عوامل زمينه‌ساز پايبندی به پيمان

ايوب محمدی

از عوامل زمینه‌ساز پایبندی به پیمان می‌توان به موارد زیر اشاره گرد:1 ـ راستي و صداقت: راستي و صداقت، از لوازم پايبندي به عهد و پيمان است. امير مؤمنان علي (ع) درباره ويژگي‌هاي مديريتِ همراه با وفا مي‌فرمايد: پيشواي قوم بايد با مردم خود به راستي سخن راند. آن حضرت، خود برترين مصداق چنين مديريتي است. در خطبه‌اي پس از بيعت مردم مي‌فرمايد: پيمان من بدانچه مي‌گويم، در گرو است و به درستي گفتارم، متعهّد و كفيلم… به خدا سوگند، هرگز حقيقتي را كتمان نكرده‌ام و هيچ گاه دروغي نگفته‌ام. پايبندي به عهد و پيمان حتي نسبت به دشمن، امري مسلّم است. در ماجراي حكميت، در پيكار صفين، با آنكه امام (ع) راضي به آن وضع نبود، بعد از آنكه صلح نامه تنظيم شد، آن را محترم شمرد و در پاسخ آنها كه اعتقاد به نقض عهد نامه داشتند، فرمود: آيا پس از آنكه آن را نوشتيم، نقض كنيم؛ اين كار جايز نيست. 2 ـ نفی خيانت: براي تحقق عهد و پيمان، بايد از خيانت و بي وفايي دوري گزينيم. از ديدگاه حضرت علي (ع) تا انسان به پست‌ترين مراتب خود سقوط نكند، دست به پيمان شكني نمي‌زند. آن حضرت مي‌فرمايد: خيانت و پيمان شكني، اخلاق انسان‌هاي پست است. در جاي ديگر مي‌فرمايد: خيانت و پيمان شكني، زشت‌ترين خيانت‌هاست. 3 ـ هم سویی سخن و عمل: كساني مي‌توانند به عهد و پيمان خود پايبند باشند كه ميان سخن و عملشان دو گانگي نباشد و خود را در گرو سخن و وعده خويش بدانند. امام علي (ع) مي‌فرمايد: از اينكه به مردم وعده دهي و سپس تخلف كني، بپرهيز؛ زيرا خلف وعده، موجب خشم خدا و خلق است.