دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مذمت بدمستی و سرخوشی در قرآن

از نظر قرآن، شادی مراتبی دارد که برخی از حالات هیجانی آن ممنوع است.
مذمت بدمستی و سرخوشی در قرآن
مذمت بدمستی و سرخوشی در قرآن

مذمت‌ بدمستی و سرخوشی در ‌قرآن

روزنامه کیهان

تاریخ انتشار: 26 اسفند ماه  1396

 از نظر قرآن، شادی مراتبی دارد که برخی از حالات هیجانی آن ممنوع است. از جمله این حالات، حالتی است که در قرآن از آن به «فرح» یاد می‌شود. فرح که در فارسی از آن به بدمستی و سرخوشی یاد می‌شود، حالتی هیجانی و افراطی در شادی است. شاید گفته شود که شادی و اندوه در دست انسان نیست و این عوامل بیرونی است که حالات هیجانی را موجب می‌شود؛ ولی باید دانست که می‌توان این عوامل را مدیریت کرد و به تعبیر اصولی و کلامی «الاضطرار بالاختیار لاینافی الاختیار؛ ضرورت و اجباری که با انتخاب اختیاری ایجاد می‌شود منافاتی با اختیار شخص ندارد». پس کسی که به اختیارخود با قرار گرفتن در پرتگاه سقوط، زمینه افتادن و مرگ خود را فراهم می‌آورد نمی‌تواند بگوید من بی‌اختیار افتادم.

کسانی که دچار بدمستی و سرخوشی می‌شوند، خودشان دنبال عوامل ایجادی آن رفته‌اند و سرخوشی و فرح آنان اختیاری است نه اضطراری.

خداوند در قرآن، از مردم می‌خواهد خود را از عوامل فرح و هیجانات آن حفظ کنند، چنانکه می‌فرماید: لَا تَفْرَحْ إِنَّ اللهَ لَا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ؛ فرح مکنید! به راستی که خداوند فرحناکان را دوست نمی‌دارد. (قصص، آیه 76)

بر اساس آیات قرآن عواملی چون ثروت بی‌اندازه قارونی (همان)، داشته‌های موجود در گرایش‌های جناحی و احزاب: کل حزب بما لدیهم فرحون (مؤمنون، آیه 53؛ روم، آیه 32)، وارد شدن شکست و مصیبت به پیامبر(ص) و مؤمنان (توبه، آیه 50) و سرخوشی و بدمستی به سبب مادیات و داشته‌های مادی دنیوی (غافر، آیه 75؛ آل‌عمران، آیه 188) و مانند آنها موجب فرحناکی و بدمستی و سرخوشی در افراد می‌شود که امری مذموم و ناپسند است.

از نظر قرآن تنها یک مورد از مصادیق فرح و سرخوشی، مثبت است و آن نیز هیچ ارتباطی به دنیا ندارد، بلکه در ارتباط با اهل بهشت است. خداوند می‌فرماید: فرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ؛ به آنچه خدا از فضل خود به آنان داده است‏ سرخوش هستند و براى كسانى كه از پى ايشانند و هنوز به آنان نپيوسته‏‌اند شادى مى كنند كه نه بيمى بر ايشان است و نه اندوهگين مى ‏شوند. (آل‌عمران، آیه 170)

علت اینکه بدمستی و سرخوشی در بهشت مثبت است نه منفی، ممدوح است نه مذموم، به سبب آن است که هر چیزی که در دنیا ممنوع و منهی عنه است در بهشت مجاز و مباح است؛ زیرا بهشت جایی است که انسان به هر چه بخواهد و به آن میل داشته باشد می‌رسد. به هر حال، انسان باید مواظب باشد عواملی چون داشته‌های مادی دنیوی، انسان را فریب ندهد و گرفتار بدمستی و سرخوشی نکند؛ زیرا این حالت موجب گناهان می‌شود و قانون‏شکنی را به همراه دارد؛ بدمستان و سرخوشان اهل گناه و قانون‌شکنی و هنجارشکنی می‌شوند و در نتیجه شقاوت ابدی را برای خود رقم می‌زنند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

روانشناسی دین در مصاحبه با حجت الاسلام دکتر مسعود آذربایجانی

روانشناسی دین در مصاحبه با حجت الاسلام دکتر مسعود آذربایجانی

تعریف روان‏شناسی دین و امهات بحث روان‏شناسی دین کدام است؟ چه چیز باعث می‏شود که این دانش از دانش‏های دیگر جدا شود؟ وجه افتراق آن چیست؟
معناگرايي و معنويت در پديده ‏هاي فراروانشناختي

معناگرايي و معنويت در پديده ‏هاي فراروانشناختي

مدعای این نوشتار، پاسخ مثبت به این پرسش‌ها است؛ آنچه در فرا روانشناسی، فوق طبیعت خوانده می‌شود در قرآن مجید، جهان غیب نام دارد و میان این دو نیز نسبت و رابطه وجود دارد. از منظر قرآن مجید، رابطه متقابل انسان و جهان فوق طبیعت، امری پذیرفتنی است تا آنجا که در برخی موارد نیز ایمان به امور فراطبیعی و غیرمادی، ضروری دانسته شده است.
علل روان‏شناختي در گرايش به جنبش‏هاي معنوي نوپديد

علل روان‏شناختي در گرايش به جنبش‏هاي معنوي نوپديد

پژوهش حاضر به بررسي علل روان‌شناختي گرايش به جنبش‌هاي معنوي نوپديد با تأكيد بر علل شناختي مي‌پردازد؛ روش تحقيق، با رويكرد توصيفي ـ تحليلي، با تطبيق بر نمونه‌هاي عيني است. اين نمونه‌ها برگرفته از فيلم، گزارش، كتاب، اعتراف‌هاي مستند، شواهد باليني مشاوره‌‌اي و مصاحبه‌هاي بدون ساختار...
تجربه‏ هاي شبه عرفاني و داروهاي روان‏گردان از منظر روان‏شناختي

تجربه‏ هاي شبه عرفاني و داروهاي روان‏گردان از منظر روان‏شناختي

با تحقیق در باب داروهای فعال‌ساز روانی، علائق عرفانی به تجربه‌ي عرفانی گسترش یافته است. اعتقاد عمومی این بوده که چنین داروهایی برآورنده‌ی احوال عرفانی یا حالات اسکیزوفرنیک‌اند. گرچه میان این دو گونه حالت، شباهت‌های فیزیولوژیک یا پدیدارشناختی وجود دارد، ولی...
بررسي تحليلي- انتقادي مراقبه از منظر روان شناختي

بررسي تحليلي- انتقادي مراقبه از منظر روان شناختي

مدیتیشن بر کاهش اضطراب اثري غير مستقیم دارد، به اين صورت كه با کنار زدن افکار اضافی و منفی، فرد را وارد بخش آرام ذهن می‌کند و میزان تمرکز را در افراد بهنجار افزایش می‌دهد، در واقع مي‌توان مفهوم این کلمه را با واژه‌هایی نظیر فکر و اندیشه (تفکر و تعمق) بیان کرد...
Powered by TayaCMS