دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

نيت، سرچشمه ارزش‌ها

No image
نيت، سرچشمه ارزش‌ها

 در همه عبادت‌ها، نيت را مي‌توان روح و قلب عبادت دانست، چرا كه هر عبادتي بايد با نيت و قصد قربة الي‌الله انجام شود؛ از اين بالاتر، نيت به قدري مهم است و نقش اساسي در تغيير و تحول دارد كه حتي اگر امور غير عبادي را با نيت صحيح الهي انجام دهيم، همان امور، عبادت خواهد شد، از اين رو پيامبر اكرم (ص) در نصايح خود به ابوذر فرمود: «اي ابوذر! بايد براي هر چيزي حتي خوابيدن و خوردن داراي نيت باشي.» نيت خوب و براي خدا، به عمل ارزش مي‌دهد، و هر قدر كه نيت خالص‌تر و جامع‌تر باشد، ارزش عمل بيشتر خواهد شد، و به عكس نيت ناصحيح و آلوده، يا ريا آلود، عمل را - گرچه ظاهري نيك داشته باشد - تباه و فاقد ارزش مي‌كند، بر همين اساس رسول اكرم (ص) فرمود: «همانا كردارها بستگي به نيت‌ها دارند.» بطور كلي همه عبادت‌ها بدون نيت باطل‌اند، و هرگاه نيت عبادت، آميخته با ريا باشد آن عبادت، باطل خواهد بود. نيت در نماز ركن اول آن است كه گرچه از روي فراموشي ترك شود، نماز باطل است. كوتاه سخن آن كه «صدق نيت» روح و قلب عبادت است، و با رفتن اين نيت، آن عبادت پيكري بي‌روح و بي‌خاصيت خواهدشد. براي اينكه به اهميت نيت از ديدگاه اسلام پي ببريم به نقل دو روايت اكتفا مي‌كنيم: 1- رسول اكرم (ص) فرمود: «يحشرالناس علي نياتهم؛ انسان‌ها در قيامت بر اساس نيت‌هاي خود محشور مي‌شوند. » 2 - امام صادق (ع) فرمود: «دوزخيان از اين رو جاودانه در دوزخند، كه نيت داشتند اگر در دنيا جاودان بمانند هميشه نافرماني خداكنند، و بهشتيان از اين رو در بهشت جاودان باشند كه نيت داشتند اگر در دنيا باقي بمانند هميشه اطاعت خدا كنند، پس اين دسته و آن دسته به خاطر نيت خود، جاوداني شدند.» به اين ترتيب نيت عامل سرنوشت‌سازدر زندگي انسان است، از اين رو سالم‌سازي نيت، اهميت بسيار دارد، زيرا همان‌گونه كه زمين شوره زار با زمين آماده و حاصل خيز يكسان نيست، همچنين آن كس كه داراي نيت پاك است با آن كس كه نيت آلوده دارد، هرگز يكسان نيستند. بنابراين بايد سعي و تلاش نمود تا پس از شناخت عوامل پاك‌سازي و بهسازي نيت، و عوامل آلاينده و ناپاك‌كننده آن، كارهايي را انجام داد كه موجب پاك‌سازي نيت مي‌شوند، و از اموري كه نيت را آلوده مي‌سازند به‌شدت پرهيز كرد. چرا كه به فرموده اميرمومنان علي (ع) « نيت پايه عمل است، و اعمال، ميوه‌هاي نيت‌ها هستند. » عوامل سالم‌سازي نيت، امور مختلف است، مانند عبادت‌ها، مناجات با خدا، خوردن غذاي پاك، وراثت، محيط، همنشين، تعليم و تربيت و... در راس اين امور، عبادت‌ها، نقش بسزايي در سالم‌سازي نيت دارند، چرا كه شرط نخستين و اساسي عبادت، اخلاص است، اگر در عبادت، اخلاص نباشد، باطل و بي‌محتوا و بي‌روح است، از اين رو در همه عبادت‌ها شرط است كه با نيت خالص و پاك، و دور از هر گونه ريا و شائبه ريا و خودنمايي، انجام شوند. در ميان عبادت‌ها، هيچ كدام مانند روزه، آميخته با نيت نيست، نيت در روزه، همانند رشته تسبيح است.

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

عالم غیب چیست/ منکران و معتقدان عالم غیب کیستند

عالم غیب چیست/ منکران و معتقدان عالم غیب کیستند

آیت الله جوادی آملی در تفسیر آیه «یؤمنون بالغیب» در سوره بقره، با تشریح مفهوم و اقسام غیب تأکید می‌کند که اگر کسی به اصول کلّی دین که غیب است، مؤمن و معتقد نباشد، کافر است؛ خواه اصلاً غیبی را قبول نداشته باشد، مثل مادیین؛ یا غیبِ فی ‌الجمله را قبول دارند و نه بالجمله را، مثل مشرکین.
قتل انسان بی گناه- آثار اعمال در قرآنʇ)

قتل انسان بی گناه- آثار اعمال در قرآن(7)

در شش قسمت گذشته از سلسله مطالب «آثار اعمال در قرآن مجید» مباحث آثار: گناه، خودپسندی و غرور، مکر و حیله، خوردن مال حرام، دورویی و نفاق و ظلم و ستم مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
ظلم و ستم- آثار اعمال در قرآن ʆ)

ظلم و ستم- آثار اعمال در قرآن (6)

در قسمت‌های اول تا پنجم سلسله مقالات «آثار اعمال در قرآن»، مباحث آثار گناه، آثار خودپسندی و تکبر، آثار مکر و حیله، آثار مال حرام و آثار دورویی و نفاق در زندگی انسانها مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
6خصوصیت متقین در قرآن کریم

6خصوصیت متقین در قرآن کریم

پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای به مناسبت ماه مبارک رمضان اقدام به انتشار مطالبی با عنوان «سی روز، سی‌گفتار قرآنی» برگزیده سخنان رهبر معظم انقلاب کرده است که همه روزه در طول ماه مبارک رمضان منتشر می‌شود.
قرآن در حق چه کسانی «مرده باد» گفته است؟

قرآن در حق چه کسانی «مرده باد» گفته است؟

زنده باد و مرده باد از مصادیق دعا و نفرین است.
Powered by TayaCMS