حقوق مؤمنين بر يكديگر

جرعه های معرفت - شرح حديث معصومين (ع) در كلام رهبر انقلاب

عَن الصادقِ جعفرِ بنِ محمدٍ عن اَبيهِ عَن آبائِهِ عَن عليِّ بنِ ابي طالبٍ (عليهم ُالسلام) قالْ قالَ رسولُ اللهِ (صلي الله عليه وآله): لِلْمُوْمِنِ عَلَي الْمُوْمِنِ سَبْعَةُ حُقُوقٍ وَاجِبَةٍ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَيْهِ الإجلالُ لَهُ في غَيبَتِهِ وَ الوَدُّ لَهُ في صَدرِهِ، وَ المُواساةً لَهُ في مالِهِ، وَ انْ يَحرُمَ غَيبَتَهُ، وَ انْ يَعُودُهُ في مَرَضِهِ وَ انْ يُشَيِّعَ جَنازَتَهُ، وَ انْ لايَقُولَ فيهِ بَعدَ مَوتِهِ إلاّ خَيراً(1)

مؤمن بر مؤمن هفت حق واجب الهي دارد. 1- احترام او در هنگامي كه حضور ندارد. 2- دوستي قلبي با او. 3- شريك ساختن او در ثروتش. 4- غيبت او را حرام بداند. 5- در بيماري او را عيادت كند. 6- جنازه او را تشييع كند. 7- بعد از مرگ درباره او جز به نيكي سخن نگويد.

[پيامبر گرامي اسلام(ص) فرموده اند که هر مؤمن بر برادر مؤمنش هفت حق دارد که از طرف خدا اداي اين حقوق بر او واجب شده است.] وجوب اين حقوق را بايستي جدي گرفت.

الْإِجْلَالُ لَهُ فِي غيبتهِ ، يکي [از اين حقوق] اين [است]. معنايش اين است که براي اين برادر مومن جلالتي در دل خود در نظر بگير که طبعاً در چشم تو جلالت پيدا مي کند.

جلالت از چه جهت؟ از جهت ايمانش؛ يعني لازمه اين بيان، لزوم تکريم برادران مؤمن از يکديگر است؛ نگاه تجليل آميز به برادر مؤمن. يعني با نگاه سبک به برادر مؤمن نگاه نکند. اين [حق] اول.

وَ الْوُدُّ لَهُ فِي صَدْرِهِ، دوم اينکه محبت او را در دل خودت داشته باشي.

وَ الْمُوَاسَاةً لَهُ فِي مَالِهِ ،با او در مال خود همراهي کني. يک وقت شما داري، او در نهايت احتياج است، بايد به او کمک کني.

وَ اَنْ يُحَرِّمَ غِيبَتَهُ، پشت سر او بدگويي را ممنوع کني؛ نه خودت [غيبت او را] بکني، نه بگذاري ديگران بکنند.

وَ اَنْ يَعُودَهُ فِي مَرَضِهِ، وقتي مريض شد از او عيادت کني.

وَ اَنْ يُشَيِّعَ جَنَازَتَهُ، بعد از مرگ هم دست از او برنداريم. اگر برادر مؤمنمان از دنيا رفت، جنازه او را هم تشييع کنيم، يعني با او تا بعد از مرگ باشيم.

وَ اَنْ لَا يَقُولَ فِيهِ بَعْدَ مَوْتِهِ إِلَّا خَيْراً، بعد از مرگش هم نيکي او را بگوييم. حتي اگر چنانچه بدي اي هم دارد آن را نگوييم. که در روايت دارد که اُذْکُروُا مَحاسِنَ مَوتاکُم(۲). آنهايي که مردند و رفته اند و قدرت دفاع از خودشان را ندارند، خوبي هايشان را بگو. بالاخره هر کس يک خوبی‌ای دارد.

-

۱) الامالي شيخ صدوق، ص ۸۵.

۲) روايتي از پيامبر گرامي اسلام (ص): «اُذکُروُا مَحاسِنَ مَوتاکُم وَ کُفّوا عَن مَساويهِم»

نيکي هاي مردگان خود را ياد کنيد و از بدي هايشان چشم بپوشيد. (نهج الفصاحه)

* شرح حديث در ابتدای درس خارج، 27/2/94

* پايگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب

روزنامه كيهان، شماره 21709 به تاريخ 7/6/96، صفحه 6 (معارف)