دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

استثناء

No image
استثناء

كلمات كليدي : استثناء، علم بدیع، مدح شبیه به ذم، استثنای منقطع

استثناء در علم بدیع آن است که چیزی را به منظور تأکید و افزودن زیبایی سخن از یک حکم کلّی جدا کنند، و عامل تأکید و زیادتِ حُسن، معمولاً آن است که میانِ مستثنی و مستثنی‌منه سنخیت و مناسبتی وجود نداشته باشد. مانند:

کس از فتنه در پارس دیگر نشان

نبیند مگــــر قـــــامتِ مَه‌وشـــان

(سعدی)

که فتنۀ قامتِ مه‌وشان از جنس فتنه و آشوب مملکتی نیست و میان آن‌ها سنخیت وجود ندارد، امّا از حکم کلّی فتنه مستثنی شده است.

برخی این صنعت را با صنعت «مدح شبیه به ذم» یا «تأکید المَدح بِما یشبِهُ الذَّم» یکی دانسته‌اند، و برخی از معاصران به تقلید از علم نحو، این صنعت را «استثنای مُنْقَطِع» نام داده‌اند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

بررسی استكبار در قرآن و تقارن آن با ويژگی‌های امريكا

بررسی استكبار در قرآن و تقارن آن با ويژگی‌های امريكا

واژه استكبار، از ريشه «كبر» به معناي «عظمت و بزرگي اندازه» است.
آتاترک؛ پرچمدار غرب گرایی در آناتولی

آتاترک؛ پرچمدار غرب گرایی در آناتولی

هنگامی که پس از پایان جنگ جهانی اول، بخش‌های وسیعی از خاک امپراتوری عثمانی به اشغال نیروهای متفقین درآمد، شرایط سیاسی و اجتماعی این کشور نیز، دچار هرج و مرج و آشفتگی شد.
«استعمار و استكبار» شاخصه‌های ذاتی غرب مدرن

«استعمار و استكبار» شاخصه‌های ذاتی غرب مدرن

پاييز به تدريج رو به سرما نهاد ولي فضاي سياسي ايران كه پس از عبور از يك انتخابات داغ مي‌رفت تا به تدريج آرام شود، با مواضع دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور امريكا و ارجاع توافق هسته‌اي به كنگره، بار ديگر گرم شد.
Powered by TayaCMS