غرور

قال صادق(ع): «المغرور في الدنيا مسكين في الآخرة، مغبون لانه باع الافضل بالادني»(ميزان الحكمه، جلد3، صفحه 2237)
امام صادق (ع) فرمودند: انسان مغرور در دنيا مسكين و بيچاره است و در آخرت مغبون؛ چرا كه متاع برتر را به متاع پست تر فروخته است.

غرور

غرور در اصطلاح عبارتست از موافقت روح انسان با آنچه موافق هوای نفسانی است.[1] هر كس را اعتقاد بر این باشد كه بر راه خیر است و حال آنكه چنین نباشد، آن شخص مغرور است.[2] غرور انسان را از خدا دور می‌کند و به شیطان نزدیک می‌سازد، واقعیت‌ها را در نظر او دگرگون می‌کند و همین امر سبب خسارت‌های شدید مادی و معنوی می‌گردد. افراد مغرور همیشه در جامعه منفورند و به خاطر توقع نامحدودشان گرفتار انزوای اجتماعی می‌شوند.
قرآن كریم در نكوهش این صفت رذیله آیات متعددی را بیان میفرماید از جمله در سوره نساء می‌فرماید:

یعِدُهُمْ وَیمَنِّیهِمْ وَمَا یعِدُهُمُ الشَّیطَانُ إِلاَّ غُرُورًا[3]
(شیطان به آنان وعده مى‏دهد و ایشان را در آرزوها مى‏افكند و جز فریب به آنان وعده نمى‏دهد)

كه سیاق آن بر طبق نظر مفسران علت برای آیه قبلی آن است كه می‌فرماید: فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِینًا؛
حال چه خسران و زیانی بالاتر از اینكه انسان سعادت حقیقی را با وعده‌های دروغین و آرزوهای موهوم عوض ‌نماید وعدهایی كه در سوره نور آیه 39 به سرابی نشبیه شده‌اند كه هر چه فرد تشنه به دنبال آن می‌رود به آن نمی‌رسد.[4]

علایم غرور
از نشانه‌های غرور این است كه به حلال و حرام الهی، احترام به بزرگان و محبت به دوستان، بستگان و زیردستان، اهمیت نداده با صدای بلند و قهقه می‌خندند و با داخل شدن در حرف دیگران و نگاه‌های تحقیرآمیز هویت خویش را نمایان می‌سازند.
ولی گاه حالت غرور مخفی است و به این سادگی خود را نشان نمی‌دهد بلکه با دقت می‌توان به وجود چنین صفتی در خویشتن و یا دیگران پی برد. مانند اینکه بعضی افراد پس از مدت کوتاهی درس استاد را رها می‌کنند و خود را مستغنی و بی نیاز می‌دانند، یا مانند کسی که علاقه شدیدی در خود به انزوا و گوشه گیری از مردم احساس می‌کند و ممکن ست بهانه آن را آلوده نشدن به مجالس غیبت و گناه و مانند آن ذکر کند در حالی که با دقت می‌یابیم که عامل اصلی، غرور است. آری نه تنها غرور، بلکه بسیاری از صفات رذیله گاهی در زوایای روح انسان پنهان می‌شوند و خود را به صورت فضایل نشان می‌دهند.
پیامدهای غرور
غرور پیامدهای سوء فردی و اجتماعی بی شماری در زندگی انسان دارد. چشم انسان را به حقایق عالم می‌بندد و او را از درك درست حوادث اجتماعی باز می‌دارد همانطور كه حضرت امیر(ع) مستی غرور را از مستی شراب سخت‌تر می‌داند. غرور فرد را تا مرز شكست و عقب افتادگی در همه زمینه‌ها از جمله سیاسی، نظامی،اقتصادی و ... پیش خواهد برد. فرد مغرور در امور خویش عاقبت اندیشی ندارد.
آنچه كه بر تمام موارد یاد شده مترتب است و در انتهای كار مغرورین ظهور و بروز می‌یابد پشیمانی بر عمر رفته است و زمانی از خواب و خیال بیرون می‌آید كه دیگر فرصتی وجود ندارد.

[1]. کاشانی، محسن؛ المحجه‌ البیضاء فی تهذیب‌الاحیاء، قم: جماعه‌المدرسین فی‌الحوزه‌العلمیه بقم، موسسه‌النشرالاسلامی، ج6، ص 292
[2]. نراقی، ملا احمد؛ معراج ‎السعاده، قم، انتشارات قائم آل محمد، چاپ هفتم، ص512
[3]. نساء، آيه 120
[4] . طبا‎طبایی، محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دار‎الکتب الاسلامیه، ج5، ص 87 و 88