دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سخن بی فایده

هر گاه عقل کامل شود ، سخن کم شود.
سخن بی فایده
سخن بی فایده

سخن بی فایده

قال علی (ع) :« اذا تمّ العقل نقص الکلام »(تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4083)

شایسته نیست انسان سرمایه عمر خود را با سخنان بیهوده و بی فایده از بین ببرد. انسان باید بکوشد تا از عمر گرانبهای خود بهره‌مند شود و از این مدت کوتاهی که در اختیارش قرار گرفته است برای آخرت خود زاد و توشه‌ای بردارد. یکی از آفات زبان، بیهوده‌گویی است که بیشتر انسانها به آن مبتلا می‌باشند و به سبب آن به وادی آفات دیگر زبان کشیده می‌شوند پس باید در رفع آن کوشید و راه را بر گناهان زبان بست.[1]

چنین سخنانی که نه فایده‌ای برای دنیای انسان دارد و نه برای آخرت، اگر چه حرام نیست ولی بسیار مذموم است؛ زیرا باعث تضییع وقت انسان می‌شود و او را از ذکر و فکر خداوند باز می‌دارد و بسا باشد که از ذکری، آخرت انسان، آباد و از فکری، دری از درهای الهی بر خانه دل گشوده می‌شود.[2]

حضرت علی (ع) می‌فرمایند :

« اذا اراد الله سبحانه صلاح عبد الهمه قلّه الکلام و قلّه الطعام و قلّه المنام »[3]

هر گاه خداوند صلاح بنده‌ای را بخواهد به او کم گویی و کم خوری و کم خوابی را عطا می‌کند.

ریشه و علت سخنان بیهوده یا حرص بر شناختن چیزهای بی‌فایده است. یا خوش مشربی کردن تا مردم متوجه او شوند و یا گذرانیدن وقت و به سر رسانیدن روز و شب، که منشأ همه اینها پیروی از هوای نفس است. انسان باید قبل از سخن گفتن فکر کند که اگر این سخن او فایده دنیایی یا اخروی دارد، بگوید والاّ خاموش باشد.[4]

حضرت علی (ع) می‌فرمایند :

« عجبت لمن یتکلم بما لاینفعه فی دنیاه و لایکتب له اجرُهُ فی اخراه »[5]

تعجب می‌کنم از کسی که سخنی می‌گوید که فایده‌ای برای دنیای او ندارد وهیچ اجر و پاداشی در آخرت برای آن نوشته نمی‌شود.

    پی نوشت:
  • [1] - تهرانی، مجتبی، اخلاق الهی، تهران، انتشارات موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، چاپ دوم ، 1381ه ش، جلد چهارم ، ص321
  • [2] - نراقی ، ملا احمد، معراج السعاده، قم، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، 1377هش، ص451
  • [3] - آمدی ، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1378هش، حدیث 4084
  • [4] - نراقی ، ملا احمد، معراج السعاده ، ص453-454
  • [5] - آمدی، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، حدیث 4176

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

کتاب وظایف بازماندگان اموات

کتاب وظایف بازماندگان اموات

این کتاب بر اساس احادیث به مرگ و وظایف بازماندگان اموات که از سوی معصومین بیان شده است می پردازد.
کتاب مذهب اهل عشق

کتاب مذهب اهل عشق

کتاب مذهب اهل عشق، مجموعه ای از کرامات و دستورالعمل های عرفانی و حکایات تاریخی از بزرگان و علما است.
کتاب مجموعه مقالات توسعه فرهنگ ديني

کتاب مجموعه مقالات توسعه فرهنگ ديني

مجموعه مقالات توسعه فرهنگ دینی دربردارنده بیست و هفت مقاله با موضوع راه ها و موانع توسعه فرهنگ دینی به همت مؤسسه فرهنگی هنری عرش پژوه و پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام تهیه گردیده است.
کتاب فطرت صورت قدسی و حقیقت عرشی آدمی

کتاب فطرت صورت قدسی و حقیقت عرشی آدمی

در این کتاب به تشریح و ماهیت فطرت و امور فطری و عوامل موثر در شکوفایی پرداخته شده است.
کتاب در طلب راه راست (تاملات يک زن تازه مسلمان)

کتاب در طلب راه راست (تاملات يک زن تازه مسلمان)

این کتاب در بردانده شرح احوال دختری آمریکایی است که به دین اسلام و مذهب تشیع روی آورده است.

پر بازدیدترین ها

کتاب برهان‌های اثبات وجود خدا

کتاب برهان‌های اثبات وجود خدا

روری بر مهمترین استدلال‌های عقلی و تجربی مربوط به اثبات وجود صانع حکیم است.
کتاب هشت در بهشت

کتاب هشت در بهشت

این کتاب مجموعه ای گردآمده از ترجمه‌های علامه ملامحسن فیض كاشانی است که دربردارنده ده رساله در زمینه فقه، اخلاق، عقاید و عبادات است.
کتاب وظایف بازماندگان اموات

کتاب وظایف بازماندگان اموات

این کتاب بر اساس احادیث به مرگ و وظایف بازماندگان اموات که از سوی معصومین بیان شده است می پردازد.
کتاب احکام دین در سه سطح  ʃ جلدی)

کتاب احکام دین در سه سطح (3 جلدی)

احکام فقهی در سه سطح و در 3 جلد ارائه شده است.
کتاب تعامل امام علی (ع) با مخالفان

کتاب تعامل امام علی (ع) با مخالفان

در اين كتاب پس از تبيين مبانى نظرى امام علی (ع) در رفتار حكومتی ‏اش با مردم و مخالفين، به تشريح روابط ميان رهبر و مردم با استناد به سخنان گهربار آن حضرت پرداخته است.
Powered by TayaCMS