دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

زیور پارسایی

قرآن کریم با تعابیر مختلفی به دوری از کارهای لغو و بی فایده سفارش نموده است.
زیور پارسایی
زیور پارسایی
نویسنده: علی مهدوی

قرآن کریم با تعابیر مختلفی به دوری از کارهای لغو و بی فایده سفارش نموده است. از جمله در آیات نخستین سوره مومنون، پس از اشاره به نماز خاشعانه، دومین ویژگی الهی اهل ایمان را، «پرهیز از لغو» می‌خواند و مجموعه این صفات را عامل فلاح و رستگاری آنان، می‌داند:

«قد افلح المومنون الذین هم فی صلاتهم خاشعون و الذین هم عن اللغو معرضون».

همچنین در وصف و تمجید حق طلبان از اهل کتاب می‌فرماید:

«و إذا سمعوا اللغو اعرضوا عنه»

وقتی که سخن لغو و بیهوده‌ای بشنوند از آن روی بر می‌گردانند»(قصص/55).

خداوند در قرآن کریم بیهوده گرایان را زیانکار معرفی نموده است:

«و خسر هنالک المبطلون»

در روز قیامت، اهل باطل زیان خواهند کرد»(مومن/87).

علامه طباطبایی درباره واژه «لغو» می‌فرماید: «کار لغو آن کاری است که فایده نداشته باشد. کارهای لغو در نظر دین، آن اعمال مباح و حلالی است که صاحبش در آخرت و یا در دنیا از آن سودی نبرد و سرانجام آن، منتهی به سود آخرت نگردد، مانند خوردن و آشامیدن به انگیزه شهوت در غذا، که لغو است؛ چون غرض از خوردن و نوشیدن، گرفتن نیرو برای اطاعت و عبادت خداست. بنابراین اگر فعلی هیچ سودی برای آخرت نداشته باشد و سود دنیایی اش هم سرانجام منتهی به آخرت نشود، چنین فعلی لغو است».

پرهیز از لغو و کارهای بی فایده و بویژه ترک سخنان بیهوده، از جمله اموری است که در روایات به کرات مورد اشاره و تاکید می‌باشد. در بیانات نورانی معصومین(ع)، پرهیز از امور لغو و بیهوده، نشانه نیکویی اسلام: «مِن حُسن إسلام المرء ترکه ما لایعنیه»، مایه آسایش جان: «راحه النفس ترکُ ما لایعنیها»و زیور پارسایی: «ترک ما لایعنی زینه الورع» معرفی شده است؛ همچنین پرداختن به کارهای لغو و بی ثمر، زمینه ساز خواری و زبونی انسان: «إیاک و الدخول فیما لایعنیک فتذلّ»، و موجب از دست دادن امور سودمند و دارای فایده: «مَن اشتغل بما لایعنیه فاته ما یعنیه»، شمرده شده است. در روایتی از رسول خدا(ص) آمده است: «پر ارج ترین مردم، کسی است که آنچه را بیهوده است، فرو گذارد»، همچنین به ابوذر غفاری فرمودند: «می خواهی به تو عملی بیاموزم که بر بدن سبک باشد و در ترازوی اعمال، سنگین؟ عرض کرد: بله یا رسول الله. حضرت فرمود: خاموشی و حسن خلق و ترک امور بی فایده». روایت شده است: «روزی پیامبر اکرم(ص) به اصحاب خود فرمودند: اولین کسی که از این در داخل می‌شود مردی از اهل بهشت است. چون آن مرد داخل شد، اصحاب به او گفتند: ما را از بهترینِ اعمال خود، که بدان امید داری، آگاه کن. گفت: من مردی هستم کم عمل و محکم ترین عملی که به واسطه آن، امیدوار به خدا هستم، سلامتی نفس و ترک امور بی فایده است». در کتاب مناقب ابن شهر آشوب آمده است: «در مدینه دلقکی بود که مردم را می‌خنداند، گاه اظهار می‌کرد که این مرد (اشاره به امام سجاد(ع)) مرا خسته کرده، هر چه توان داشتم به کار بردم ولی نتوانستم او را بخندانم. روزی امام سجاد(ع) عبور می‌کرد، آن دلقک از پشت سر او حرکت کرده و عبای آن حضرت را از دوش مبارکش گرفت، امام سجاد(ع) به او اعتنا نکرد، همراهان به دنبال او رفتند و عبا را از او گرفته و بر دوش امام سجاد(ع) افکندند، امام پرسید: این شخص چه کسی بود؟ عرض کردند: دلقکی از اهالی مدینه بود که مردم را می‌خنداند. امام فرمود: به او بگویید: إنّ لله یوماً یخسر فیه المبطلون؛ خداوند دارای روزی (به نام قیامت) است که در آن روز بیهوده کاران زیان می‌بینند».

