متشکل از گروه‌های مردمی، نیازمند مدیر و رهبری کلی‌نگر است که زمام جامعه را به دست گیرد و جلوی لغزش‌ها، اشتباهات و انحراف‌های جامعه راگرفته و آن را در مسیر درست و بهینه رهبری نماید.

وجود رهبر و مدیر، باعث می‌گردد که جامعه با استفاده از حداقل امکانات موجود انسانی و طبیعی، در زمانی کوتاه به انگیزه‌های رشد و پیشرفت خود رسیده و جلوی هرج و مرج و آشفتگی ناشی از اظهار نظرهای گوناگون گرفته شود. تمامی مسائل، گروه ها، برنامه‌ها واجتماع‌های کوچک و بزرگ، نیازمند رهبر و مدیری که مورد قبول اکثریت افراد جامعه باشد می‌باشد. مانند ناخدای یک کشتی که با استفاده از تجربه و دانش خود کشتی را سالم به ساحل برساند. برای انسان‌ها واجب است که در زندگی اجتماعی، سیاسی، مذهبی و اقتصادی زندگی خویش یک رهبر کاردان داشته باشند.‌

از حضرت پیامبر(ص) در حدیث معروفی نقل شده: من مات بغیر امام مات میته الجاهلیه. کسی که بدون امام و رهبر از دنیا برود مرگ او مرگ جاهلیت بوده است. زیرا کسی که رهبر و ولی جامعه خود را نشناخته در واقع جانشین و خلیفه خدا را در روی زمین را نشناخته است. خداوند ولایت خویش و ولایت کسانی را که از طرف او اذن دارند را عامل تکامل و رشد جوامع بشری معرفی کرده است.‌

خداوند در قرآن ولایت خود، پیامبران، امامان و در زمان غیبت ولایت رهبران دینی را برای جامعه لازم شمرده است. «اطیعوالله و اطیعو الرّسول و اولی الامر منکم» یعنی اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید رسول خدا را و اطاعت کنید صاحبان امر را. در این آیه خداوند اطاعت از آنها را واجب فرموده است. بعد از خدا ولایت و رهبری پیامبران و سپس امامان را در جامعه لازم شمرده است: «النّبی اوّلی بالمومنین من انفسهم». سپس بیان می‌کند که پیامبران در قبال ولایت جامعه و هدایت مردم هیچ دستمزد و طلبی را دریافت نمی کنند پس دلیلی ندارد که از فرمان‌های آنان سرپیچی کنند و بهتر است که رهبری و لایت آنان را در جامعه قبول نمایند. در آیات دیگری استمرار خط ولایت بیان شده است: سرپرست و ولی شما تنها خداست و پیامبر او و آنها که ایمان آورده اند؛ همانا که نماز را بر پا می‌دارند و در حال رکوع، زکات می‌دهند. و هشدار می‌دهد که این خط ولایت تا روز رستاخیز استمرار می‌یابد. و جامعه اسلامی باید در تمامی زمان‌ها رهبری الهی داشته باشد.‌ در مورد نقش رهبری در اسلام از حضرت امام محمد باقر (ع) نقل شده هنگامی که سخن از ارکان اصلی دین به میان می‌اورد، ولایت (رهبری) را پنجمین و مهمترین رکن معرفی می‌کرد. در حالی که نماز معرف پیوند خلق با خالق است روزه که رمز مبارزه با نفس است و زکات پیوند خلق با خلق است و حج که جنبه‌های اجتماعی اسلام را بیان می‌کند (چهار رکن اصلی است) و آن گاه امام اضافه می‌کند: هیچ چیز به اندازه ولایت و رهبری اهمیت ندارد. چرا که اجرای اصول دیگر دینی در سایه آن خواهد بود. تا زمانی که یک ولایت یک رهبر دینی در جامعه اسلامی وجود نداشته باشد، قوانین و احکام اسلامی جنبه عملی و اجرایی نخواهد داشت و این رهبر است که بر اجرای صحیح و الهی این احکام در جامعه نظارت دارد. در واقع اطاعت از فرمان‌ها و دستورات رهبر برای تمامی مردم جامعه لازم و ضروری می‌باشد.

مقاله

نویسنده آیدین تبریزی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS