دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

معطله (اهل تعطیل)

No image
معطله (اهل تعطیل)

یکی از پرسش‌های اساسی در باب اوصاف الهی این است که آیا انسان با توجه به این که خدا به هیچ چیزی شبیه و مانند نیست، توانائی شناخت صفات الهی را دارد؟ در این باره دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است که معطله یکی از آن هاست:

این گروه برآنند آدمی راهی به شناخت اوصاف الهی ندارد، زیرا مفاهیمی که عقل آدمی با آن سروکار دارد از موجودات محدود و محسوس پیرامون خود انتزاع می‌کند. بنابراین جایز نیست این مفاهیم را به خدا نسبت دهد، زیرا که خداوند هیچ شباهتی با مخلوقات ندارد. بنابراین ما حق نداریم که صفات و مفاهیمی که از مخلوقات گرفته شده است، به خدا نسبت دهیم. هر چند آنان به اوصاف الهی که در قرآن و سنت پیامبر اشاره شده، اعتقاد درند، ولی می‌گویند حقیقت آن معانی برای ما روشن نیست و هیچ تأملی نباید دربارۀ‌ آنها صورت بگیرد. مسلک این گروه از آن رو که به معطل ماندن توانایی عقل، حکم می‌کنند، «تعطیل» و پیروان آنها «معطّله» نامیده می‌شوند.

امروزه مسک، «اهل تعطیل»، « لا ادری‌گرایی » نامیده‌ می‌شود، پوزیتویست‌ها، حس گرایانی نظیر دیوید هیوم و کانت در محدودۀ عقل نظری را می‌توان طرفداران لاادری‌گرایی دانست.‌ آنان بر آنند که شناخت آدمی محدود به حوزۀ تجربی است و خارج از این حوزه‌ها، عقل توانایی شناخت را ندارد. بنابراین مسایل ما بعد الطبیعه از قبیل اوصاف خداوند خارج از حوزۀ شناخت آدمی است و دربارۀ ‌آن نمی‌توان اظهار نظر کرد.

نقد و بررسی:

هنگامی که اوصاف الهی از قبیل وجود، علم، قدرت و حیات و... را بر زبان جاری می‌سازیم، به طور بدیهی معنایی از آنها می‌فهمیم و آنها را از یکدیگر تمیز می‌دهیم، اگر گفته شود که ما هیچ معنایی از آنها نمی‌فهمیم، برخلاف بداهت سخن گفته‌ایم . این امر، می‌تواند دلیلی بر ردّ نظریۀ آنها باشد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رمالی و ارتباط با جن از دیدگاه عرفان و فلسفه؛

رمالی و ارتباط با جن از دیدگاه عرفان و فلسفه؛

خبرگزاری فارس: استاد عرفان حوزه علمیه قم معتقد است که نفس مرتاض به وسیله ریاضت‌ها قوت پیدا می‌کند و در نتیجه دست به کارهای عجیب و غریب می‌زند، این قوت پیدا کردن نفْس، غیر از کامل شدن انسان است.
به سوی مطالعه تطبیقی فلسفه

به سوی مطالعه تطبیقی فلسفه

فلسفه در جهان اسلام دارای فراز و نشیب‌هایی بوده است به طوری که در زمان‌هایی بیشتر رواج داشته و در زمان‌هایی به علت مخالفت‌هایی از سوی برخی نهادها و مخالفان فلسفه به عزلت گراییده است، اما آنچه اکنون وضعیت فلسفه را پراهمیت کرده جایگاه فلسفه در میان علوم و تکنولوژی‌های مختلف است.
گفتگو با سرکار خانم فاطمه مینایی عضو هیأت علمی دانشنامه جهان اسلام؛ برداشتهایی از فلسفه کابردی

گفتگو با سرکار خانم فاطمه مینایی عضو هیأت علمی دانشنامه جهان اسلام؛ برداشتهایی از فلسفه کابردی

مطلب حاضر حاصل بحث و گفتگویی اینترنتی است با محقق گرامی سرکار خانم فاطمه مینایی.
Powered by TayaCMS