بزرگان معرفت گفته‌اند اگر کسي مي‌خواهد اهل سلوک و نورانيت باشد، بر سه امر بايد دقت کند:
1- رعايت واجبات و محرمات؛
اين کلاس اول است و قبل از آن، کودکستان و دوران کاغذ پاره کردن است!
2- رسيدگي به فقرا و گرفتاران؛
قضاي حاجت مؤمن رمزي بزرگ از رموز و اسرار جلب عنايات خاصه خداوندي است.
حضرت موسي به خداوند عرض کرد: خدايا تو خدا هستي و من بنده، تو بهتر و بيشتر از من مي‌داني و علم من قابل قياس با علم تو نيست؛ اگر تو جاي من بودي در دنيا چه کار مي‌کردي؟
خداوند فرمود: من اگر جاي تو بودم به بندگان خداي خودم خدمت مي‌کردم.
مرحوم نوري صاحب مستدرک مي‌گويد: زيارت حضرت اباعبدالله‌الحسين(ع) بر تمام حسنات فائق است جز قضاي حاجت مؤمن.
3- توجه به خصوصيت اوقات؛
از سيد بن طاووس نقل است که فرمود: ان لاوقات القبول عند الله عزوجل اسرارا لا يدرک الا بالماثور؛ يعني اوقاتي که در آن درهاي اجابت و قبول باز مي‌شود اسراري در نزد خدا دارد، اين اسرار جز از طريق معصوم قابل درک نيست.
از محي‌الدين ابن عربي هم نقل است که فرمود: المناسبات الزمانيه هي من ام‌المناسبات؛ يعني تأثير خصوصيت زمان بر حالات روحي انسان و بر واردات قلبي او از اساسي‌ترين تاثيرات است.
يعني سالک بايد در لحاظ کردن خصوصيات زمان دقيق باشد مثل ماه رمضان، شب قدر، نيمه شعبان، ايام تشريق، شب 27 رجب، شب عيدين، دهه اول ذي‌الحجه و...
شب؛ زمان عبور قافله فيض
از قرآن هم معلوم مي‌شود که زمان‌ها از حيث تأثير و برکت و ميمنت مساوي نيست، قرآن در شب نازل شده است، پيامبر شب به معراج رفته است، شب قيد برکت خورده است: (انا انزلناه في ليلهًْ مبارکه) و مدال «اشد وطئا و اقوم قيلا» به شب داده شده است: (ان ناشئه الليل هي اشد وطئا و اقوم قيلا) و سؤال «ما ادراک» از طرف خداوند در ميان ازمنه و اوقات فقط در حق شب به کار گرفته شده است و گفته شده: و ما ادراک ما ليلةُ‌القدر اين سؤال را خداوند فقط در خصوص قيامت و شب قدر به کار برده است يعني در آن شب، قيامتي از عنايت برپاست.
حاصل اينکه شب و روز براي سالک سبيل حق و موفقيت و اهل فتح و ظفر شدن او (شيعتنا اهل الفتح و الظفر) مساوي نيست، به همين جهت خداوند در حديث قدسي فرمود: الليل لي! يعني شب براي من است؛ از اين جمله معلوم مي‌شود که شب در تحصيل کمالات، حسابي ديگر دارد. استاد ما حضرت آيت‌الله انصاري شيرازي مي‌فرمود: آب حيات در تاريکي شب است و شاعر چه نيکو سروده که:
مرو به خواب که فيض، قافله‌اي است که از کمينگه شب‌هاي تار مي‌گذرد
و سخن نهايي را امام حسن عسکري(ع) فرموده که هر کس شب را مرکب خود نکند به ساحت قدسي حضرت حق نخواهد رسيد: اِنَّ الوُصُولَ اِلَي اللهِ عَزَّوَجَلَّ سَفَرٌ لا يُدرَكُ اِلّا بِامتطاءِ اللَّيلِ(بحارالانوار، ج 78، ص379)
گاهي شب‌هنگام، بچه مريض مي‌شود و پدر بايد او را به بيمارستان برساند، اين ظاهر قضيه است اما در واقع بچه را مريض کرده‌اند تا پدر توفيق عرض اسرار بر صاحب اسرار نداشته باشد، چنين پدري بايد در کار خود انديشه کند، همچنان که امام سجاد(ع) در دعاي ابوحمزه فرمود: الهي مَا لِي كُلَّمَا قُلْتُ قَدْ صَلَحَتْ سَرِيرَتِي وَ قَرُبَ مِنْ مَجَالِسِ التَّوَّابِينَ مَجْلِسِي عَرَضَتْ لِي بَلِيَةً أَزَالَتْ قَدَمِي وَ حَالَتْ بَيْنِي وَ بَيْنَ خِدْمَتِكَ سَيِّدِي
يعني هرگاه گفتم نهانم شايسته شد و جايگاهم به جايگاه توبه‌كنندگان نزديك گشت، برايم گرفتارى پيش آمد، بر اثر آن گرفتارى پايم لغزيد و ميان من و خدمت به تو مانع شد.
کانال رسمي آيت‌الله سيد حسن عاملي
https://telegram.me/seyed_hasan_ameli
روزنامه کيهان
تاريخ انتشار: سه شنبه 21 آذر ماه