تدریس محمد بن ابی جمهور احسائی

شاگردان

ابن ابى جمهور احسائى، ضمن تحصیل علوم دینى در نجف اشرف و در ضمن مسافرتش به مشهد مقدس و شهرهاى اطراف آن، به تدریس فقه، حدیث، کلام، فلسفه، اصول فقه و امثال آن پرداخت و شاگردان بسیارى در شهرهاى مختلف به ویژه در شهر مقدس مشهد از او بهره هاى فراوان بردند. بارزترین آن ها که خود ابن ابى جمهور در اجازه نامه هایش از آن ها نام برده و در کتاب هاى تراجم نیز به نام آن ها تصریح شده است، عبارتنداز:

سید محسن رضوى مشهدى (متوفاى 931 هـ .ق.)^([25])

سید محسن رضوى فرزند محمد بن نادرشاه قمى رضوى، از عالمان و فقیهان نامور مشهد مقدس در قرن دهم هجرى بود. ابن ابى جمهور درباره او مى گوید:

من در سال 888 هـ .ق. در مشهد مقدس با او ملاقات کردم و او مرا در خانه خود پذیرفت و مدت ها مهمان او بودم. او از اعیان اهل مشهد و از شریف ترین آن هاست که بر هم عصران خود در علم و عمل برترى دارد. او و بسیارى از اهل مشهد، در درس علم کلام و فقه من شرکت مى کنند.^([26])

ابن ابى جمهور أحسائى در سال 897 هـ .ق. اجازه نامه روایى مفصلى براى او نوشت و در آن از اوصاف علمى و معنوى وى تجلیل کرد و از او به عنوان عالم به فقه اهل بیت(علیهم السلام) عارف، فیلسوف پژوهشگر، بزرگ زاهدان، زینت عابدان و دارنده فضائل و مکارم اخلاق نام برد.

شیخ ربیعه جزائرى

شیخ ربیعه فرزند جمعه العبرمى عبادى جزائرى، شاگرد ابن ابى جمهور است که اجازه نامه روایى به او داده است^([27]) و در آخر آن اجازه نامه، در خصوص ارتباط شاگرد با استاد، وصایاى بسیار جالبى به وى کرده است. شیخ آقا بزرگ تهرانى، تاریخ کتابت این اجازه نامه را سال 912 هـ .ق. معرفى مى کند^([28]) همان طور که خود شیخ ربیعة در پایان اجازه نامه با خط خود این تاریخ را نگاشته است.^([29])

شیخ محمد بن صالح غروى

وى نیز از دیگر شاگردان ابن ابى جمهور در سال 897 هـ .ق. است و در ولایت استرآباد، روستاى قلفان، از او اجازه روایت گرفته است.^([30]) شیخ محمد غروى کتاب شریف «ارشاد الاذهان الى احکام الایمان» نوشته حسن بن یوسف بن مطهر حلى را نزد ابن ابى جمهور احسائى قرائت نمود.^([31]) ابن ابى جمهور احسائى در اجازه نامه روایى براى وى او را شیخ فاضل، دانشمند کامل، عالم عامل، دارنده نفس قدسى، همت بلند، اخلاق نگهدارنده، و... توصیف مى کند.^([32])

سید محمود طالقانى

سید محمود شرف الدین فرزند سید علاءالدین بن سید جلال الدین طالقانى از دیگر شاگردان ابن ابى جمهور مدت ها نزد او به فراگیرى علوم اسلامى پرداخت.^([33]) ابن ابى جمهور احسائى در مقدمه اجازه نامه روایى به شیخ ربیعة بن جمعه، ضمن تجلیل از مقام معنوى و توصیف او به اوصافى چون عالم عامل، جامع علوم عقلى و نقلى و پژوهش گر در فروع و اصول علوم اسلامى، تصریح مى کند که سید محمود کتاب هاى بسیارى را نزد او فراگرفته است از جمله: «نهایة المرام»، «التهذیب»، «مبادى الوصول»، «التنقیح»، «ایضاح القواعد»، «التحریر»، «شرح التجرید من الکلام»، «المواقف»، «شرح الطوالع اصفهانى»، «الخلاف»، «النهایه»، «شرح المفتاح و المطول».^([34])

ابن ابى جمهور در ذیل اجازه نامه روایت به شاگردش ربیعه بن جمعه دستورالعملى در خصوص چگونگى ارتباط با معلم و استاد را ذکر مى کند. جویندگان علم و کمال مى توانند به آن مراجعه کنند.^([35])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه