دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

کلام برهانی

No image
کلام برهانی

روش حُکماء (راه براهین واستدلالات عقلی)

حکما عموماً واکثر قریب به اتفاق شیعه ومعتزله از اهل سنّت واخیراً متکلمان اشاعره وهمه عُقلای عالَم از آن حیث که عاقلند شناخت حقایق هستی از جمله مسائل کلامی را از طریق بکارگیری عقل وسیر وسلوک عقلانی میسور دانستند.

از نظر شرع ودین نیز عقل از اعتبار ویژه بر خوردار است:

الف) قرآن، کسانی را که از اندیشۀ خویش سود نمی‌برند به عنوان برترین چهارپایان توصیف کرده است:

« إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللّهِ الصُّمُّ الْبُکْمُ الَّذِینَ لاَ یَعْقِلُونَ » (انفال /22)

«برترین جنبنده‌ها کسانی هستند که کر وگنگ وبی‌عقل هستند»

«وَمَا کَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَیَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِینَ لاَیَعْقِلُونَ» (یونس/100)

«هیچ کس را نرسد که ایمان بیاورد مگر به اذن الهی وبر آنان‌که تعقل نمی‌کنند پلیدی (کفر وجهالت) قرار می‌دهد»

ب)آیات بسیار دیگری نیز وجود دارد که با دلالت التزامی سندیت عقل را امضا می‌کند، چنان که از طرف مقابل، استدلال عقلی می‌طلبد:

« قُلْ هَاتُواْ بُرْهَانَکُمْ » (بقره/111)

«بگو برای این ادّعا برهان بیاورید»

ج)وخود نیز در اثبات معارف توحیدی از حجّیت عقل بهره‌گرفته وقیاس منطقی به کار می‌برد مثل:

« لَوْ کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا » (انبیاء/22)

«اگر در آسمان وزمین به جز خدای یکتا خدایانی وجود داشت همانا فساد در آسمان وزمین راه می‌یافت.»

د) پرهیز دادن از پیروی ظن وگمان:

« إِن یَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلاَّ یَخْرُصُونَ » (انعام/116)

«آنان جز از ظن وگمان پیروی نمی‌کنند وجز پندارگرا نیستند»

البته این به معنای بی‌توجهی به قرآن وسنت نیست زیرا برخی از مباحث کلامی از قبیل امامت خاصّه برخی مباحث معاد نقلی‌اند وجز از طریق آیات وروایات قابل اثبات نیستند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

کتاب وظایف بازماندگان اموات

کتاب وظایف بازماندگان اموات

این کتاب بر اساس احادیث به مرگ و وظایف بازماندگان اموات که از سوی معصومین بیان شده است می پردازد.
کتاب مذهب اهل عشق

کتاب مذهب اهل عشق

کتاب مذهب اهل عشق، مجموعه ای از کرامات و دستورالعمل های عرفانی و حکایات تاریخی از بزرگان و علما است.
کتاب مجموعه مقالات توسعه فرهنگ ديني

کتاب مجموعه مقالات توسعه فرهنگ ديني

مجموعه مقالات توسعه فرهنگ دینی دربردارنده بیست و هفت مقاله با موضوع راه ها و موانع توسعه فرهنگ دینی به همت مؤسسه فرهنگی هنری عرش پژوه و پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام تهیه گردیده است.
کتاب فطرت صورت قدسی و حقیقت عرشی آدمی

کتاب فطرت صورت قدسی و حقیقت عرشی آدمی

در این کتاب به تشریح و ماهیت فطرت و امور فطری و عوامل موثر در شکوفایی پرداخته شده است.
کتاب در طلب راه راست (تاملات يک زن تازه مسلمان)

کتاب در طلب راه راست (تاملات يک زن تازه مسلمان)

این کتاب در بردانده شرح احوال دختری آمریکایی است که به دین اسلام و مذهب تشیع روی آورده است.

پر بازدیدترین ها

کتاب تذکرة السالکین

کتاب تذکرة السالکین

این کتاب حاوی نامه های عرفانی حضرت آیت الله آقا محمد بیدآبادی به دوستان و شاگردان ایشان می باشد.
کتاب برهان‌های اثبات وجود خدا

کتاب برهان‌های اثبات وجود خدا

روری بر مهمترین استدلال‌های عقلی و تجربی مربوط به اثبات وجود صانع حکیم است.
کتاب هشت در بهشت

کتاب هشت در بهشت

این کتاب مجموعه ای گردآمده از ترجمه‌های علامه ملامحسن فیض كاشانی است که دربردارنده ده رساله در زمینه فقه، اخلاق، عقاید و عبادات است.
کتاب مذهب اهل عشق

کتاب مذهب اهل عشق

کتاب مذهب اهل عشق، مجموعه ای از کرامات و دستورالعمل های عرفانی و حکایات تاریخی از بزرگان و علما است.
کتاب تعامل امام علی (ع) با مخالفان

کتاب تعامل امام علی (ع) با مخالفان

در اين كتاب پس از تبيين مبانى نظرى امام علی (ع) در رفتار حكومتی ‏اش با مردم و مخالفين، به تشريح روابط ميان رهبر و مردم با استناد به سخنان گهربار آن حضرت پرداخته است.
Powered by TayaCMS