ويژگي سه‌گانه جامعه قرآني

اسلام ويژگي‌هاي خويش را براي يک جامعه قرآني تعريف کرده است. بر اساس آموزه‌هاي قرآني مي‌توان سه گانه زير را به عنوان مهم‌ترين ويژگي‌هاي يک جامعه قرآني بر شمرد. اين سه‌گانه‌ها عبارتند از:

1- عبادت: از نظر آموزه‌هاي قرآن، هدف آفرينش انسان، عبادت و بندگي است. (ذاريات، آيه 56) انسان از طريق عبادت به تقواي الهي مي‌رسد (بقره، آيه 21) و به عنوان انسان متأله و خدايي شده، شايسته خلافت الهي مي‌شود. (بقره، آيات 30 و 31 و  138؛ آل‌عمران، آيه 79)

2- عدالت: از مهم‌ترين ويژگي‌هاي جامعه قرآني، عدالت است. بر اساس عدالت قرآني، هر چيزي به جايگاه حق خويش مي‌رسد و کمالات خاصه خود را به دست مي‌آورد. اين عدالت بر اساس موازين الهي و حقوقي است که براي هر چيزي تعيين شده و در کتب الهي همچون قرآن تبيين شده است. هر کسي بايد اين حقوق را بر اساس آموزه‌هاي وحياني قرآن بشناسد و در قالب رفتار و اعمال در زندگي پياده‌سازي کند و با اجرا و قيام بدان، به جايگاه بايسته و شايسته خويش برسد. (حديد، آيه 25) از اين رو عدالت، شاخص اصلي جامعه قرآني است و اگر کسي بخواهد تقوايي را از طريق اعمال عبادي کسب کند، عدالت، نزديک‌ترين راه و روش براي تقواي الهي است.(مائده، آيه 8) بنابراين، شاخصه‌هاي ديگر اجتماعي چون آزادي تنها در چارچوب، مدار و محور عدالت معنا مي‌يابد؛ در غير اين صورت، آزادي چيزي جز لاابالي‌گري و اباحه‌گري نيست؛ چرا که حريت انسان با عبوديت و تقوايي است که از راه اعمال عبادي به ويژه عدالت کسب مي‌شود.(همان؛ آل‌عمران، آيه 35)

3- ولايت: جامعه قرآني براي تحقق اهداف اصيل خويش در راستاي عبادت و خلافت الهي، نيازمند قيام عمومي به عدالت تحت قوانين کتابي به نام قرآن و رهبري رهبراني است که شناخت کامل از حق و باطل داشته و مديريت نفس خويش را به عقل نظري نوري الهي و عقل عملي به دور از شهوت و غضب سپرده‌اند. از اين رو پيروي از چنين مديريت عقلاني لازم است تا عدالت بتواند تحقق درست يابد و هر چيزي در جاي حق خود قرار گيرد. (حديد، آيه 25؛ آل‌عمران، آيات 31 و 32؛ احزاب، آيه 21)