پیامبر(ص)؛ اسوه حسنه

شناخت وجود مقدس نبی اعظم (ص) و تاسّی به سیره و روش زندگی حضرت، همواره مورد سفارش پیشوایان معصوم بوده است. در قرآن کریم نیز خداوند وجود مبارک حضرت را، «اسوه حسنه» معرفی نموده، آنجا که می‌فرماید: «لقد کان لکم فی رسول الله اسوه حسنه»(احزاب:21). امیرالمومنین علی(ع) که به تعبیر خویش: «و قد علمتم موضعی من رسول الله(ص) بالقرابه القریبه و المنزله الخصیصه»، نزدیکترین افراد به وجود نورانی رسول خدا(ص) بود، مذمت دنیا و شناختن بدی‌ها و عیب‌های آن را، از ثمرات تاسّی به آن حضرت می‌داند و می‌فرماید: «برای تو کافی است که راه و رسم زندگی پیامبر اسلام(ص) را اطاعت نمایی، تا رهنمای خوبی برای تو در شناخت بدی‌ها و عیب‌های دنیا و رسوایی‌ها و زشتی‌های آن باشد، چه اینکه دنیا از هر سو بر پیامبر(ص) باز داشته و برای غیر او گسترانده شد، از پستان دنیا شیر نخورد و از زیورهای آن فاصله گرفت».

در ادامه حضرت درباره لزوم اقتدا به نبی اکرم(ص) می‌فرماید: «پس به پیامبر پاکیزه و پاکت اقتدا کن، که در (راه و رسم) او الگویی است برای الگو طلبان و مایه فخر و بزرگی است برای کسی که خواهان بزرگواری باشد».

اینکه وجود مبارک نبی اکرم(ص)، از سوی خداوند متعال، اسوه و الگو معرفی شده است، از آن جهت است که ایشان از همان دوران کودکی تحت تربیت ویژه الهی بوده‌اند، همان گونه که امیرالمومنین علی(ع) می‌فرمایند: «از همان زمان که رسول خدا(ص) را از شیر گرفتند، خداوند بزرگ‌ترین فرشته از فرشتگان خویش را مامور ساخت تا شب و روز وی را به راههای بزرگواری و درستی و اخلاق نیکو سوق دهد»(نهج البلاغه، خطبه 192). امام صادق(ع) درباره تربیت ویژه نبی گرامی اسلام(ص) می‌فرماید: «ان الله ادب محمداً(ص) فاحسن تادیبه؛ خداوند محمد(ص) را ادب نمود و چه خوب او را تربیت کرد»(بحارالانوار، ج16، ص210).

پایداری و استقامت در راه اهداف و آرمان مقدس رسالت الهی، از صفات بارز نبی گرامی اسلام(ص) است که در نهج البلاغه در مواضع متعدد، مورد توجه امام علی(ع) قرار گرفته است. در بخشی از خطبه 116 نهج البلاغه چنین آمده است: «خداوند پیامبر اسلام(ص) را فرستاد تا به سوی حق دعوت نماید و گواه اعمال خلق باشد. او بدون سستی و کوتاهی رسالت پروردگارش را رسانید و در راه خدا با دشمنانش بدون عذر نبرد کرد.»امام علی(ع) در بیان دیگری، درباره استقامت و پایداری رسول خدا(ص) چنین می‌فرمایند: «همان گونه که سنگینی بار رسالت بر عهده او قرار داده شد با تمام قدرت به انجام آن پرداخت و به فرمانت قیام کرد و به سرعت در راه رضا و خشنودی ات گام برداشت و حتی یک قدم هم عقب گرد نکرد و اراده محکمش سست نشد.

وحی و رسالت تو را به خوبی دریافت و پیمان رسالتت را حافظ و نگهدار بود. آن چنان در اجرای فرمانت کوشش کرد که شعله فروزان حق را آشکار و راه را برای جاهلان و گمراهان روشن ساخت و دلهایی که در فتنه و گناه فرو رفته بودند به واسطه او هدایت گردیدند. پرچمهای حق را برافراشت و احکام زنده اسلام را برپا نمود»(نهج البلاغه، خطبه 72).‌