عرضه Supply

كلمات كليدي: عرضه، عوامل مؤثر بر عرضه، شيب عرضه، تغييرات در عرضه، تغييرات در مقدار عرضه

نویسنده: احسان شریعتی نجف‌آبادی

عرضه  Supply

علم اقتصاد با کلماتی چون عرضه و تقاضا همراه است؛ تقاضا تمایل مصرف کنندگان را به کالا در قیمت‌های مختلف نمایان می‌کند؛ اما عرضه جریان یک کالا و یا خدمت را جهت برآوردن تقاضا بیان می‌کند. مثلا عرضه گوشت تعیین کننده مقدار گوشتی است که فروشندگان حاضرند در دورۀ معینی در بازار به فروش برسانند؛ البته باید به این نکته توجه کرد که مقدار گوشتی که حاضرند بفروشند تمایل فروشنده به فروش آن در بازار است، نه مقداری که عملا در بازار به فروش می‌رسد. در حقیقت ممکن است بین مقدار به فروش رفته و تمایل به فروش عرضه کنندگان، متفاوت باشد.

تعریف عرضه

عرضه عبارتست از مقدار کالا و یا خدمتی که برای فروش در یک قیمت معین در دسترس خریدار قرار دارد. البته همان‌طور که ذکر شد، عرضه نقش تامّ در تعیین قیمت در بازار را ندارد بلکه تقاضا نیز مؤثر است.[1]

عوامل مؤثر بر عرضه

یکی از عوامل مهم تعیین کننده در عرضه کالا، قیمت است هر وقت قیمت‌ها افزایش یابند عرضه کنندگان، کالاهای بیشتری را به بازار ارائه می‌دهند. از عوامل دیگر مؤثر بر عرضه می‌توان از هزینه تولید، مالیات و یارانه نام برد که با افزایش هزینه تولید و مالیات و کاهش یارانه عرضه کالا کاهش می‌یابد و برعکس.[2] تکنولوژی، قیمت عوامل تولید، قیمت سائر کالاها، تعداد و اندازه تولید کنندگان[3] و انتظارات قیمتی نیز بر عرضه تولید اثر گذار هستند.

تابع و منحنی عرضه

به بیان جبری به همه عوامل اثر گذار برعرضه، تابع عرضه گفته می شود . منحنی عرضه هم به نمایش هندسی تابع عرضه گفته می شود که اولا بجز قیمت خود کالا ، بقیه عوامل اثر گذار را ثابت فرض می کنیم و ثانیا از معکوس ریاضی تابع عرضه استفاده می شود. به عبارت دیگر عرضه به صورت نموداری در محور قیمت و مقدار نمایش داده می‌شود؛ به این معنی که مقادیر کالا را که تولیدکننده در قیمت‌های مختلف در طی یک دوره زمانی معین مایل به تولید و یا فروش آن است تحت نمودار عرضه (با فرض ثابت بودن سایر عوامل که عرضه را تحت تاثیر قرار می‌دهند) نمایش داده می‌شود.

منحنی عرضه با این بیان دارای سه ویژگی است. اولا صعودی است یعنی رابطه مثبت بین قیمت کالا و مقدارعرضه همان کالا وجود دارد. شیب مثبت نشانگر تشویق تولیدکنندگان به عرضه بیشتر کالا برای کسب قیمت‌های بالاتر است. ثانیا حداقل قیمتی را نشان می دهد که بابت عرضه کالا باید به بنگاه داد و ثالثا حداکثر مقدار را نشان می دهد که بنگاه مایل به عرضه می باشد.

حرکت روی منحنی عرضه و جابجایی آن

در این منحنی دو نوع تغییر داریم:

1. حرکت روی منحنی عرضه که از تغییر در قیمت همان کالا ناشی می شود و در این صورت گفته میشود که مقدار عرضه تغییر کرده است اما خود تقاضا ثابت است
2. جابجایی منحنی عرضه که از تغییر سایر عوامل موثر بر عرضه بجز قیمت همان کالا ناشی می شود.

به عنوان مثال اگر قیمت گوشت بالا برود به همان میزان مقدار عرضه گوشت بالا خواهد رفت و بالعکس. اما دیگر عوامل مؤثر بر عرضه اگر تغییر کنند موجب انتقال منحنی عرضه به طرف بالا یا پایین خواهند شد. مثلا اگر مالیات بر فروش گوشت وضع شود منحنی کالا به بالا منتقل خواهد شد و لذا باعث جابجایی منحنی در همان سطح قیمت قبلی می شود. هرقدر منحنی پایین‌ و در سمت راست نمودار قیمت - مقدار قرار بگیرد، بیشتر به نفع مصرف کننده است زیرا در قیمت پایین، کالای بیشتری نصیب او می‌شود.

قانون عرضه

قانونی که بیان می‌کند همگام با افزایش سطح قیمتها تولید کننده(عرضه کننده) بر میزان تولید(عرضه) خود می افزاید (رابطه مثبت بین قیمت و مقدار عرضه).

تغییرات در عرضه (بازار)

زمانی که کل منحنی عرضه یک کالا در اثر عوامل مؤثر بر عرضه انتقال یابد اصطلاحاً تغییر در عرضه و در صورتی که منحنی عرضه یک کالا ثابت باشد و حرکت بر روی منحنی صورت پذیرد تغییر در مقدار عرضه تعبیر می‌گردد. لازم به ذکر است که جهت استخراج منحنی عرضه بازار از جمع منحنی عرضه تک تک تولیدکنندگان استفاده می‌شود که بیانگر کل مقادیری است که تولیدکنندگان، در قیمت‌های مختلف در طی یک دوره زمانی معین (با فرض ثابت بودن سایر عوامل) مایل به فروش آن هستند.[4]