دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

حجابهای متقابل در کلام امام علی(ع)

غضب را توسط حلم بپوشان و از وهم توسط فهم چشم پوشی کن. (برگرفته ازمبادی اخلاق در قرآن: آیت الله جوادی آملی)
حجابهای متقابل در کلام امام علی(ع)
حجابهای متقابل در کلام امام علی(ع)

علی (علیه السلام) می‌فرماید: "اِحتَجِبْ عَن الغَضَبِ بِالْحِلْمِ وغُضّ عَن الْوَهْمِ بِالفَهْم"[1]:

شرح غررالحکم/ج 2،/ص 199

ترجمه:

غضب را توسط حلم بپوشان و از وهم توسط فهم چشم پوشی کن.

(برگرفته ازمبادی اخلاق در قرآن: آیت الله جوادی آملی)

توضیح

حجابهای متقابل

حجاب، دوطرفه است، یعنی اگر بدی، حجاب خوبی است، خوبی هم حجاب بدی است. اگر بَدان به انجام فضایل موفّق نیستند، نیکان از انجام رذایل منزّه هستند و همان گونه که غرور و غفلت، حجاب موعظه است، پندشنوی و موعظه‌پذیری هم حجاب "غَرّه" و غفلت است. شما در نماز تاثیر و تاثّر متقابل می‌بینید، یعنی همان طور که: "اِنّ الصّلوة تَنهی عنِ الفحشاءِ وَالمُنکَر"[2] باید گفت: "اِنّ الفَحشاء وَالمُنکَر یَنهَیانِ عَن الصلاة" اگر نماز جلو زشتی را می‌گیرد و نمازگزار، کار زشت نمی‌کند، انسان تبهکار هم توفیق اقامه نماز پیدا نمی‌کند. به عبارت دیگر هم نماز، حجاب بَدی است و هم بَدی، حجاب نماز است.

در بیانات نورانی امیرالمؤمنین (علیه السلام) آمده که "البِطْنَةُ تَحْجُبُ الفطنة"[3]:
پرخوری، جلو فطانت و هوشمندی را می‌گیرد. کسی که بیش از اندازه غذا می‌خورد و پرخوری می کند به طوری که آروغش در کنار سفره به گوش دیگران می‌رسد ! هرگز حکیم و فرزانه نخواهد شد؛ زیرا روح الهی، که امانت خداست، مجبور می شود این بدن را اداره و تمام وقت خود را صرف زباله روبی و جذب و دفع مواد زاید کند؛ مثل این که، شما حکیمی الهی یا استاد متخصّصی را رفتگر شهر قرار بدهید. وقت او صرف کاری که در شأن او نیست می‌شود و از کار اصلی باز می‌ماند. پس پرخوری، مانع هوشمندی است. عکس آن نیز درست است که باید گفت: "الفِطْنَةُ تَحجُبُ البِطْنَة": حکیم فرزانه پرخور نیست. اکثر بیماریهای ما بیماریهای گوارشی و ناشی از پرخوری و بدخوری است، خیال می‌کنیم هر چیزی را که بر سر سفره نهاده‌اند یا هر چه اشتها داریم باید بخوریم.
علی (علیه السلام) می‌فرماید: "اِحتَجِبْ عَن الغَضَبِ بِالْحِلْمِ وغُضّ عَن الْوَهْمِ بِالفَهْم"[4]: همان طور که غضب، جلو حلم و بردباری را می‌گیرد و انسان عصبانی کمتر توفیق صبر و بردباری پیدا می‌کند، انسان حلیم و بردبار هم کمتر عصبانی می‌شود. اینها حجابهای متقابلند و همان گونه که اگر کسی به مغالطه‌های فکر مبتلا شود، به دام وَهم می‌افتد؛ زیرا در مدار بسته "واهمه" زندگی می‌کند و در فضای سبز و باز "فاهمه" نیست. نیز اگر کسی در فضای سبز و باز فاهمه باشد از خطر واهمه مصون است. پس فهم و وهم، حجابهای علمی متقابل هستند.

    منبع: برگرفته از تفسیرموضوعی قرآن کریم – مبادی اخلاق در قرآن –تالیف : آیت الله جوادی آملی صص 207-208
    پی نوشت:
  • [1] - شرح غررالحکم، ج 2، ص 199.
  • [2] - سوره عنکبوت، آیه 45
  • [3] - شرح غرر الحکم، ج 1، ص 172.
  • [4] - شرح غررالحکم، ج 2، ص 199.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

بررسی نقش الگوی تربیتی والدین در تربیت دینی فرزندان

بررسی نقش الگوی تربیتی والدین در تربیت دینی فرزندان

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش الگوی تربیتی والدین در تربیت دینی فرزندان است. روش پژوهش در محدوده روش‌های توصیفی - پیمایشی و نوع تحقیق، کاربردی است.
پیامد های تربیتی و اخلاقی شکاف دیجیتالی بین نسلی

پیامد های تربیتی و اخلاقی شکاف دیجیتالی بین نسلی

چه عواملی باعث ایجاد شکاف دیجیتالی بین خانواده و فرزندان می‌شود؟ اين شكاف يا گسل يا فاصله‌ای كه بين دو نسل پيش می‌آید از نظر تربيتي چه پيامدها، آسیب‌ها و عوارضی را در بر دارد؟
نسبت جهاني‌شدن و سلامت معنوي؛  چالش‌ها، فرصت‌ها و ملاحظات عملي براي نظام تربيتي اسلام

نسبت جهاني‌شدن و سلامت معنوي؛ چالش‌ها، فرصت‌ها و ملاحظات عملي براي نظام تربيتي اسلام

پژوهش حاضر به‌ دنبال تبيين «نسبت‌جهاني‌شدن و سلامت معنوي؛ چالش‌ها، فرصت‌ها و ملاحظات عملي براي نظام تربيتي اسلامي» بوده و با توجه به عنوان و سؤال‌هاي مطروحه، پژوهش به شيوه توصيفي و از نوع تحليلِ اسنادي انجام شده است.
آسیب‌شناسی روش تدریس درس تعلیم و تربیت اسلامی

آسیب‌شناسی روش تدریس درس تعلیم و تربیت اسلامی

پژوهش حاضر با هدف شناسایی آسیب‌های روش تدریس درس تعلیم و تربیت اسلامی در مقاطع کارشناسی‌ارشد دانشگاه‌های تهران، صورت گرفته است.
چالش عمده در تربیت الگویی (تقلید کورکورانه)  و راه برون‏‌رفت از آن

چالش عمده در تربیت الگویی (تقلید کورکورانه) و راه برون‏‌رفت از آن

این مقاله ضمن تبیین تربیت الگویی، چالش عمدۀ آن را در دور ماندن از فرهنگ تحقیق و تفکّر و در نهایت روی آوردن به مسئله مریدپروری جستجو کرده و راه برون‌رفت از این چالش را در ترویج الگوی تربیت عقلانی دانسته است.
Powered by TayaCMS