دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اجازت / اجازه

No image
اجازت / اجازه

كلمات كليدي : اجازه، اجازت، حرف رویّ، قریب‌ المخرج

نویسنده : (تليخص)هیئت تحریریه سایت پژوه

این مقاله به صورت تلخیص ارائه شده است و نسخه کامل آن به زودی ارائه می گردد.


اجازه در شعر آن است که شاعر مصراعی را که دیگری گفته است تمام کند؛ یعنی برای آن مصراع دومی بیاورد، تا بیتی ساخته شود. نمونۀ اجازه آن است که شاعری نزد صائب تبریزی این مصراعِ مهمل را عرضه کرد:

از شیشۀ بی‌ می، می بی‌شیشه طلب کن

و صائب بی‌درنگ گفت:

حقّ را زدلِ خالی از اندیشه طلب کن

و آن مصراع مهمل را به بیتی پر معنی بدل کرد.

در علم قافیه نیز، عنوان یکی از عیب‌های موسیقایی قافیه است. خواجه نصیرالدّین طوسی «اجازه» را اختلافِ حرفِ رَویّ دانسته به شرط آن‌که دو حرفِ روی مختلف دارای مخرجی یگانه یا متقارب باشند. مانند:

رو به جای آر اندر این کار احتیاط

زآن که جز بر تو ندارم اعـــــتماد

که در قافیۀ مصراع اوّل (احتیاط) حرف «طاء» و در قافیۀ مصراع بعد (اعتماد) حرف «دال» در محلّ رَوی واقع شده است.

برخی دیگر اختلافِ حرکتِ حرف پیش از روی مقید را اجازه نامیده‌اند. مانند:

از غــصّۀ هـــــجران تو دل پُر دارم

پیوسته از آن دیده به خون‌تر دارم

و اختلاف دو روی قریب المخرج را «اِجازه» نامیده‌اند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان برکات ماه مبارک رمضان1

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان برکات ماه مبارک رمضان1 در رابطه با موضوع رمضان المبارک در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان برکات و فضائل ماه مبارک رمضان4

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان برکات و فضائل ماه مبارک رمضان4 در رابطه با موضوع رمضان المبارک در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان برکات ماه مبارک رمضان3

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان برکات ماه مبارک رمضان3 در رابطه با موضوع رمضان المبارک در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان ماه مبارک رمضان و غفران الهی

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان ماه مبارک رمضان و غفران الهی در رابطه با موضوع رمضان المبارک در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان فضیلت صدقه دادن در اسلام

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان فضیلت صدقه دادن در اسلام در رابطه با موضوع رمضان المبارک در این قسمت قرار دارد.
Powered by TayaCMS