دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

استثناء

No image
استثناء

كلمات كليدي : استثناء، علم بدیع، مدح شبیه به ذم، استثنای منقطع

استثناء در علم بدیع آن است که چیزی را به منظور تأکید و افزودن زیبایی سخن از یک حکم کلّی جدا کنند، و عامل تأکید و زیادتِ حُسن، معمولاً آن است که میانِ مستثنی و مستثنی‌منه سنخیت و مناسبتی وجود نداشته باشد. مانند:

کس از فتنه در پارس دیگر نشان

نبیند مگــــر قـــــامتِ مَه‌وشـــان

(سعدی)

که فتنۀ قامتِ مه‌وشان از جنس فتنه و آشوب مملکتی نیست و میان آن‌ها سنخیت وجود ندارد، امّا از حکم کلّی فتنه مستثنی شده است.

برخی این صنعت را با صنعت «مدح شبیه به ذم» یا «تأکید المَدح بِما یشبِهُ الذَّم» یکی دانسته‌اند، و برخی از معاصران به تقلید از علم نحو، این صنعت را «استثنای مُنْقَطِع» نام داده‌اند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

وسوسه های شیطانی وعواقب بد اعمال نامشروع

در این متن به وسوسه های شیطانی وعواقب بد اعمال نامشروع با موضوع شیطان از منظر قرآن و روایات پرداخته شده است.
No image

نقش شیطان در حرام خواری

در این متن به نقش شیطان در حرام خواری با موضوع شیطان از منظر قرآن و روایات پرداخته شده است.
No image

شیطان درنهج البلاغه

در این بخش متن سخنرانی با عنوان شیطان درنهج البلاغه در موضوع شیطان از منظر قرآن و روایات آورده شده است.
No image

رحمت الهی، عامل دوری از شیطان

در این بخش متن سخنرانی با عنوان رحمت الهی، عامل دوری از شیطان در موضوع شیطان از منظر قرآن و روایات آورده شده است.
No image

خطابات قرآن و روایات در برحذر داشتن از شیطان

در این بخش متن سخنرانی با عنوان خطابات قرآن و روایات در برحذر داشتن از شیطان در موضوع شیطان از منظر قرآن و روایات آورده شده است.
Powered by TayaCMS