کار و تلاش همراه با امید

کار و تلاش همراه با امید

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): «إِذَا أَعْسَرَ أَحَدُکُمْ فَلْیَخْرُجْ وَ لا یُغِمَّ نَفْسَهُ وَ أَهْلَهُ»(مستدرک‌الوسائل ، ج8 ، ص115)

یکی از چیزهایی که در روایات نسبت به آن تأکید شده کار و کوشش و تلاش برای تأمین زندگی است؛ البته زندگی هر انسانی ممکن است دارای فراز و نشیب‌هایی باشد آنچه در این میان مهم است این است که انسان در زندگی خود همواره دو نکته را مد نظر قرار دهد:

1- هرگز دست از کار و تلاش برای تأمین زندگی خود بر ندارد انسان تحت هیچ شرایطی نباید دست از کار و تلاش برای تأمین زندگی خود و خانواده‌اش بر دارد چرا که بی‌تردید نه تنها با بی‌کاری و تن پروری مشکلات زندگی انسان حل نمی‌شود بلکه انسان بی‌کار و کسی که برای خانواده‌اش تلاش نمی‌کند مبغوض خداوند نیز واقع می‌شود. امام کاظم(ع) می‌فرمایند:

«إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَیُبْغِضُ الْعَبْدَ النَّوَّامَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَیُبْغِضُ الْعَبْدَ الْفَارِغَ»[1]

به درستی که خداوند بنده‌ای که زیاد می‌خوابد دشمن می‌دارد؛ همانا خداوند بنده بی‌کار را دشمن می‌دارد.

2-امید به آینده

در مشکلات زندگی انسان نباید امید خود را از دست بدهد بلکه باید با توکّل به خداوند، همراه با کار و کوشش، امید به آینده داشته باشد و یقین داشته باشد که با کار و تلاش در هر عرصه‌ای قادر خواهد بود به موفقیت دست یابد. امام صادق(ع) می‌فرمایند:

«أَ یَعْجِزُ أَحَدُکُمْ أَنْ یَکُونَ مِثْلَ النَّمْلَةِ فَإِنَّ النَّمْلَهَ تَجُرُّ إِلَى جُحْرِهَا»[2]

آیا هر یک از شما عاجزتر و ناتوان‌تر از مورچه هستید! به درستی که مورچه غذا و آذوقه خود را به خانه‌اش می‌کشد.

اینکه انسان هر روز مشکلات زندگی خود را به در خانه این و آن ببرد و از آنها کمک بخواهد و در مقابل مشکلات زندگی تسلیم شود و هیچ کار و تلاشی برای رفع آنها انجام ندهد، مورد پذیرش اسلام نیست.

شخصی از دوستان رسول اکرم(ص) نزد رسول اکرم(ص) شرفیاب شد و از حضرت در خواست چیزی کرد رسول اکرم(ص) از او پرسید: چه داری؟ جواب داد از مال دنیا فقط ظرف برای آب خوردن و یک قطعه پارچه که قسمتی از آن را روی زمین و قسمت دیگر را به حالت رو انداز استفاده می‌کنم پیغمبر (ص) فرستادند ظرف و پارچه را آوردند آنگاه پرسیدند: آیا کسی هست این دو را بخرد؟ شخصی آن دو اثاث را به دو درهم خرید پیغمبر(ص) فرمودند: یک درهم آن را خوراکی بخر و درهم دیگر را طنابی تهیه کن و در بیابان هیزم جمع کن و در بازار بفروش آن مرد مشغول کار شد بعد از دو هفته نزد پیامبر(ص) آمد عرض کرد از روزی که کار کرده‌ام تا امروز پانزده درهم پس انداز نموده‌ام سپس از آن مبلغ مقداری غلّه و جامه خرید رسول اکرم(ص) به او فرمودند: ببین از این دو عمل که انجام داده‌ای کدامیک بهتر یا بدتر است آیا کوشش نیکوتر است یا گدایی؟[3]