تحصیل دانش و تعلیم آن

موضوع: تحصیل دانش و تعلیم آن

نگارنده: علامه حلّی

مخاطب: فرزند معظم له، محمد فخرالمحققین

بر تو باد به «بزرگ داشتن فقهاء و احترام علما» در این باره رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود:

«آن که فقیهی را گرامی بدارد، خدا را در روز قیامت در حالی ملاقات می‌کند که از او راضی است و هر که فقیهی را اهانت کند و سبکش شمارد خدا را در روز قیامت در حالی ملاقات می‌کند که از او خشمگین است».

نگاه به چهره عالم و در خانه او نشست و برخاست با او، عبادت شمرده شده است. و بر تو باد ژرف اندیشی و تفقه در دین و تلاش در جهت افزودن علم و دانش خود. چه امیرالمومنین(ع) به فرزندش فرمود:

«تَفقَّهْ فی الدینِ فأنّ الفُقَهاء وَرَثَةُ الأنبیاءِ ... و اعْلَم اَعْلَم اَنََّ طالبَ العِلمِ یستغفِرُ‌ لهُ مَن فی السماواتِ و الأرضِ حتّی الطیرُ فی جوِّ السماءِ و الحوتُ فی البَحرِ و اَنَّ الملائکةَ لَتَضَعُ أجِنَحتَها لِطالبِ العلمِ رِضاً به»[1]

«در دین ژرف بینیدش و فقیه شو، چون فقیهان جانشین پیامبرانند. برای طالب علم، هر آنچه در آسمان و زمین است طلب بخشش می‌کنند حتی مرغ‌ها در هوا و ماهی‌ها در دریا. و فرشتگان با خرسندی بال‌های خود را برای طالب علم پهن می‌کنند»

مبادا که دانش خویش راکتمان کنی و بر روی نیازداران نگشایی، که خدای تعالی می‌فرماید:

«إِنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ مَا أَنزَلْنَا مِنَ الْبَیِّنَاتِ وَالْهُدَى مِن بَعْدِ مَا بَیَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِی الْکِتَابِ أُولَـئِکَ یَلعَنُهُمُ اللّهُ وَیَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ» (بقره/159)

«کسانی که نشانه‌های روش و رهنمودی را که فرو فرستادیم، بعد از آنکه آن را برای مردم در کتاب توضیح داریم، نهفته می‌دارند، آنان را خدا لعنت می‌کند و لعنت کنندگان، لعنتشان می‌کنند».

و رسول خدا (ص)فرمود:

«هنگامی که بدعت‌ها پیدا شد، بر دانشمند است که دانش خود را آشکار سازد، پس آن که چنین نکند، لعنت خدا بر او باد».[2]

و نیز فرمود:

«حکمت را به نا اهلان ندمید که اگر دادید بر حکمت ستم کردید و از اهلش دریغ مدارید که به اهل حکمت ستم روا داشته‌اید»[3]. [4]

پیام‌ها و نکته‌ها:

1-سالک از آنچه که در سفر روحانی بهره برده است، دیگران را بی‌نصیب نمی‌گذارد. او حافظ دین الهی از کج‌روی‌ها و کج اندیشی‌هاست. مردم را به سوی صراط حق رهنمون است و آینه‌دار حضرت دوست.

2- آن که هوای معشوق در سر دارد، هر چه که او را به یاد معشوق اندازد و بویی از او آورد، را طالب است. فقیهی که دین الهی را پژوهیده است چونان پیراهن یوسف است.

• [1]- من لا یحضره الفقیه، ج4، ص 384.
• [2]- اصول کافی، ج1، ص 54.
• [3]- بحارالانوار، ج1، ص 140.
• [4] - منبع نامه: مجله حوزه، شماره 12.