دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

بررسی دلایل امامت و ولایت

از منظر آموزه‌های اسلامی امامت در واقع استمرار نبوت می‌باشد، هر چند تفاوتهای اساسی بین نبوت و امامت وجود دارد ولی هدف هر دو هدایت و رهبری مردم در مسائل اعتقادی، دینی و اجتماعی است.
بررسی دلایل امامت و ولایت
بررسی دلایل امامت و ولایت
نویسنده: محمد مهدی نصیری

از منظر آموزه‌های اسلامی امامت در واقع استمرار نبوت می‌باشد، هر چند تفاوتهای اساسی بین نبوت و امامت وجود دارد ولی هدف هر دو هدایت و رهبری مردم در مسائل اعتقادی، دینی و اجتماعی است.

باید در نظر داشته باشیم که لازمه خاتم بودن دین اسلام، جامعیت، جاودانگی و جهان شمولی آن است. پیامبر اکرم (ص) مامور ابلاغ رسالت و تعلیم و تبیین وحی الهی بود.

اما دوره 23 ساله نبوت حضرت در مکه و مدینه با توجه به اوضاع و احوال آن زمان کافی نبود که همه احکام اسلام را برای همه مردم بیان کند و امکان ندارد که چنین دینی ناقص بیان شده باشد.

بنابراین، حتماً باید کسی یا کسانی در میان اصحاب پیغمبر (ص) وجود داشته باشند که اسلام را به تمام و کمال از پیغمبر فرا گرفته و شاگردان مجهز پیغمبر باشند که بعد از رفتن او از نظر توضیح و بیان اسلام نظیر وی باشند.

با این تفاوت که پیغمبر(ص) از راه وحی الهی می‌گفت و اینها از راه یادگرفتن از پیغمبر می‌گویند.

باید بعد از پیامبر (ص) امامی در جامعه وجود داشته باشد که مردم را در مسائل اجتماعی، دینی و سیاسی رهبری و هدایت نماید و مانع از اختلاف و تفرقه در میان آنها باشد.‌

بر این اساس، در مسئله استمرار نبوت، سخن از نقض دین نیست، چرا که دین به طور کامل نازل شده است و به همین جهت، دیگر نیازی به وحی آسمانی وجود ندارد و وحی از مختصات پیامبران به شمار می‌رود.

اما چون مسلمانان بر این نکته معتقدند که پیغمبر اکرم در آن 23 سال نتوانست تمام احکام اسلام را ولو به صورت کلی برای مردم بیان کند، به اعتقاد شیعه از جانب پیغمبر افرادی معین شدند که جنبه قدسی داشتند و پیغمبر اکرم تمام حقایق اسلام را برای اولین آنها یعنی حضرت علی (ع) بیان کرد و آنان آماده بودند که به تمام سئوالات جواب دهند.‌

این مقام و شان همان مرجعیت دینی توام با عصمت است که تعلیم، تبیین و تفسیر دین را پس از پیامبر بر عهده دارد و آنچه از مقام صادر می‌شود مرّ حق و حقیقت است و رای و فکر شخص نیست که ممکن است اشتباه کرده باشد.

به همین جهت میان آنچه در گفتار و رفتار امام (ع) وجود دارد با آنچه افراد غیر معصوم نظیر صحابه، تابعان راویان، مجتهدان و مفسران بیان می‌کنند تفاوت اساسی وجود دارد، زیرا بر خلاف معصوم در نقل، توضیح، استنباط، اجتهاد و تفسیر گروه دوم خطا و اشتباه راه دارد.

تفاوت پیامبر با امام معصوم تنها در این است که آنچه پیغمبر در این گونه مسائل می‌گوید مستند به وحی مستقیم است و آنچه ائمه می‌گویند مستند به پیغمبر است، نه به این شکل که پیغمبر به آنها تعلیم کرد، بلکه به آن شکلی که می‌گوییم علی(ع) فرمود: پیغمبر(ص) بابی از علم به روی من باز کرد که از آن باب هزار باب دیگر باز شد.

همان طور که وحی را نمی توان تفسیر کرد که پیغمبر چگونه علم را از ناحیه خدا می‌گیرد، نمی‌توان تفسیر کرد که چه نوع ارتباط معنوی میان پیغمبر(ص) و علی(ع) بود که پیامبر حقایق را کما هو حقه و بتمامه به علی آموخت و به غیر او نیاموخت.‌

علمای شیعه این مطلب را با تعبیر لطف بیان کرده اند، یعنی لطف الهی و مقصود این است که این مسئله برای هدایت بشر مفید است.

چون راه بشر به سوی او بسته است، لطف الهی ایجاب می‌کند که از آن سو عنایتی بشود، همان طور که در مورد نبوت می‌گویند لطف.

پس این یک اصل از اصول شیعه است که تقریباً می‌توان گفت دلیل عقلی شیعه در باب امامت است.

مقاله

نویسنده محمد مهدی نصیری

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

جادو یا معجزه،نمایش امر مقدس | جستاری درباره فلسفه سینمای برسون

جادو یا معجزه،نمایش امر مقدس | جستاری درباره فلسفه سینمای برسون

در سینمای برسون نوعی واقع گرایی خشک و فضایی متافیزیکی غالب بر این فضای بی روح شده است.دربخش نخست این مبحث با نگاهی بنیادین به مسئله سینما می پردازیم و چگونگی استفاده از آن برای به تصویر کشیدن این نوع الهیات در فضای واقع گرا ومستند گونه را بازشناسیم…
قطاری پر از آدمهای شاد | جستاری درباره فلسفه سینمای وودی آلن

قطاری پر از آدمهای شاد | جستاری درباره فلسفه سینمای وودی آلن

وودی آلن یکی از مشهور‌ترین چهره‌های سینمای کمدی عصر ماست. در فیلم‌های وودی آلن راجع به مسائل مهمی مانند خدا، مرگ، عشق و فلسفه بحث می‌شود و دیدگاه فلسفی در فیلم‌هایش موج می‌زند…
مصاحبه با حسین گیتی | درباره جشنواره فيلم فجر

مصاحبه با حسین گیتی | درباره جشنواره فيلم فجر

سینمای ایران پس از انقلاب اسلامی سعی کرده تا بخش عظیمی از ایده هایش را از اسلام و به ویژه شیعه بگیرد یعنی تلاشش این بوده . امسال فیلم های جشنواره گرایش شدیدی به دین دارند و دین محور هستند و سینمایی هم شده اند...
بی توجه به نیاز مخاطب | مصاحبه با سید علی تدین صدوقی

بی توجه به نیاز مخاطب | مصاحبه با سید علی تدین صدوقی

در حاشیه برگزاری سی ویکمین جشنواره بین المللی فیلم فجر گفتگویی داشتیم با سید علی تدین صدوقی، روزنامه نگار، نویسنده، کارگردان و منتقد سینما و تئاتر ایران وعضو انجمن جهانی منتقدان و نویسندگان…
Powered by TayaCMS