دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

معطله (اهل تعطیل)

No image
معطله (اهل تعطیل)

یکی از پرسش‌های اساسی در باب اوصاف الهی این است که آیا انسان با توجه به این که خدا به هیچ چیزی شبیه و مانند نیست، توانائی شناخت صفات الهی را دارد؟ در این باره دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است که معطله یکی از آن هاست:

این گروه برآنند آدمی راهی به شناخت اوصاف الهی ندارد، زیرا مفاهیمی که عقل آدمی با آن سروکار دارد از موجودات محدود و محسوس پیرامون خود انتزاع می‌کند. بنابراین جایز نیست این مفاهیم را به خدا نسبت دهد، زیرا که خداوند هیچ شباهتی با مخلوقات ندارد. بنابراین ما حق نداریم که صفات و مفاهیمی که از مخلوقات گرفته شده است، به خدا نسبت دهیم. هر چند آنان به اوصاف الهی که در قرآن و سنت پیامبر اشاره شده، اعتقاد درند، ولی می‌گویند حقیقت آن معانی برای ما روشن نیست و هیچ تأملی نباید دربارۀ‌ آنها صورت بگیرد. مسلک این گروه از آن رو که به معطل ماندن توانایی عقل، حکم می‌کنند، «تعطیل» و پیروان آنها «معطّله» نامیده می‌شوند.

امروزه مسک، «اهل تعطیل»، « لا ادری‌گرایی » نامیده‌ می‌شود، پوزیتویست‌ها، حس گرایانی نظیر دیوید هیوم و کانت در محدودۀ عقل نظری را می‌توان طرفداران لاادری‌گرایی دانست.‌ آنان بر آنند که شناخت آدمی محدود به حوزۀ تجربی است و خارج از این حوزه‌ها، عقل توانایی شناخت را ندارد. بنابراین مسایل ما بعد الطبیعه از قبیل اوصاف خداوند خارج از حوزۀ شناخت آدمی است و دربارۀ ‌آن نمی‌توان اظهار نظر کرد.

نقد و بررسی:

هنگامی که اوصاف الهی از قبیل وجود، علم، قدرت و حیات و... را بر زبان جاری می‌سازیم، به طور بدیهی معنایی از آنها می‌فهمیم و آنها را از یکدیگر تمیز می‌دهیم، اگر گفته شود که ما هیچ معنایی از آنها نمی‌فهمیم، برخلاف بداهت سخن گفته‌ایم . این امر، می‌تواند دلیلی بر ردّ نظریۀ آنها باشد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

آیت الله حاج میرزا محمد غروی تبریزی (آیت اخلاص)

او يكي از علماي واقعي و زاهد بود و تا آخر عمر، تدريس را ترك نكرد . در سرما و گرما و با كهولت سن، راه طولاني را پياده به مدرسه طالبيه مي آمد . چند بار شاگردانش عرض كردند: «حاج آقا چرا سوار تاكسي نمي شويد؟» فرمود: «من كه توان آمدن دارم، چرا مال امام را خرج كنم؟
No image

حضرت آیت الله حاج میرزا علی هسته ای اصفهانی

مرحوم هسته اي اصفهاني، موقعي كه آوازه و شهرت مرحوم آيت الله شهيد شيخ فضل الله نوري در ايران منتشر شده بود، وارد تهران شد و ابتدا به دروس برخي از اساتيد مشهور تهران رفت، ولي آنان را قابل استفاده براي خود نديد و دروس آنان را قابل مقايسه با اساتيد اصفهان ندانست.
No image

مرحوم حاج عباسعلی حسینی

در این بخش سیره ی تبلیغی مرحوم حاج عباسعلی حسینی بیان شده است.
No image

حاج شیخ حسن حجتی واعظ

رحوم حجتي واعظ، سخنوري بصير، شجاع، بليغ و فصيح بود . هنوز هم بعد از چهل سال از خاموش شدن اين خورشيد درخشان شمال، در افواه و السنه مردم سخن از ملاحت و شيريني سخنان وي مي رود .
No image

امام خمینی (ره) آینه مهر و قهر

امام در طول شبانه روز حتي يك دقيقه وقت تلف شده و بدون برنامه از قبل تعيين شده نداشتند . با توجه به شرايط سني و ميزان فعاليتي كه داشتند، باز هم ساعات خاصي را در سه نوبت - هر كدام، نيم تا يك ساعت - به اهل منزل اختصاص داده بودند كه هر كدام از ما كه مايل بوديم خدمت ايشان مي رسيديم و مسائل خودمان را مطرح مي كرديم.
Powered by TayaCMS