تدریس آیت الله رضا همدانی

تدریس و برنامه روزانه

آیت الله سید محسن امین، نویسنده اعیان الشیعه که چندین سال در درس حاج آقا رضا همدانى شرکت کرده و از نزدیک با شیوه زندگى او آشنا بود، در مورد روش استاد در تدریس و زندگى روزانهاش، مى نویسد:

استاد ما هر روز صبح از خانه خود که نزدیک مسجدى بود که امامت جماعت آن را برعهده داشت، به مسجد مى آمد و بعد از این که تقریباً نیم ساعت منتظر رسیدن شاگردان مى شد، حدود یک ساعت درباره مطالبى که روز قبل نوشته بود ـ که بعد با عنوان «مصباح الفقیه» چاپ شد ـ براى ما درس مى گفت و سپس به خانه اش مى رفت و به نوشتن درس روز بعد مى پرداخت تا این که ظهر مى شد. سپس استاد به مسجد مى آمد و نماز را به جماعت مى خواند و به خانه باز مى گشت.

آن گاه همراه خواهر زاده و دامادش، شیخ على همدانى که در علم و اخلاق به او شباهت زیادى داشت و همچنین برادر زاده اش که با او هم خانه بود و براى تحصیل علم از همدان به نجف آمده بود و فرزندش، شیخ محمّد غذا میل مى کرد. غالباً غذاى این چهار نفر حاضرى بودنان بیات عجمى با مقدارى پنیر و سبزى.

آن گاه کمى مى خوابید. بعد از بیدار شدن، مشغول مطالعه و نوشتن درس مى شد.

در خانه ایشان، کنار درِ ورودى حجره کوچکى بود که با نردبان داخل آن مى شدند. آن حجره کوچک اطاق مطالعه این مرد بزرگ بود. گاهى اوقات که من محتاج مى شدم مسالهاى از او بپرسم یا معناى عبارتى از نوشته هایش را سؤال کنم، نزد او مى رفتم و مى دیدم که استاد قلم و کاغذ را در دست گرفته و کتابهاى جواهر و حدائق و وسائل پیش رویش گشوده است. استاد با دیدن من، کاغذ و قلم را زمین مى گذاشت و من مسأله را مى پرسیدم و او جواب مى داد.

هنگامى که گفت گوى ما تمام مى شد، استاد دوباره کاغذ و قلم را به دست مى گرفت و من از اتاق خارج مى شدم. او تا یک ساعت به غروب همچنان به مطالعه و نوشتن ادامه مى داد، آن گاه به مسجد مى رفت و تا رسیدن وقت مغرب، درس مى گفت. استاد پس از اقامه نمازِ جماعت مغرب، به حرم مطهر مشرف مى شد و به زیارت و نماز و دعا مى پرداخت. گاهى نیز به حجرهاى که مدفن مرحوم سید جواد عاملى (نویسنده مفتاح الکرامه) است، مى رفت و بعد از توقف کوتاهى، به خانه اش باز مى گشت و مشغول مطالعه و نوشتن مى شد.^([2])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه