دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

شناخت خدا مقدم بر همه چیز

پدران و فرزندان جهان، برای آن آفریده شده‌اند تا مگر از میان ایشان یکی شایستة شناخت خدای عزوجل گردد و به حق عبودیّت او ایستادگی نماید که «وما خَلَقتُ الجِنَّ وَ الاِنسَ إلا لِیَعبُدونِ»
شناخت خدا مقدم بر همه چیز
شناخت خدا مقدم بر همه چیز
نویسنده: محسن فیض کاشانی

بسم الله الرحمن الرحیم

پدران و فرزندان جهان، برای آن آفریده شده‌اند تا مگر از میان ایشان یکی شایستة شناخت خدای عزوجل گردد و به حق عبودیّت او ایستادگی نماید که «وما خَلَقتُ الجِنَّ وَ الاِنسَ إلا لِیَعبُدونِ»[1] خدمت والدین پسندیده است، اما تحصیل شناخت خدای عزوجل و بصیرت در دین بر همه چیز مقدم است. اویس قرنی گویند بواسطه اشتغال به خدمت مادر، خود را به صحبت حضرت رسالت بناه (ص) رسانید از آن بود که به کمال پختگی رسیده بود؛ چنانچه بی واسطة ملاقات صوری، اکتساب و استفادة انوار از آن حضرت می‌نمود، با حِکَم دیگر که در عدم ملاقات او با آن حضرت بود که این مجال مقتضی ذکر آن نیست، دیگری قیاس خود بر آن نتواند کرد.

خطاب با دیگران این است که «قُلْ اِن کانَ اباوُکُمْ وَ اَبْناؤُکُمْ وَ اِخْوانُکُمْ وَ اَزواجِکُمْ وَ عَشیرَتِکُمْ وَ اَموالٌ اِقْتَرَفْتُموها وَ تِجارَهٌ تَخْشَونَ کَسادَها وَ مَساکِنُ تَرْضَونَها اَحَبَّ اِلَیْکُمْ مِنَ اللهِ وَرَسُولِهِ وَجِهادٍ فی سَبیلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتّی یَأتِیّ اللهُ لا یَهدِی القَومَ الفاسِقینَ».[2] جز مردان خدای، باقی همه کس مشغول شهوات و هوسات‌اند. و اگر کسب می‌کنند و اگر قرض می‌کنند،‌که جز در باطل نیست مددی چند هوسناکان کرده گیر و آرزوی چند ایشان برآورده گیر.

خدمت حقیقی به پدر و مادر

اگر کاری می‌کنی، برای خود و برای ایشان حیات حقیقی کسب کن و از آن چیزی در ایشان دم و ایشان را نیز به آن زنده ساز زندگی جاوید، و از مرگ‌شان باز بخر، که اگر چنین کنی نیکی والدین به جای آورده باشی؛ والا مدد ایشان کردن که دو روزی از زحمت محصّلان[3] خلاصی یابند چه سود اگر عن قریب به زخم ملائکه غلاظ و شداد – والعیاذ بالله- مبتلا گردند، که هرگز از آن خلاصی نیابند.

سرّ گویا

مردمان پندارند که ما کلمه لا اله الا الله می‌گوییم هر آینه از اهل بهشت خواهیم بود که در حدیث وارد است که «مَنْ قال لا إله إلا الله دَخَلَ الجَنّه».[4] آری شما این کلمه می‌گویید اما معلوم نیست که جسم شماست که می‌گوید، یا سرّ شما است. اگر جسم است که می‌گوید، چون به ظهور امارات موت قوای جسمانیه ساقط شود، آن گفتار نماند؛ و اگر سرّ شما به آن گویا است آن گویایی بر جای خواهد بود. اما نه هر کس را سری گویا بازدید آمده. بسیار کسانند که سر ایشان گنگ است. «صُمّ بُکمٌ عُمیٌ فَهُمْ لایَرْجِعُونَ».[5] این همه حدیث و کوشش ما برای همین است که سرّ گویا ما را باشد. که اگر ما را معلوم بودی به جزم که نزد سقوط جسم، این کلمه با ما باز خواهد ماند ما را هیچ غم و تشویش نمی‌بود. هر اشکالی که هست در همین است.

