کار و شغل

قال رسولُ اللّه(ص): «إنَّ اللّه َتعالی یحِبُّ العَبدَ المؤمنَ المُحْتَرِفَ»

هر چیزی که یک نوع ارتباطی با خداوند پیدا کند، جنبه تقدّس، پاکی و معنویّت پیدا می‌کند. از جمله این صفات، داشتن شغل و حرفه برای مؤمن است. این بدین معنی است که حرفه، کار و شغل، دارای یک نوع ارزش و معنویّت است. انسان باید هر شغلی و هر کاری را از آن جهت که کار و شغل است، مقدّس و محترم شمرده و آن‌را کم نشمارد. همان‌طوری که نماز و روزه، به‌دلیل اینکه عبادت و مورد رضایت خداوند هستند، مقدّسند. حرفه و شغل هم اگرچه در آن، قصد قربت شرط نیست؛ ولی از این جهت که محبوب و مورد رضایت خداوند است، مقدّس است.[1]

در سیره پیامبر اکرم(ص) وارد شده که هرگاه به کسی نگاه می‌کرد و از او خوشش می‌آمد، از دیگران سؤال می‌کرد که آیا او شغل و حرفه‌ای دارد؟ اگر می‌گفتند: نه. پیامبر می‌فرمود: از چشم من افتاد.

کانَ رَسوُلُ اللهِ(ص) إذَا نَظَرَ إلی الرَّجُلِ فأعجَبَهُ فَقَالَ: هَل لَهُ حِرفَهٌ؟ فإن قَالوُا: لا. قَالَ: سَقَطَ مِن عَینِی[2]

آری کار و تلاش دارای ارزش است و کسی به‌دنبال کار و حرفه‌ای است مورد توجه خداوند و رسولش قرار می‌گیرد. انسان باید در زندگی، به‌دنبال شغل و حرفه مناسبی باشد و در جهت کسب روزی حلال تلاش کند؛ مسلما چنین کسی که با کار و تلاشش در راه آسایش خانواده خود زحمت می‌کشد، مورد لطف و محبت خداوند قرار می‌گیرد.

روزی رسول اکرم(ص) با اصحاب خود نشسته بود، جوان توانا و نیرومندی را دید که اوّل صبح به کار و کوشش مشغول شده است. کسانی که در محضر آن حضرت بودند گفتند: این جوان شایسته مدح و تمجید بود، اگر جوانی و نیرومندی خود را در راه خدا به‌کار می‌انداخت. رسول اکرم فرمود: این سخن را نگویید؛ اگر این جوان برای معاش خود کار می‌کند که در زندگی محتاج دگران نباشد و از مردم مستغنی گردد، در راه خدا قدم برداشته است. همچنین اگر کار می‌کند به نفعِ والدینِ ضعیف یا کودکانِ ناتوان که زندگی آنان را تأمین کند و از مردم بی‌نیازشان سازد، بازهم به راه خدا می‌رود؛ ولی اگر کار می‌کند تا با درآمد خود به تهیدستان مباهات نماید و بر ثروت و دارایی خود بیفزاید، او به راه شیطان رفته و از صراط حق منحرف شده است.[3]

[1]. مطهری، مرتضی؛ یادداشتهای شهید مطهری، تهران، صدرا، 1385، چاپ سوم، ج6، ص445.
[2]. مجلسی، محمدباقر؛ بحارالانوار، بیروت، مؤسسةالوفاء، 1404، ج100، ص9، باب1.
[3]. فلسفی، محمدتقی؛ الحدیث روایات تربیتی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1368، ج1، ص220.