دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اعتقاد به توحید سرآغاز همه نیکی ها‌

توحید یعنی یکی دانستن و در اصطلاح به معنی یکی دانستن خدا و مبدا هستی است، اعتقاد به یگانگی «او» از هر جهت، از جهت ذات از جهت آفرینش، از جهت اداره و چرخاندن هستی، از جهت بندگی و پرستش یا راز و نیاز و نیایش و از جهات دیگر.‌
No image
اعتقاد به توحید سرآغاز همه نیکی ها‌
نویسنده: محمدعلی لطیفیان

توحید یعنی یکی دانستن و در اصطلاح به معنی یکی دانستن خدا و مبدا هستی است، اعتقاد به یگانگی «او» از هر جهت، از جهت ذات از جهت آفرینش، از جهت اداره و چرخاندن هستی، از جهت بندگی و پرستش یا راز و نیاز و نیایش و از جهات دیگر.‌   

الهیات قرآن بیش از هر چیز روی «یگانگی خدا» تاکید داشته است و شعار قرآن این است که:

«لااله الاالله» غیر از الله خدایی نیست. در قرآن این شعار بیش از شصت بار با عبارتهای گوناگون آمده است نظیر: « لااله الاهو» جز او خدایی نیست، «ما من اله الاالله» جز الله خدایی نیست، «انما الله اله واحد» خدا خدایی یکتا است.‌ در زبان عربی دو کلمه داریم که از نظر معنی بسیار به هم نزدیک‌اند. ولی با این حال باید از یکدیگر باز شناخته شوند، یکی «اله» و دیگری «الله». «اله» اسم عام است که در فارسی کلمه «خدا» را جمع می‌بندیم و می‌گوییم «خدایان»، در عربی «اله» را جمع می‌بندیم و می‌گوییم «الهه». ولی «الله» اسم خاص است و در ترجمه فارسی آن خدا، خداوند، یزدان و ایزد آمده است. ‌بنابراین باید گفت که واژه خدا در فارسی به دو صورت استعمال می‌شود، یکی به صورت عام که دارای جمع است و دیگری به صورت اسم خاص برای آفریدگار جهان و در صورت اخیر جمع نخواهد داشت.آیات توحیدی قرآن بیشتر روی توحید در خلق و امر و توحید در عبادت و اطاعت «یکتا پرستی» تکیه دارد، قرآن نخست توجه انسان را به «یگانگی آفریدگار» و «یگانگی کردکار» جلب می‌کند و پس از روشن کردن اینکه «خلق و امر»، یعنی آفریدن و گرداندن چرخ آفرینش و فرمانروایی بر جهان مخصوص «خدا» است، نتیجه می‌گیرد که: « بنابراین نیایش و پرستش نیز مخصوص او است».‌اهمیت توحید در اسلام به حدی است که نخستین آیات قرآن که بر پیغمبر اسلام (ص) وحی شد با اشاره به «توحید و خلق و امر» بوده است. قرآن نظام یکسره، به هم پیوسته و یگانه‌ای را که در سراسر جهان است دلیلی روشن بر یگانگی آفریدگار و فرمانروای جهان می‌شمرد و از ما می‌خواهد که به این نظام و استواری و همه گیری آن بیندیشیم و از این راه به «توحید» پی بریم. ‌صدر المتالهین در اسفار در زمینه توحید با اشاره به آیاتی چند از قرآن می‌گوید: «راه دیگر برای اثبات یگانگی خدا در خدایی و فرمانروایی اش این است که یگانگی و یکپارچگی جهان دلیل یگانگی خدای فرمانروای جهان است.‌ توحید اولین اصل در پذیرش اسلام و اولین اصل در اصول دین می‌باشد: توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد. توحید در اسلام بیش از هر چیز روی  یکتا پرستی و توحید در عبادت تکیه دارد. اعتقاد به خدای بزرگ، خدای آفریدگار که اساس آفرینش از اوست در بسیاری از ادیان و مکتبهای فلسفی و عرفانی دیده می‌شود، در این ادیان و مکتبها همراه با اعتقاد به وجود خدای آفریدگار، غالباً این اعتقاد نیز وجود دارد که هیچ موجود دیگر در جهان نیست که در مقام و هم عرض خدای بزرگ باشد. ‌ولی توحید قرآن این مقدار از یگانه دانستن خدا را کافی نمی‌داند، از دید قرآن توحید و یکتا دانستن خدا وقتی واقعیت دارد که اثر عملی آن توحید در عبادت، دعا و استعانت، حمد و نیایش باشد. در بسیاری از آیات قرآن بعد از یگانگی خداوند، پرستش و عبادت این خدای یگانه آمده است.«الحمدلله رب العالمین ... ایاک نعبد و ایاک نستعین». این عبادت و پرستش خدای یگانه، تاثیر خود را در زندگی اجتماعی افراد خواهد گذاشت، در جامعه، موقعیت‌های مادی و دنیوی نظیر ثروت، قدرت، شهرت سر خم نخواهد کرد و در مسائل و مشکلات زندگی فقط از خدای صاحب قدرت در جهان، یاری خواهد جست.‌ 

مقاله

نویسنده محمدعلی لطیفیان

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

عالم غیب چیست/ منکران و معتقدان عالم غیب کیستند

عالم غیب چیست/ منکران و معتقدان عالم غیب کیستند

آیت الله جوادی آملی در تفسیر آیه «یؤمنون بالغیب» در سوره بقره، با تشریح مفهوم و اقسام غیب تأکید می‌کند که اگر کسی به اصول کلّی دین که غیب است، مؤمن و معتقد نباشد، کافر است؛ خواه اصلاً غیبی را قبول نداشته باشد، مثل مادیین؛ یا غیبِ فی ‌الجمله را قبول دارند و نه بالجمله را، مثل مشرکین.
قتل انسان بی گناه- آثار اعمال در قرآنʇ)

قتل انسان بی گناه- آثار اعمال در قرآن(7)

در شش قسمت گذشته از سلسله مطالب «آثار اعمال در قرآن مجید» مباحث آثار: گناه، خودپسندی و غرور، مکر و حیله، خوردن مال حرام، دورویی و نفاق و ظلم و ستم مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
ظلم و ستم- آثار اعمال در قرآن ʆ)

ظلم و ستم- آثار اعمال در قرآن (6)

در قسمت‌های اول تا پنجم سلسله مقالات «آثار اعمال در قرآن»، مباحث آثار گناه، آثار خودپسندی و تکبر، آثار مکر و حیله، آثار مال حرام و آثار دورویی و نفاق در زندگی انسانها مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
6خصوصیت متقین در قرآن کریم

6خصوصیت متقین در قرآن کریم

پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای به مناسبت ماه مبارک رمضان اقدام به انتشار مطالبی با عنوان «سی روز، سی‌گفتار قرآنی» برگزیده سخنان رهبر معظم انقلاب کرده است که همه روزه در طول ماه مبارک رمضان منتشر می‌شود.
قرآن در حق چه کسانی «مرده باد» گفته است؟

قرآن در حق چه کسانی «مرده باد» گفته است؟

زنده باد و مرده باد از مصادیق دعا و نفرین است.
Powered by TayaCMS