دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

چرايی ازدواج امام جواد(ع)با دخترمأمون

No image
چرايی ازدواج امام جواد(ع)با دخترمأمون

پرسش:

    چرا امام جواد(ع) با علم به اينکه مأمون پدرش امام رضا(ع) را به شهادت رسانده بود با دختر او ازدواج کرد؟

پاسخ:

     ازدواج امام جواد(ع) با دختر مأمون(ام الفضل) از مسائلي است كه اظهار نظر قطعي درباره آن مشكل است؛ ولي مي توان برخي عوامل را تأثيرگذار دانست. ازدواج حضرت جواد(ع) با ام الفضل هم از ناحيه حضرت قابل بررسي است و هم از ناحيه مأمون كه چه اهدافي از ازدواج دختر خود با امام جواد(ع) داشت. به نظر مي رسد مأمون اهداف زير را دنبال مي كرد:

    1- نظارت بر رفتار امام جواد(ع): مأمون با فرستادن دختر خود به خانه امام مي خواست آن حضرت را هميشه زير نظر داشته باشد و دختر مأمون نيز در انجام اين رسالت موفق بود، زيرا در خبرچيني و گزارشگري ماهر بود.

    2- جذب حكومت: مأمون تصور مي كرد با اين وصلت امام جواد(ع) را مجذوب ماديات و امكانات سلطنتي نموده و به قداست و حرمت امام لطمه وارد نمايد؛ غافل از اين كه امام جواد(ع) يكي از زاهد ترين امامان بوده و جذب دستگاه حكومت نمي گرديد.

    3- جلوگيري از اعتراض علويان: دشمني مأمون با علويان موجب شد كه آنان عليه وي اعتراض نموده و حكومت او را متزلزل كنند. مأمون با اين ازدواج قصد داشت خود را علاقه مند به امام نشان دهد، در نتيجه شيعيان قيام نكنند.

    طبيعي بود كه مأمون جهت تحقق اهداف فوق شديداً امام را تحت فشار قرار داد و براي اين وصلت از همه راهكارها و اهرم ها بهره گرفت.

    به نظر مي رسد عوامل زير در ازدواج امام جواد(ع) تأثيرگذار بود:

        1- اجبار امام به ازدواج:

    بي ترديد ازدواج امام جواد(ع) با دختر مأمون خواسته امام نبوده و اين ازدواج مانند ازدواج‌هاي معمولي كه مبتني بر خواست و رعايت شرايط باشد، صورت نگرفت. زيرا امام جواد(ع) مي دانست كه مأمون پدرش امام رضا(ع) را به شهادت رسانده و يكي از دشمنان خاندان اهل بيت پيامبر(ص) و شيعيان است. از سوي ديگر حكومت مأمون وجاهت قانوني و مشروعيت نداشت.

    مأمون جهت رسيدن به اهداف خود شديداً امام را تحت فشار قرار داد و حتي حضرت را تهديد نمود. برخي عقيده دارند كه اگر امام ازدواج نمي كرد، ممكن بود امام را ترور كند. (مهدي پيشوايي ،سيره پيشوايان،ص559)

    گرچه در قاموس ائمه(ع) ترس از مرگ وجود ندارد، ولي در آن مقطع زنده بودن و رهبري او نقش بنيادي در حفظ دين و مصالح مسلمانان داشت.

        2_ حفظ شيعيان:

    يكي از استراتژي هاي مهم خلفاي اموي و عباسي، شيعه ستيزي بوده و آنان از هيچ جنايتي عليه علويان دريغ نكرده و به آزار و زنداني و قتل آنان مي پرداختند. از سوي ديگر يكي از سياست هاي مهم ائمه(ع) حفظ شيعيان بود، چنانكه امام حسن(ع) يكي از علل صلح خويش را حفظ شيعيان بيان نمود. (اخبار الطوال، ص 220)

    ائمه(ع) سعي مي كردند با اتخاذ سياست و راهكارهاي منطقي و معقول به حفظ شيعيان بپردازند، گرچه ممكن بود اتخاذ راهكار حفظ شيعيان، شخصيت آنها را زير سؤال ببرد. شايد امام جواد(ع) از ازدواج با دختر مأمون، حفظ شيعيان را دنبال مي كرد. طبيعي بود كه مأمون با ازدواج دخترش با امام جواد(ع) تا اندازه اي از سياست خصمانه خود عليه شيعيان پرهيز مي‌كرد، زيرا به حسب ظاهر با امام شيعيان رابطه فاميلي برقرار كرده بود.

        3_حفظ دين:

    شايد ازدواج امام جواد(ع) با دختر مأمون نوعي تكليف بود تا امام جواد(ع) با اين ازدواج بتواند به حفظ دين و تبليغ آن بيشتر خدمت كند؛ امام با نفوذ در مركز حكومت سعي مي كرد تا اندازه اي از سياست دين ستيزي مأمون جلوگيري نمايد و به جامعه ديني خدمت كند.

     بنابراين امام جواد(ع) با اتخاذ سياست هاي منطقي، به رغم آن كه با ام الفضل ازدواج نمود، تحقق اهداف مأمون را در خصوص ازدواج دخترش غيرممكن ساخت.

   

   

 روزنامه كيهان، شماره 21045 به تاريخ 8/2/94، صفحه 8 (معارف)

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

عالم غیب چیست/ منکران و معتقدان عالم غیب کیستند

عالم غیب چیست/ منکران و معتقدان عالم غیب کیستند

آیت الله جوادی آملی در تفسیر آیه «یؤمنون بالغیب» در سوره بقره، با تشریح مفهوم و اقسام غیب تأکید می‌کند که اگر کسی به اصول کلّی دین که غیب است، مؤمن و معتقد نباشد، کافر است؛ خواه اصلاً غیبی را قبول نداشته باشد، مثل مادیین؛ یا غیبِ فی ‌الجمله را قبول دارند و نه بالجمله را، مثل مشرکین.
قتل انسان بی گناه- آثار اعمال در قرآنʇ)

قتل انسان بی گناه- آثار اعمال در قرآن(7)

در شش قسمت گذشته از سلسله مطالب «آثار اعمال در قرآن مجید» مباحث آثار: گناه، خودپسندی و غرور، مکر و حیله، خوردن مال حرام، دورویی و نفاق و ظلم و ستم مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
ظلم و ستم- آثار اعمال در قرآن ʆ)

ظلم و ستم- آثار اعمال در قرآن (6)

در قسمت‌های اول تا پنجم سلسله مقالات «آثار اعمال در قرآن»، مباحث آثار گناه، آثار خودپسندی و تکبر، آثار مکر و حیله، آثار مال حرام و آثار دورویی و نفاق در زندگی انسانها مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
6خصوصیت متقین در قرآن کریم

6خصوصیت متقین در قرآن کریم

پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای به مناسبت ماه مبارک رمضان اقدام به انتشار مطالبی با عنوان «سی روز، سی‌گفتار قرآنی» برگزیده سخنان رهبر معظم انقلاب کرده است که همه روزه در طول ماه مبارک رمضان منتشر می‌شود.
قرآن در حق چه کسانی «مرده باد» گفته است؟

قرآن در حق چه کسانی «مرده باد» گفته است؟

زنده باد و مرده باد از مصادیق دعا و نفرین است.
Powered by TayaCMS