اوقات فراغت

کلمات کلیدی: نوجوان، اوقات فراغت، روان

نویسنده : زهرا یوسفی مصری ـ تبیان

اگر از اوقات فراغت به درستی استفاده شود و محتوای برنامه‌های ارائه شده برای اوقات فراغت سالم باشد در سلامت روانی و اخلاقی و دینی نوجوانان بسیار مؤثر بوده و از پایه‌های سعادت فرد، خانواده و جامعه به شمار می‌رود. برای داشتن جامعه‌ای سالم باید به اوقات فراغت جوانان بها داد در غیر اینصورت بهداشت روانی آنان دچار مشکل می‌شود.

اوقات فراغت مجموعه فعالیت‌هایی را دربر می‌گیرد که شخص به میل و انگیزه درونی خود خواه برای استراحت و سلامتی خواه برای تفریح و بازی، خواه برای گسترش اعتقادات، دانش و ذوق با مشارکت آزاد اجتماعی یا بروز خلاقیت و توانایی در زمانی فارغ از تعهدات و الزامات شغلی، خانوادگی، اجتماعی، انجام دهد.ساعات فراغت در طول سال از زمان گذشته تا کنون مورد توجه جوامع بشری بوده و افراد فارغ از کار آن را به شکل‌های گوناگون و با انجام کارهای متفاوت می‌گذرانند. برخی از اوقات فراغت بهره‌های عقلانی و انسانی و همچنین فواید مادی و معنوی برده و برخی بر اثر کارهای ناروایی که در اوقات فراغت مرتکب می‌شوند چیزی جز ضررهای مادی و معنوی و زیان‌های جسمانی و روحی عایدشان نمی‌شود. اوقات فراغت اگر در مجاری صحیح به کار گرفته شود موجب نشاط و مایه نیرومندی در سایر فعالیت‌هاست و اگر در کارهای نادرست و گناهان صرف شوند می‌تواند خطرات بزرگ و مفاسد

غیر قابل جبرانی به بار آورد. به گفته جامعه‌شناسان بیشتر جرایم و جنایاتی که در دنیا به وقوع پیوسته به دست افراد سالم و در اوقات فراغتشان واقع شده است. از این رو پیامبر بزرگ اسلام(ص) برای آگاه سازی پیروان خود این مهم را تذکر داده تا در ساعات فراغت راه انحرافی در پیش نگیرند و خویشتن را گرفتار فتنه و بلا ننمایند.برخی از اوقات فراغت بهره‌های عقلانی و انسانی و همچنین فواید مادی و معنوی برده و برخی بر اثر کارهای ناروایی که در اوقات فراغت مرتکب می‌شوند چیزی جز ضررهای مادی و معنوی و زیان‌های جسمانی و روحی عایدشان نمی‌شود.

ورزش به عنوان یکی از روش‌های گذراندن اوقات فراغت در تمامی دوران زندگی به ویژه دوران نوجوانی نقش مهمی دارد. ورزش علاوه بر آن که موجب می‌شود فرد مکان مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت خود داشته باشد در تأمین سلامت روانی و جسمانی او نیز مؤثر است و بسیاری از آثار نامطلوب محیط اجتماعی، اقتصادی را می‌توان از طریق ورزش کاهش داد. مکتب اسلام به ورزش توجه داشته است تا هم سلامت فرد حفظ شود و هم از ورزش در راه کسب عزت و عظمت مسلمانان و دفاع از مرزهای کشور اسلامی بهره جویند. اسلام به منظور آمادگی جسمانی مسلمانان برخی از ورزش‌ها را مورد تأکید قرار داده است.

امام علی(ع) می‌فرماید: به فرزندان خود شنا کردن و تیراندازی را آموزش دهید.[1]

بسیاری از مردم اوقات فراغت خویش را به گردشگری می‌گذرانند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که سفر به عنوان یک فعالیت جدی گذران اوقات فراغت تلقی می‌شود. مکتب اسلام سفر کردن و گردش در جهان طبیعت را مورد تأکید قرار داده و برای آن آدابی بر شمرده است. در اسلام جهانگردی وجود دارد به آن اهمیت زیادی داده شده و چندین آیه در قرآن در این رابطه آمده است، که افراد را تشویق به سفر می‌کند البته از سفر نتیجه گیری در نظر دارد و آن بهره‌وری جسمی و روانی از طبیعت و تحقیق و بررسی آثار و سرنوشت پیشینیان و مشاهده آثار عظمت خداوند در نقاط گوناگون جهان و عبرت گیری از همه این‌ها.

قرآن کریم در سوره (حج/46) می‌فرمایند: «افلم سییروا فی الارض فتکون لهم قلوب یعقلون بها».

«یا آنان در زمین سیر نکردند تا دل‌هایی داشته باشد که حقیقت را با آن درک کنند.»

یکی از مصادیق استفاده از اوقات فراغت رفتن به زیارتگاه‌ها است این امر در میان مسلمانان و به ویژه شیعیان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پس به طور کلی اوقات فراغت را می‌توان مهم‌ترین و دل پذیرترین اوقات بشر دانست. برای مؤمنان لحظه‌های نیایش یا معبود، برای دانشمندان ساعات توفیق و تفکر و برای هنرمندان زمان ساختن و ابداع و ابتکارات است و در عین حال برای عده‌ای نیز این اوقات ملال آورترین لحظات است. اهمیت یافتن فراغت در جامعه امروز آن چنان محسوس و ملموس است که با اندک توجهی به انتظارات و روحیات مردم می‌توان پی برد فرصت‌ها چونان ابر بهاری در آسمان عمر ظاهر می‌شوند و به سرعت می‌گذرند آن کس که از این فرصت‌ها استفاده نکند جز افسوس بهره‌ای نخواهد داشت.