درباره ترک سخنان لغو و بیهوده نیز روایات بسیاری وجود دارد. امیرالمومنین علی(ع) به مردی که زیاده گویی می‌کرد، فرمود: «بدان که تو بر دو فرشته نگهبان اعمالت، نوشته‌ای املا می‌کنی و به سوی پروردگارت می‌فرستی. پس، سخنانی بگو که برایت سودمند باشد و از سخنان بیهوده دم فرو بند». نقل شده است: «لقمان حکیم از مولایش دستور گرفت تا بهترین غذاها را آماده کند، زبان گوسفندی را پخت و نزد مولایش گذاشت، سپس مامور شد بدترین غذاها را آماده کند، باز زبان گوسفندی را پخته و پیش مولایش حاضر نمود. مولای لقمان گفت: چطور می‌شود یک نوع غذا، هم خوب باشد و هم بد؟ لقمان گفت: زبان اگر نیکو سخن گوید و تحت فرمان عقل حرف بزند، بهترین چیزهاست و اگر بد بگوید و تابع هوای نفس باشد، بدترین چیزهاست». ‌‌

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

بررسی نقش الگوی تربیتی والدین در تربیت دینی فرزندان

بررسی نقش الگوی تربیتی والدین در تربیت دینی فرزندان

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش الگوی تربیتی والدین در تربیت دینی فرزندان است. روش پژوهش در محدوده روش‌های توصیفی - پیمایشی و نوع تحقیق، کاربردی است.
پیامد های تربیتی و اخلاقی شکاف دیجیتالی بین نسلی

پیامد های تربیتی و اخلاقی شکاف دیجیتالی بین نسلی

چه عواملی باعث ایجاد شکاف دیجیتالی بین خانواده و فرزندان می‌شود؟ اين شكاف يا گسل يا فاصله‌ای كه بين دو نسل پيش می‌آید از نظر تربيتي چه پيامدها، آسیب‌ها و عوارضی را در بر دارد؟
نسبت جهاني‌شدن و سلامت معنوي؛  چالش‌ها، فرصت‌ها و ملاحظات عملي براي نظام تربيتي اسلام

نسبت جهاني‌شدن و سلامت معنوي؛ چالش‌ها، فرصت‌ها و ملاحظات عملي براي نظام تربيتي اسلام

پژوهش حاضر به‌ دنبال تبيين «نسبت‌جهاني‌شدن و سلامت معنوي؛ چالش‌ها، فرصت‌ها و ملاحظات عملي براي نظام تربيتي اسلامي» بوده و با توجه به عنوان و سؤال‌هاي مطروحه، پژوهش به شيوه توصيفي و از نوع تحليلِ اسنادي انجام شده است.
آسیب‌شناسی روش تدریس درس تعلیم و تربیت اسلامی

آسیب‌شناسی روش تدریس درس تعلیم و تربیت اسلامی

پژوهش حاضر با هدف شناسایی آسیب‌های روش تدریس درس تعلیم و تربیت اسلامی در مقاطع کارشناسی‌ارشد دانشگاه‌های تهران، صورت گرفته است.
چالش عمده در تربیت الگویی (تقلید کورکورانه)  و راه برون‏‌رفت از آن

چالش عمده در تربیت الگویی (تقلید کورکورانه) و راه برون‏‌رفت از آن

این مقاله ضمن تبیین تربیت الگویی، چالش عمدۀ آن را در دور ماندن از فرهنگ تحقیق و تفکّر و در نهایت روی آوردن به مسئله مریدپروری جستجو کرده و راه برون‌رفت از این چالش را در ترویج الگوی تربیت عقلانی دانسته است.
Powered by TayaCMS