دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

نهرهای چهارگانه بهشت

No image
نهرهای چهارگانه بهشت

در بهشت چهار نهر روان است:

نهر آب روان:

 خداوند درآيه 15 سوره محمد(ص) مي فرمايد: مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتي‌ وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فيها اَنْهارٌ مِنْ ماءٍ غَيْرِ آسِنٍ؛ بهشتي که به متقيان وعده داده شده در آن نهرهائي با آب روان است و آب آن نهر غيرآسن است. آسن يعني مانده و متغير، از اين رو به آب بدبو و گندزده، آب آسن مي گويند، ولي اين آب بهشتي به جهت آنکه روان است، اين گونه مانده نيست تا طعم و رنگش تغيير کرده باشد.البته ممکن است با زياد ماندن در يک جا باز هم تغيير مزه ندهد؛ چنانکه علامه طباطبايي مي گويد: آسن يعني آبي كه با زياد ماندنش بو و طعم خود را از دست نمي‌دهد. اما به نظر مي رسد که مراد همان آب روان است که گندزده و بدبو نمي شود.

نهر شير:

 نهر ديگر که در همين آيه از آن ياد شده نهري از شير است که مزه آن تغيير نمي کند: وَ اَنْهارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ. در اينجا عدم تغيير به طعم نسبت داده شده است که مي تواند مرتبط با انسان نيز باشد به اين معنا که مزه آن در دهان نوشنده هم تغيير نمي‌کند. پس هم خودش خوشمزه است و هم براي نوشنده خوشمزگي اش مي ماند و عوارضي چون ترش شدن و بد رنگ گشتن و ديگر آفت‌ها به آن نمي‌رسد و شخص از اين شير بدون تغيير مزه مي نوشد و لذت مي برد.

   نهر شراب پاک بی زيان:

نهر ديگر از خمر و شراب است که داراي خصوصياتي چند است از جمله اينکه لذت بخش است. چنانکه در همين آيه آمده است: وَ اَنْهارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبينَ. در آيات 45 تا 47 سوره صافات نيز آمده است: يُطافُ عَلَيْهِمْ بِكَاْسٍ مِنْ مَعينٍ بَيْضاءَ لَذَّةٍ لِلشَّارِبينَ لافيها غَوْلٌ وَ لاهُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ؛ طواف کنندگان با جام هايي از چشمه سپيد به اينان مي نوشانند که نوشندگان لذت مي برند و در آن فساد و ضعف عقل و غائله نيست و نه آنان از آن مست گردند و گزندي ببيند. «غُول»، «غيل» و «غائله» همه به معناي شرّ و فساد و مانند اينهاست؛ يعني در اين شرّ و فساد، زيان، غائله اي نيست، پس لذت مي برند و از گزند خماري آن هم مصون هستند؛ چرا که «مُنزَف» كسي است كه در اثر خُماري، ضعف عقل، ضعف فطرت، ضعف خِرَد گرفتار آثار رواني شود. پس در اين خمر، بي خردي و آثار رواني فساد و گزند سردرد و درد سري نيست. همچنين در آيات 18 و 19 واقعه درباره اين شراب مي فرمايد: بِاَكْوَابٍ وَاَبَارِيقَ وَكَاْسٍ مِّن مَّعِينٍ لَا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنزِفُونَ ؛ با جامها و آبريزها و پياله [ها] يي از باده ناب روان [كه‌] نه از آن دردسر گيرند و نه بي‌خرد گردند. از اين رو از آن به «شَراباً طَهُوراً» تعبير کرده است: وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا ؛ و پروردگارشان باده‌اي پاك به آنان مي‌نوشاند. پس نه تنها خودش پاک و طاهر است، بلکه پاك كننده هم است.

  نهر عسل صاف:

نهر چهارم بهشت نهر عسل صاف است. خداوند مي فرمايد: وَ اَنْهارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّي. عسل صاف عسلي خالص و ناب است. از اين رو، به عسلي که موم آن گرفته شده باشد عسل صاف مي گويند.

   

 روزنامه كيهان، شماره 21025 به تاريخ 16/1/94، صفحه 6 (معارف)

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

علم و معنويت؛ همگرايي يا واگرايي

علم و معنويت؛ همگرايي يا واگرايي

مقاله حاضر به بررسي وجوه همگرايي يا واگرايي بين علم و معنويت مي‌پردازد. موضوع ارتباط یا جدایی بین علم و معنویت از گذشته وجود داشته و در حال حاضر نیز منشأ بحث‌های فراوانی بین اندیشمندان است.
نسبت خدا و انسان در عرفان

نسبت خدا و انسان در عرفان

انسان در نظام عرفان اسلامی، جایگاه ویژه و برجسته‌ای دارد؛ به طوری‌که او را به‌گونه‌ی ممتازی از دیگر مخلوقات متمایز ساخته است. انسان با برخورداری از جامعیت اسماء الهی، به مثابه آیینۀ تمام نمای آفریدگار جهان هستی است
مسأله زن و زناشويي در عرفان اسلامي

مسأله زن و زناشويي در عرفان اسلامي

این مقاله برآن است تا نشان دهد عرفان اسلامی تحت تعلمیات پیامبر اکرم- نگاهی متعالی در عین اعتدال و همراهی با فطرت در مساله زن و زناشویی ارائه کرده است.
عقل گريزي و شريعت‌ستيزي در انديشه‌ي پائولوكوئليو و اشو

عقل گريزي و شريعت‌ستيزي در انديشه‌ي پائولوكوئليو و اشو

بررسي ديدگاههاي دو تن از رهبران جنبشهاي معناگراي نوظهور، پائولوكوئليو و اشو درباره عقل و شرع با رويكردي انتقادي و برپايهي معارف معنوي و مباني عرفان اسلامي
علت شناسي جنبش‏هاي نوپديد ديني

علت شناسي جنبش‏هاي نوپديد ديني

در این مقاله تلاش میشود تا به بررسی جنبش‌های نوپدید دینی به عنوان محصول جهانی‌شدن در حوزه معنویت پرداخته شود.
Powered by TayaCMS