این همه جان کندن ما برای آن است که چندان قوت حاصل کنیم که در وقت جان کندن، ایمان از غارت شیطان نگه داریم. نگه دارنده خدا است اگر ما دست بر روی هم نهیم و از آن قدر کسبی که خدای عزوجل دست ما را بر آن گشاده است، دست در بندیم به علت این که کلّ قدرت ما را نداده‌اند، تشنیع[6] باشد و بی ادبی و کفران و بی شرمی. به آنچه دسترس ماست می‌کوشیم، باقی توکل بر خدای عزوجل می‌کنیم و امید به رحمت او می‌داریم، که حضرت رسول الله (ص) فرموده که زانوی شتر بندید و توکل کنید. همچنین ما ایمان خود را به قید نظر صحیح و عمل صالح و صحبت سالکان و سایر آنچه محتاج الیه این شأن است مضبوط می‌سازیم، آن گاه توکل بر خدای عزوجل می‌کنیم که در دم آخر مدد فرماید و از وساوس شیطان ما را نگاه دارد. و کسب از ما و توفیق از خدا، «مِنّا الحَرکهٌ و مِنَ الله البرکه».[7] و مرادم از این کسب خود دانی که کرباس بافتن نیست، پود عمل در تار علم آوردن است و جامه‌ای که از حر و برد جهنم ما را نگاه دارد بافتن و دوختن، و هر چه جز این است بیکاری است. والله ولیّ التّوفیق

منبع: منتخب مکاتیب قطب

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

روانشناسی دین در مصاحبه با حجت الاسلام دکتر مسعود آذربایجانی

روانشناسی دین در مصاحبه با حجت الاسلام دکتر مسعود آذربایجانی

تعریف روان‏شناسی دین و امهات بحث روان‏شناسی دین کدام است؟ چه چیز باعث می‏شود که این دانش از دانش‏های دیگر جدا شود؟ وجه افتراق آن چیست؟
معناگرايي و معنويت در پديده ‏هاي فراروانشناختي

معناگرايي و معنويت در پديده ‏هاي فراروانشناختي

مدعای این نوشتار، پاسخ مثبت به این پرسش‌ها است؛ آنچه در فرا روانشناسی، فوق طبیعت خوانده می‌شود در قرآن مجید، جهان غیب نام دارد و میان این دو نیز نسبت و رابطه وجود دارد. از منظر قرآن مجید، رابطه متقابل انسان و جهان فوق طبیعت، امری پذیرفتنی است تا آنجا که در برخی موارد نیز ایمان به امور فراطبیعی و غیرمادی، ضروری دانسته شده است.
علل روان‏شناختي در گرايش به جنبش‏هاي معنوي نوپديد

علل روان‏شناختي در گرايش به جنبش‏هاي معنوي نوپديد

پژوهش حاضر به بررسي علل روان‌شناختي گرايش به جنبش‌هاي معنوي نوپديد با تأكيد بر علل شناختي مي‌پردازد؛ روش تحقيق، با رويكرد توصيفي ـ تحليلي، با تطبيق بر نمونه‌هاي عيني است. اين نمونه‌ها برگرفته از فيلم، گزارش، كتاب، اعتراف‌هاي مستند، شواهد باليني مشاوره‌‌اي و مصاحبه‌هاي بدون ساختار...
تجربه‏ هاي شبه عرفاني و داروهاي روان‏گردان از منظر روان‏شناختي

تجربه‏ هاي شبه عرفاني و داروهاي روان‏گردان از منظر روان‏شناختي

با تحقیق در باب داروهای فعال‌ساز روانی، علائق عرفانی به تجربه‌ي عرفانی گسترش یافته است. اعتقاد عمومی این بوده که چنین داروهایی برآورنده‌ی احوال عرفانی یا حالات اسکیزوفرنیک‌اند. گرچه میان این دو گونه حالت، شباهت‌های فیزیولوژیک یا پدیدارشناختی وجود دارد، ولی...
بررسي تحليلي- انتقادي مراقبه از منظر روان شناختي

بررسي تحليلي- انتقادي مراقبه از منظر روان شناختي

مدیتیشن بر کاهش اضطراب اثري غير مستقیم دارد، به اين صورت كه با کنار زدن افکار اضافی و منفی، فرد را وارد بخش آرام ذهن می‌کند و میزان تمرکز را در افراد بهنجار افزایش می‌دهد، در واقع مي‌توان مفهوم این کلمه را با واژه‌هایی نظیر فکر و اندیشه (تفکر و تعمق) بیان کرد...
Powered by TayaCMS