پرسش و پاسخ سند «یا علی مدد» بخش اول

پرسش:

عبارت «يا علی مدد» از چه زمانی در ميان شيعيان رواج پيدا کرد و نخستين بار چه کسی يا گروهی آن را استعمال کردند؟ آيا اين عبارت در متون حديث يا تاريخ سابقه و سندی دارد؟

پاسخ:

بدون ترديد در اين عالم، دیندار و بیدین برای نيل به اهداف و مطلوب خود از اسباب و واسطه‌ها و ابزار متناسب با هدف خود استفاده میکند. و اين يک امر ضروری و بديهی است زيرا عالم، عالم اسباب و مسببات است، برای داشتن مزرعه آباد که محصول مورد نظر را بتوان از آن گرفت ناچاريم زمين را شخم زده و بذر افشانی نموده و آب و کود را به مقدار مشخص و لازم و در زمان معين به مزرعه برسانيم و همين‌طور در ديگر کارهای زندگی استفاده از ابزار و اسباب برای رسيدن به مطلوب در جهانی که بر آن قانون اسباب و مسبباب حاکم می‌باشد يک امر ضروری و از لوازم زندگی است. و همان گونه که ‌اشاره شد در اين جهت بين يک انسانی که مادی فکر می‌کند و انسانی که انديشه الهی دارد تفاوتی نيست.

امّا يک انسان موحد و خداشناس اسباب را منحصر در علل مادی نديده و به علل غيرمادی نيز معتقد است و از طرفی از ديد جهان‌بينی اسلامی تمام عوامل و علل، از خود کوچک‌ترين استقلالی ندارند، بنابراين همان خدائی که به عسل قدرت و اثر شفا را داده و به داروهای گياهی و شيميائی نيروی بهبود و سلامت‌بخشی را عنايت کرده تا انسان دردش را با آن علاج نمايد، همان قدرت و نيرو را به انبياء و اولياء و ائمه معصومين ـ (ع) ـ نيز میتواند بدهد و بر اساس اعتقاد ماداده است. و آنان میتوانند با همان قدرت اعطائی و تفضّلی، دردهای صعب‌العلاج را درمان و مشکلاتی به ظاهر لاينحل را به طور خارق العاده و بدون اسباب طبيعی حل کنند و گرفتاری‌های انسان‌ها را برطرف نمايند.

قرآن کريم از کارهای خارق‌العاده پيامبران زياد سخن گفته است. از مأجرای قوم حضرت موسی‌(ع) سخن به ميان آورده است که در خشکسالی از پيامبر‌شان طلب آب نمودند و حضرت موسی به دستور خداوند از مجرای غير‌طبيعی با زدن عصای خويش به سنگی، برای آنان آب آورد و آنان را سيراب کرد. (اعراف/ 160)

حضرت سليمان از حاضران در مجلس درخواست کرد که تخت بلقيس را از صدها فرسخ حاضر کنند و عاصف بن برخيا که مقداری از علم کتاب را می‌دانست به طور غير‌عادی حاضر کرد.(نمل / 38 ـ 40)

در روايات اسلامی، موارد بیشمار و متعددی را مشاهده می‌کنيم که از معجزات ائمه (ع) پرده برداشته و آنان کارهای مشکل و قضايای به بن‌بست رسيده را به طور محيّر‌العقول حل کرده است. چون خدا اين قدرت را به آنان داده است و ما معتقديم که آن کسی که در کارهايش مستقل است و نيازی به غير خود ندارد فقط خداوند است امّا غير خدا به‌طور مستقل و بدون اذن پروردگار نه می‌تواند نفعی به خود يا به ديگران برساند و نمی‌تواند ضرری را از خود و يا از ديگران برطرف سازد بلکه در تأثير خود وابسته به خداوند است.

از آنچه گفته شد اين مطلب نيز روشن شد که در بين علل و اسباب آن علتی کارائی بيشتر و نيروی بيشتری دارد که خداوند به او اثربخشی بيشتر را عطا کرده باشد و آن علتی گستره تأثيرگذاريش زيادتر است که خداوند محدوده اثرگذاری آن را وسيع‌تر قرار داده باشد و نيز آن علتی کاربردش در همه زمينه‌ها بيشتر است که نزدیکی و دوری به خدا در مورد او معنی داشته باشد و چنين موجودی همانا انبياء و اولياء و ائمه معصومين (ع) هستند، زيرا اينان به‌طور عادی و غير‌عادی میتوانند کارهايی انجام بدهند که از غير آنان ساخته نيست.

روزنامه کیهان

تاریخ انتشار: 13 تیر ماه 1397