دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عمل صالح و خلوص نیت

«من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مومن فلنحیینه حیاه طیبه و لنجزینهم اجرهم باحسن ما کانوا یعملون»
عمل صالح و خلوص نیت
عمل صالح و خلوص نیت
نویسنده: علی مهدوی

«من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مومن فلنحیینه حیاه طیبه و لنجزینهم اجرهم باحسن ما کانوا یعملون»

«هر کس عمل صالح انجام دهد چه مرد باشد چه زن، در حالی که ایمان دارد ما او را زنده می‌کنیم به زندگی پاکیزه و پاداش می‌دهیم آنان را به بهتر از آنچه عمل می‌کنند»(فاطر: 29)

از آیات قرآن کریم استفاده می‌شود که بعد از ایمان به خدا و ایمان به پیامبران و کتب آسمانی و فرشتگان و جهان آخرت، عمل صالح، وسیله تکامل نفس و مایه تقرب انسان به خدا و رسیدن به درجات عالی انسانیت و زندگی پاک و پاکیزه اخروی است. از آیه فوق استفاده می‌شود که برای انسان، غیر حیات دنیا، حیات جدید دیگری که پاک و طیب است می‌تواند به وجود آید و آن حیات تازه نتیجه ایمان و عمل صالح می‌باشد.یکی از نکاتی که در عمل صالح بسیار مهم است در نظر گرفتن آن عمل نسبت به مقتضیات زمان، مکان، شان و توانایی فرد، اهمیت موضوع، اولویت و فوریت عملی نسبت به عمل دیگر است. چه بسا عملی در شرایط معمولی صالح باشد، اما در شرایطی دیگر صالح نباشد. مثلاممکن است نجات انسان یا کمک به مسلمانی، بیش از نماز مستحب که خود عمل صالح است اهمیت پیدا کند. روایتی از امام صادق (ع) نقل شده که مربوط به یکی از عابدان بنی اسرائیل در دوران قبل از اسلام است. آن حضرت می‌فرماید: «در گذشته پیرمرد مقدسی در قوم بنی اسرائیل بود که خدا را عبادت می‌نمود. در یکی از مواقع در حالی که به عبادت مشغول بود، نگاه کرد و دید که دو کودک خروسی را گرفته اند و پر و بال او را می‌کَنند و خروس فریاد می‌زند، ولی این پیرمرد عابد همچنان به عبادت خود ادامه داد و به این امر مهم توجه ننمود و آن دو کودک را از این عمل ناروا منع نکرد، خداوند او را مجازات نمود و به زمین وحی فرستاد که این پیرمرد را در خود فرو ببرد و زمین او را در خود فرو برد»(مجموعه ورام، ج2، ص 80).‌نکته دیگر که در انجام اعمال صالح بسیار مهم است، توجه به خلوص نیت است. بی گمان اساسی ترین شرط عمل صالح، خلوص نیت است. این معنا در حدیث امام صادق (ع) با جمله ای کوتاه بیان شده است: «العمل الخالص الذی لاترید ان یحمدک علیه احد الاالله تعالی؛ عمل خالص آن است که در انجام آن توقع نداشته باشی که احدی غیر خدا تو را سپاس گوید و تحسین و تمجید نماید»(اصول کافی، ج2، ص 16 ). پس اگر کسی در عبادت فقط و فقط متوجه خدا باشد و برای اطاعت امر او عبادت نماید، پروردگار آن عمل خالص را می‌پذیرد و به عمل کننده پاداش می‌دهد. نکته مهمی که باید مورد توجه باشد این است که بجا آوردن عمل خالصانه مشکل است، اما اصل عمل یا خلوص نیت در عمل را در طول ایام زندگانی و تا پایان عمر محافظت نمودن بسیار مشکل تر است. از امام صادق(ع) روایت شده: «باقی نگاهداشتن عمل و ابقای خلوص نیت از خود عمل مشکل‌تر است»(اصول کافی، ج2، ص 16). قرآن کریم می‌فرماید: «من جاء بالحسنه...». این تعبیر در سه آیه به کار رفته است و نشان می‌دهد که آنچه در عمل صالح و حسنات مهم است، بردن این عمل تا آستان حضرت دوست است نه نفس انجام دادن آن. چه بسا انسان بهترین هدیه را برای محبوب خود تهیه کند، اما در بین راه از گزند حوادث محفوظ نماند و به آن آسیب رسد آسیبی که به حسنات وارد می‌شود ریا، منت، اذیت و امثال آن است.

مقاله

نویسنده علی مهدوی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

عالم غیب چیست/ منکران و معتقدان عالم غیب کیستند

عالم غیب چیست/ منکران و معتقدان عالم غیب کیستند

آیت الله جوادی آملی در تفسیر آیه «یؤمنون بالغیب» در سوره بقره، با تشریح مفهوم و اقسام غیب تأکید می‌کند که اگر کسی به اصول کلّی دین که غیب است، مؤمن و معتقد نباشد، کافر است؛ خواه اصلاً غیبی را قبول نداشته باشد، مثل مادیین؛ یا غیبِ فی ‌الجمله را قبول دارند و نه بالجمله را، مثل مشرکین.
قتل انسان بی گناه- آثار اعمال در قرآنʇ)

قتل انسان بی گناه- آثار اعمال در قرآن(7)

در شش قسمت گذشته از سلسله مطالب «آثار اعمال در قرآن مجید» مباحث آثار: گناه، خودپسندی و غرور، مکر و حیله، خوردن مال حرام، دورویی و نفاق و ظلم و ستم مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
ظلم و ستم- آثار اعمال در قرآن ʆ)

ظلم و ستم- آثار اعمال در قرآن (6)

در قسمت‌های اول تا پنجم سلسله مقالات «آثار اعمال در قرآن»، مباحث آثار گناه، آثار خودپسندی و تکبر، آثار مکر و حیله، آثار مال حرام و آثار دورویی و نفاق در زندگی انسانها مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
6خصوصیت متقین در قرآن کریم

6خصوصیت متقین در قرآن کریم

پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای به مناسبت ماه مبارک رمضان اقدام به انتشار مطالبی با عنوان «سی روز، سی‌گفتار قرآنی» برگزیده سخنان رهبر معظم انقلاب کرده است که همه روزه در طول ماه مبارک رمضان منتشر می‌شود.
قرآن در حق چه کسانی «مرده باد» گفته است؟

قرآن در حق چه کسانی «مرده باد» گفته است؟

زنده باد و مرده باد از مصادیق دعا و نفرین است.
Powered by TayaCMS