دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

یکتاپرستی اصل مشترک شرایع آسمانی

توحید از ریشه وحدت و واحد در لغت عرب به معنای یکتا می‌باشد. پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند: «بهترین علم، علم توحید است. چه اینکه ارزش هر علمی به معلوم و متعلق آن است و معلوم در این علم، خداوند است».
یکتاپرستی اصل مشترک شرایع آسمانی
یکتاپرستی اصل مشترک شرایع آسمانی
نویسنده: احمد فضلیان


توحید از ریشه وحدت و واحد در لغت عرب به معنای یکتا می‌باشد. پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند: «بهترین علم، علم توحید است. چه اینکه ارزش هر علمی به معلوم و متعلق آن است و معلوم در این علم، خداوند است». از جمله راههای اثبات توحید در قرآن کریم، راه فطرت و برهان نظم است که بدون ناظم، وجود نظم در جهان محال و دور از ذهن می‌باشد. تمایل مشترک تمامی انسان‌ها به کمال گرایی یک امری فطری و اثبات گر توحید است. چرا که محال است امری در میان تمامی انسان‌ها به صورتی مشترک به ودیعه نهاده شود و در عالم خارج، عاطل بوده و وجود نداشته باشد. لذا فطرت مشترک در نهاد آدمیان نشان از خالقی واحد در جهان بیکران هستی دارد.

توحید یک امر بسیط بوده دارای درجات و مراتبی است. بسیاری از محققان اسلامی درجات توحید را در چهار مرتبه ذکر کرده‌اند: توحید ذاتی، توحید صفاتی، توحید افعالی و توحید عبادی. توحید ذاتی یعنی اعتقاد به وحدانیت و بی همتایی خداوند در ذات خویش. به عبارتی عدم اعتقاد به تکثر وجودی و پرهیز از تعدد گرایی از لوازم توحید ذاتی به شمار می‌آید. منظور از توحید صفاتی این است که صفات باری تعالی همچون ذات یگانه وی، بی همتا و یکتا است. توحید افعالی به این مرتبه از توحید اشاره دارد که تمامی نظامات و اسباب و روابط بین نظام آفرینش ناشی از اراده وقدرت الهی است. اعتقاد به این که تنها خداوند سزاوار عبادت و پرستش است به توحید عبادی مربوط می‌گردد. باید اذعان داشت توحید ذاتی و توحید عبادی از اصول اولیه و اساس اعتقادی اسلامی به شمار می‌آید. توحید افعالی دارای شاخه‌های توحید در ربوبیت و توحید خالقیت می‌باشد. توحید در ربوبیت به معنا ی آن است که در مجموع، کل آفرینش و هستی دارای یک مدبر است. توحید خالقیت اشاره به آن دارد که برای جهان آفرینش تنها یک آفریدگار و خالق وجود دارد. و به عبارتی دیگر برآیند توحید افعالی و اعتقاد به توحید در ربوبیت و توحید خالقیت این است که مدبّر و خالق یکی است.

بی تردید هر موجودی در ذات و هستی خویش و در افعال و کردار خویش نیازمند اراده و خواست الهی است. اعمال انسان‌ها و نظام علت و معلول دارای دو جنبه مباشری و تسبیبی است. اعمال آدمی نسبت به خود او جنبه مباشری دارد و نسبت به خداوند دارای جنبه تسبیبی است. خداوند در قرآن می‌فرماید: «تو تیر نینداختی هنگامی که تیر انداختی بلکه خدا انداخت». به عبارتی تاثیر سبب‌ها ناشی از اراده الهی است. ودر قرآن کریم می‌خوانیم:« به دریا فرمان دهد که موسی و قوم او را غرق نکند». در این بین معجزات پیامبران که اموری خارق‌العاده و غیر عادی تلقی می‌شوند دارای علت طبیعی و شناخته شده نبوده و خارج از نظام عادی علت و معلول می‌باشند.

مقاله

نویسنده احمد فضلیان

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

حضور بانوان طلبه در جشنواره پژوهشی علامه حلی

حضور بانوان طلبه در جشنواره پژوهشی علامه حلی

به گزارش خبرگزاری رسا، به نقل از روابط عمومی جشنواره علامه حلی(ره)، حجت الاسلام زارعی، مدیر اداره امور پژوهشی طلاب حوزه علمیه قم و دبیر جشنواره علامه حلی در نشستی با مدیران اداره ساماندهی تحقیقات حوزه علمیه خواهران گفت
پایان همایش بین‌المللی گفت‌وگوی بین اسلام و مسیحیت در طرابلس

پایان همایش بین‌المللی گفت‌وگوی بین اسلام و مسیحیت در طرابلس

همایش بین‌‌المللی گفت‌وگوی اسلام و مسیحیت که از روز پنجشنبه 13 دی ماه درطرابلس پایتخت لیبی آغاز شده‌بود، شب به کار خود پایان‌داد.
برای ترویج فرهنگ اهل بیت باید گام های اساسی برداشت

برای ترویج فرهنگ اهل بیت باید گام های اساسی برداشت

برای ترویج فرهنگ اهل بیت باید گام های اساسی برداشت
دیدار ‌اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری با مراجع

دیدار ‌اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری با مراجع

اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، با هدف تشریح برنامه‌ها و عملکرد نیروی انتظامی در طرح ارتقای امنیت اجتماعی و بهره گیری از راهکارهای عملی در این باره، ‌صبح امروز، 23 آبان‌ماه، با تعدادی از مراجع تقلید و علما در قم دیدار کرد.
Powered by TayaCMS