آثار خشیت

پرسش: مقام خشیت که یک ارزش معنوی، عبادی و اخلاقی به حساب می‌آید چه آثاری در ابعاد فردی و اجتماعی انسان دارد؟

پاسخ: در بحث‌های قبلی به مسائلی همچون مفهوم خشیت و تفاوت خوف و خشیت و جایگاه خشیت در قرآن به نحو اجمال پرداخته شد. اینک در بخش پایانی دنباله مطلب را پی می‌گیریم.

آثار مقام خشیت

مقام خشیت آثار و برکاتی را در روابط فردی و اجتماعی به همراه دارد که در اینجا به اهم آنها اشاره می‌کنیم:

1- رسیدن به مقام رضا: یکی از عالی ترین مقامات عرفانی و اخلاقی نیل به مرتبه رضایت به رضای حق است، به طوری که هرچه از ناحیه خدا می‌آید از دوست بداند و بر آن خشنود باشد.

خداوند در آیه 8 سوره بینه می‌فرماید: «هم خداوند از ایشان خشنود است و هم آنان از او خشنودند، این (مقام) از آن کسی است که از پروردگارش بترسد.

2- هدایت پذیری: شرط اساسی برای هدایت انسان، وجود زمینه مناسب برای پذیرش حق است. قرآن کریم در بعضی آیات خشیت را که همان آگاهی و شناخت عظمت و کبریایی خداوند و ترس ناشی از این معرفت است، لازمه هدایت می‌داند.

خداوند در سوره طه آیه 3 می‌فرماید: «قرآن را بر تو نازل کردیم که در رنج افتی، جز این نیست که یادآور کسی است که خشوع و خشیت داشته باشد».

همچنین در سوره یس آیه 11 می‌فرماید: «تنها کسی را می‌توانی هشداردهی که از پند (کتاب آسمانی) پیروی کند و نادیده از خدای رحمان بهراسد، پس او را به آمرزش و پاداشی ارجمند بشارت ده».

3- عبرت آموزی: طبیعی است که اهل خشیت به دلیل معرفت به خدا و ترس ناشی از این معرفت؛ تاثیرپذیری بیشتری از مشاهده افراد و اقوامی دارند که دچار هلاکت و یا انواع بلاها شده اند. قرآن کریم در سوره نازعات آیات 26-25 به داستان فرعون و مخالفت او با پیامبر خدا حضرت موسی(ع) اشاره می‌کند و بعد از بیان عذاب الهی بر فرعونیان، می‌فرماید: این گونه حوادث برای اهل خشیت عبرت آموزی دارد.

4- احساس مسئولیت سنگین: تاثیر تلاوت آیات قرآن یا شنیدن آنها برای همه یکسان نیست، بعضی بی تفاوت آیات را می‌شنوند یا تلاوت می‌کنند و صرفا لقلقه زبانشان است، ولی مومنانی که از پروردگارشان خشیت دارند، بعد از شنیدن آیات قرآن، قلب و دل آنان سخت متاثر و پوست بدنشان به لرزه می‌آید. (زمر-23)

5- آمرزش و پاداشی بزرگ: قرآن کریم در سوره ملک آیه 12 می‌فرماید: بی گمان کسانی که به نهان از پروردگارشان می‌هراسند، آنان از آمرزش و پاداشی عظیم برخوردارند.