دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

استخدام

No image
استخدام

كلمات كليدي : استخدام، علم بدیع، استخدام مضمر، استخدام مظهر، ایهام

نویسنده : (تليخص)هیئت تحریریه سایت پژوه

در لغت به معنی «به خدمت گماردن» و در اصطلاح علم بدیع آن است که از یک لفظ دو معنی مختلفِ آن را در سخن به کار گیرند، به گونه‌ای که اگر هر یک از آن دو معنی را در سخن اعتبار نکنند، در معنی آن خللی پدید آید.

انواع استخدام:

1-استخدام مضمر:

از لفظی که دارای دو معنی است، یکی از دو معنی را اراده کنند، و از کلمه یا عبارتی دیگر (که ممکن است ضمیر باشد)‌معنی دیگرِ آن را. مانند:

امــید هســـــت کـــــه روی مــــــلال در نکــشد

از این سخن که گلستان نه جای دل‌تنگی است

عــلی‌الخــــصوص کــــه دیــــباچــۀ هــمــایونش

به نامِ ســــعدِ ابوبکــــــرِ ســــعد بِنْ زنگی است

(سعدی)

شاعر در این قطعه، از خودِ کلمۀ «گلستان» معنی «گلزار» و از ضمیر «ش» (در کلمۀ «همایونش») که به کلمۀ «گلستان» راجع است، کتابِ گلستان را اراده کرده است.

2-استخدام مظهر:

لفظی را که دارای دو معنی است بیاورند، و هر یک از آن دو معنی را از دو کلمه (که ممکن است دو ضمیر باشد) یا از دو عبارتِ جداگانه اراده کنند. مانند:

بــازآ کـــه در فراقِ تو چشم امیدوار

چون گوشِ روزه‌دار بر الله اکبر است

(سعدی)

در این بیت، منظور از «الله اکبر»‌در نسبت با «چشم»، تنگه‌ای است در شمال شیراز که دروازۀ اصلی ورود به شهر است، و منظور از «الله اکبر» در نسبت با «گوش»، آغازِ اذانِ مغرب در ماه رمضان است ، که در حکمِ اجازۀ گشودن روزه است.

3- لفظی بیاورند که دارای دو معنی باشد، آن‌گاه دو لفظ دیگر بیاورند که هر یک از آن دو به یکی از معانی لفظ نخستین بازگردد.

استخدام ممکن است با صنعت «ایهام» (توریه) اشتباه شود، زیرا در هر دو صنعت به لفظی نیاز است که دارای دو معنی باشد. تفاوت استخدام با ایهام آن است که در ایهام فقط یکی از دو معنی لفظ اعتبار می‌شود، و به معنای دیگر فقط اشاره‌ای می‌شود، امّا در استخدام حفظ هر دو معنی در سخن ضروری، و حذف هر یک موجب اختلال معنی است.

برخی از این صنعت با عنوان «اِستحدام» «اِستخدام» و «اِستحذام» نیز یاد کرده‌اند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

روش‌هاي نهادينه كردن معاد در تربیت دینی

روش‌هاي نهادينه كردن معاد در تربیت دینی

هدف پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی روش تربیتی مبتنی بر محبت، در آموزه‌های دو دین بزرگ اسلام و مسیحیت است. روش پژوهش، توصیفی و از نوع تطبیقی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که...
روش‌های تربیتی و تبلیغی حضرت ابراهیم (ع) در قرآن

روش‌های تربیتی و تبلیغی حضرت ابراهیم (ع) در قرآن

برای ترویج یک پیام و رسالت، نیاز به راه‌های تبلیغی مؤثر و متناسب با مضمون آن پیام و برای ساختن افراد یک جامعه نیاز به روش‌های ناب و کارساز تربیتی.
تقدم ‌‌تزکیه ‌‌بر ‌‌تعلیم

تقدم ‌‌تزکیه ‌‌بر ‌‌تعلیم

تزکیه ‌‌و ‌‌تعلیم ‌‌از ‌‌مفاهیم ‌‌کلیدی ‌‌در ‌‌تعلیم‌ ‌تربیت ‌‌اسلامی ‌‌هستند ‌‌و ‌‌واژگان ‌‌اصیلی ‌‌چون ‌‌مربی ‌‌و ‌‌معلم ‌‌بر ‌‌پایه ‌‌این ‌‌دو ‌‌مفهوم ‌‌اساسی ‌‌معانی ‌‌خود ‌‌را ‌‌باز می‌یابند.‌‌ ‌‌هدف ‌‌از ‌‌پژوهش ‌‌حاضر، ‌‌روشن‌سازی ‌‌تقدم ‌‌تزکیه ‌‌بر ‌‌تعلیم، ‌‌بیان ‌‌برخی ‌‌ویژگی‌‌های ‌‌مربی ‌‌و ‌‌تفاوت‌‌های ‌‌آن ‌‌با ‌‌معلم ‌‌و ‌‌مشخص ‌‌کردن ‌‌انواع ‌‌ویژگی‌‌های ‌‌مربی ‌‌و ‌‌معلم ‌‌بر ‌‌اساس...
بیدارکردن متربی برای نماز از منظر فقه تربیتی

بیدارکردن متربی برای نماز از منظر فقه تربیتی

تربیت اسلامی ساحات مختلفی دارد که تربیت عبادی یکی از مهم‌ترین این ساحات است. یکی از مسائلی که کمابیش والدین و مربیان با آن در فرزند‌پروری مواجه هستند؛ حکمِ شرعیِ بیدار کردنِ فرزندان و متربیان برای نماز است.
بررسی تطبیقی روش تربیتی مبتنی بر محبت در آموزه‌های اسلام و مسیحیت

بررسی تطبیقی روش تربیتی مبتنی بر محبت در آموزه‌های اسلام و مسیحیت

هدف پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی روش تربیتی مبتنی بر محبت، در آموزه‌های دو دین بزرگ اسلام و مسیحیت است. روش پژوهش، توصیفی و از نوع تطبیقی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که
Powered by TayaCMS