تدریس سید علی سید مرتضی

حوزه درس سید

حوزه درس او ویژگیهایى داشت که به سختى مى توان نمونه آن را در درس دیگر عالمان یافت. از ویژگى مجلس درس او این بود که همه گونه افراد با هر عقیده اى مى توانستند در محضر او حضور یابند و از علوم مختلفى که وى تدریس مى کرد استفاده نمایند. نقل شده زمانى مردى یهودى که از قحطى و تنگدستى رنج مى برد به حضور استاد رسید و از وى تقاضاى یادگیرى علم نجوم کرد. سید مرتضى با گشاده رویى تقاضاى او را پذیرفت و دستور داد هر روز مبلغى به او بپردازند. آن مرد یهودى مدتى در درس استاد شرکت کرد و زندگى خود را از طریق همان مبلغ گذراند و پس از گذشت مدتى نه چندان زیاد، تحت تأثیر عظمت و برخوردهاى مکتبى شریف مرتضى قرار گرفت و مسلمان شد.^([1])

مرحوم محدّث نورى مى نویسد : «سید مرتضى - قدس سرّه - علوم زیادى را تدریس مى کرد»^([2]) خصوصیت دیگر حوزه درس او این بود که به هر شاگردى به فراخور حالش شهریه مى پرداخت. نقل شده که این استاد بزرگوار به شاگرد ممتازش شیخ طوسى ماهانه دوازده دینار مى پرداخت.

ویژگى دیگر درس او این بود که بزرگان بسیارى در آن شرکت مى کردند، حتى گاهى استاد عالى قدرش شیخ مفید(رحمه الله) نیز در درس او حضور مى یافت. در این باره چنین گفته شده است :

«تمام فاضلها و دانشمندان عرب و عجم از جملات او متحیّر، توگویى سیبویه همه زمانهاست و سحبان^([3]) قرن چهارم، توأم با حکمت لقمان و زهد سلمان. وقتى در درس خواجه نصیر نام او برده شد مؤدبانه گفت : صلوات الله علیه! چون سید مرتضى به درس مفید حاضر گشتى، مفید به احترام او از جا برمى خاستى و گاه کرسى درس خود به او دادى و از بیان و تقریر او نشاط کردى و در جلو او بر روى مبارکش لبخند شادى زدى, که گویى سیماى معصومین بینى و گاه که به یاد خواب زهرا(علیها السلام)مى افتادى اشک شوق و محبّت به گونه جارى ساختى.»^([4])

[1] - اعیان ,,الشیعه، سید محسن امین عاملى، ج8، ص241.

[2] - فوائدالرضویه، ص285.

[3] - خطیبى است که در فصاحت و بلاغت مشهور است. (ر.ک ,,: لغتنامه دهخدا).

[4] - علماى بزرگ شیعه از کلینى تا خمینى، نام. جرفاد قانى، ص22.

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه