روت Ruth

كلمات كليدي : روت، كتاب مقدس، عهد عتيق، عهد قديم

نویسنده : هادی جهانگشای

هشتمین کتاب از کتاب مقدس و عهد عتیق کتاب روت می‌باشد. کتاب بر اساس شخصیت اصلی ماجرا به این نام، نامگذاری شده است. روت زن موآبی بود که در ابتدا همسر ملحون و سپس همسر بوعز شد.[1] بوعز از خویشاوندان و منسوبان شوهر نعومی(مادر شوهر خود که همراه وی به زمین یهودا مراجعت کرده بود) است. از این ازدواج داود نبی(ع) و عیسی که از نسل داود می‌باشد به دنیا آمده‌اند.[2] این کتاب همراه کتاب استر تنها کتاب‌های کتاب مقدس هستند که نام زنی را برای خود دارند. نویسنده کتاب ناشناخته است. طبق روایات یهودی به سموئیل نسبت داده است اما احتمال آن به دلیل ذکر نام داود(4: 17 و 22) بعید بوده و به زمان دیرتری مربوط می‌گردد و به علاوه شیوه ادبی عبری که در کتاب روت استفاده شده مبین نگارش آن در دوران پادشاهی است.[3] البته عده‌ای هم اعتقاد دارند که چون این کتاب بعد از کتاب داوران است مثل اینکه به منزله ضمیمه او است. چنانچه بسیاری از متقدمین کتاب داوران و کتاب روت را یک کتاب کرده‌اند.[4]

این کتاب همانند باب‌های اول و دوم سموئیل نگاهی اجمالی به زندگی خصوصی اعضای یک خانواده بنی اسرائیلی دارد. همچنین این کتاب به دور از تصویر تماماً تایرک دوران نوید باقی ماندن ایمان واقعی و دینداری را در آن دوران می‌دهد.[5]

نویسنده کتاب روت به وقف و سرسپردگی بی‌چون و چرا و بدور از خودخواهی روت نسبت به نعومی و مهربانی بوعز نسبت به ایندو بیوه زن توجه دارد.

محتوای کتاب

کتاب روت داستان کوتاه عبری است که با مهارت بسیار روایت شده است.

داستان از شرح خلاصه مصیبت‌ها آغاز می‌شود. (و واقع شد در ایام حکومت داوران که قحطی در زمین پیدا شد، و مردی از بیت لحم رفت تا در بلاد موآب ساکن شود ...(1:1- 5).[6] این مرد به همراه خانواده‌اش(همسر و 2 پسرش) به موآب رفته بود. اسم مرد الیمک، اسم زنش نعومی و پسران وی محلون و کلیون نام داشتند. تا اینکه پسران وی از سرزمین موآب برای خود زن اختیار کردند. نام یکی عُرفه و دیگری روت بود. تا اینکه 2 پسر نعومی و همسرش از دنیا رفتند. نعومی به همراه 2 عروسش به سرزمین یهودا برگشتند او از مکانی که در آن ساکن بودند بیرون آمد. دو عروسش همراه وی بودند و به راه روانه شدند تا به زمین یهودا مراجعت کردند(1 : 7)[7] با اینکه نعومی اصرار می‌کرد تا 2 عروسش به خانه پدری خود برگردند اما روت با اصرار زیاد نعومی را قانع ساخت تا به همراه وی به بیت لحم برگردند. بالاخره بعد از اصرار فراوان نعومی قانع شد تا روت را با خود به بیت لحم ببرد؛ تا اینکه به همراه هم به بیت لحم می‌رسند. نعومی همسری بسیار متمول به نام بوعز داشت که در سرزمین یهودا به منزل وی می‌روند در باغات وی همراه کنیزان بوعز مشغول به کار می‌شوند. تا اینکه نعومی نقشه فرد را طراحی می‌کند کتاب مقدس این نقشه را چنین بیان می‌کند: «نعومی وی را گفت: «ای دختر من آیا برایت راحت نجویم تا برایت نیکو باشد امشب خویشتن را غسل کرده تدهین کن و رخت خود را پوشیده... و چون او (بوعز) بخوابد، جای خوابیدنش را نشان کن و رفته، پاهای او را بگشا و بخواب...(3: 1 – 4) تا اینکه این کار صورت می‌گیرد و روت تا صبح بیش بوعز می‌خوابد و صبح قبل از اینکه کسی از خواب بیدار شود از پیش بوعز برخاسته و برمی‌گردد. در آخر کتاب می‌آورد که بوعز روت را گرفته و او زن وی شد و به او درآمد و خداوند او را حمل داد که پسری زایید(13:41)[8] کتاب روت را می‌توان در موارد ذیل خلاصه کرد.

1- مقدمه (شرح داستان نعومی) 2- نعومی از موآب برمی‌گردد 3- روت و بوعز یکدیگر را در مزارع ملاقات می‌کنند. بوعز مهربانی خودش را به روت ابراز می‌کند (2: 8 – 16) 4: روت در خرمنگاه به نزد بوعز برمی‌گردد. (بوعز متعهد می‌شود که حق روت را پرداخت کند (3: 6 – 15) 5: بوعز ترتیب ازدواج با روت را می‌دهد و نتیجه گیری داستان[9]

باروخ اسپینوزا مدعی است که اسفار پنج گانه تورات و کتاب تاریخی هستند که نویسنده واحد دارند. او نویسنده این کتاب را "عزرا" می‌داند. وی بعد از بررسی کتاب‌های قبل از روت در مورد این کتاب چنین می‌آورد: او(عزرا) داستان روت را با این عبارت به عنوان ضمیمه‌ای بر کتاب داوران آغاز کرده است: و واقع شد در ایام حکومت داوران که قحطی پیدا شد و مردمی از بیت لحم یهودا رفتند تا در بلاد موآب ساکن شوند(1:1)[10]

به عقیده اسپینوزا شروع شدن آیه اول با حرف ربط «واو» نشان‌گر ارتباط معنوی بین این و آیه قبل یعنی آخرین آیه کتاب داوران است.

این کتاب یکی از کوچکترین کتاب‌های مقدس می‌باشد که شامل 4 باب می‌باشد.