تقوا

تقوا[1]

قال الله تعالی:«وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصیبَنَّ الَّذینَ ظَلَمُوا مِنْکُمْ خَاصَّةً …»(سوره انفال آیه 25)

با توجه به متعلقات تقوا آیا مفهوم آن نیز اختلاف پیدا می کند یا اینکه تقوا در همه موارد مختلف و با داشتن متعلقات گوناگون، یک مفهوم بیش ندارد؟ در پاسخ باید بگوییم: تقوا در موارد مختلف و با متعلقات گوناگون، دارای یک مفهوم خواهد بود. تقوای از روز قیامت و یا از آتش و غیره در حقیقت چیزی جز تقوا از خداوند نیست و در نهایت همگی آنها به همین معنا باز می‌گردد؛ زیرا روز قیامت را خداوند قرار داده برای رسیدگی به حساب بندگان، و آتش و عذاب را خداوند به منظور کیفر گنهکاران آماده کرده است. پس تقوا در همه موارد یک چیز است با لحاظ‌های مختلف، گاهی به واسطه های مختلف نسبت داده شده و گاهی هم به فاعل اصلی.

بنابراین، در مورد تقوا همیشه یک نوع ترس وجود دارد که دارای عوامل گوناگونی است: اندیشه به خطر افتادن سعادت و یا گرفتار شدن به شقاوت و بدبختی و یا عذاب الهی که کمی از نفس دور تر است و یک واسطه می‌خورد- چرا که عذاب باعث شقاوت نفس و بدبختی انسان می شود- و یا اندیشه روزی که این عذاب در آن روز برای انسان حاصل و باعث بدبختی او می گردد.

نهایت همه اینها خوف از خداست که حاکم آن روز و عامل آن عذاب و باعث آن مجازات خواهد و از این رو، در نهایت، همه این تقوا ها که براساس این ترسها انجام می‌گیرد برمی‌گردد به اتقاءالله[2].

پی نوشت:
• [1].مصباح یزدی؛محمد تقی،اخلاق در قرآن،قم،مؤسسه آموزشی پژوهشی ا مام خمینی (ره)،1376،اول،ج1 ،ص 76
• [2] .ترس ازخداوند