تالیفات آیت الله سید مهدی قزوینی

میراث مکتوب

سید مهدى قزوینى در کنار اشتغالات متعدد، به تألیف کتاب هم اهمیت مى داد. به مهم ترین آثار وى اشاره مى کنیم.

علم اصول

1. الفوائد الى آخر النواهى، 2. المهذّب فى تمام الاصول، 3. شرح القوانین، 4. السبائک المذقیه (به شکل منظوم)، 5. آیات الاصول: در هر مطلب اصولى به یک آیه از قرآن استدلال کرده است، 6. الفوائد الغرویّه فى المسائل الاصولیّه، 7. شرح این بیت از منظومه علامه بحرالعلوماست:

و من خیر الخلق بابن طاب *** یُفتحُ منه اکثر الابواب

سید مهدى قزوینى از این شعر چهل قاعده و اصل از علم اصول و چهل قاعده و ضابطه در علم فقه استنباط کرده است.

8. اساس الایجاد لتحصیل ملکه الاجتهاد: آقا بزرگ تهرانى در منزلت، هدف و معانى آن مى گوید: علم استعداد از شاخه هاى علم اصول است و این دانشى است که علامه قزوینى آن را تأسیس کرد. این اثر شامل یک مقدمه و چند تأسیس و یک خاتمه است. آن بزرگوار این کتاب را در شهر کاظمین، به درخواست شاگردش میرزا محمد بن عبدالوهاب همدانى کاظمى، در سال 1275ق تألیف کرد و این دانش را به نام «علم الاستعداد بلوغ المراد الى تحصیل ملکه الاجتهاد» نام نهاد. در آغاز کتاب تعریفى به دست داده، و موضوع آن را بیان فرمود و سپس به هدف و غایت آن پرداخته است.

او در بیان تعریف این علم مى گوید: علم به یک سلسله قواعد کلّى است که مراتب استعداد تا پدید آمدن ملکه اجتهاد در آن مورد بحث قرار مى گیرد. موضوع آن «استعداد» است و قابلیّت نفس براى تحصیل کمال و هدف، وصول به درجه اجتهاد است. تأسیس هاى سه گانه پیرامون شناخت، حقیقت و هویّت استعداد و مستعد و مستعدٌ له است و پژوهش در این که آیا فرایند اجتهاد استعداد در انسان، یک قوّه و توان قدسى و الهى و بخشش پروردگار است؟ یا یک ملکه و حالتى است که باید انسان آن را کسب کند و فرا گیرد. نویسنده الذریعه مى نویسد:

«من یک نسخه از این کتاب را نزد شیخ علامه عبدالحسین حلّى در نجف دیدم و نسخه دیگرى از آن را نزد علامه میرزا هادى خراسانى^[25] حائرى در شهر کربلا ملاحظه کردم.»^[26]

دانش فقه

1. بصائر المجتهدین فى شرح تبصره علامه حلّى در 15 جلد، 2. مواهب الافهام فى شرح شرایع الاسلام، 3. نفائس الاحکام، 4. القواعد الکلّیه الفقهیّه، 5. فلک النجاة فى احکام الهداة، 6. وسیلة المقلدین، 7. اللمعات البغدادیّة فى احکام الرضاعیّه، 8. شرح اللمعتین.

اخلاق

1. معارج النفس الى محلّ القدس، 2. معارج الصعود فى علم الطریق والسلوک.

حکمت و منطق و کلام

1. مضامیر الامتحان فى علم الکلام والمیزان، 2. آیات المتوصمین فى اصول الدین، 3. قلائد الجزاید فى اصول الاعتقاد، 4. رسالة فى ابطال الکلام النفسى، 5. مسائل الارواح فى علم الحکمة.

تفسیر قرآن

1. تفسیر سوره فاتحة الکتاب، 2. تفسیر سوره قدر، 3. تفسیر سوره اخلاص.

شرح اخبار

1. شرح حدیث «حبّ على حسنه لا تضرّ معها سیئة، و بغضه سیّئة لا تنفع معها حسنة».

2. مشارق الانوار فى حلّ مشکلات الاخبار، 3. التحقیق فى تعیین الفرقه الناجیه: گفته شده است یکى از بهترین آثار او و داراى مطالب ارزشمندى است.

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه