تالیفات علامه سید هاشم حسینی بحرانی

گنجینه بحرانى

علامه سید هاشم آثار ارزشمندى را در موضوعات متفاوت علوم اسلامى به یادگار نهاد و با تألیف کتابهاى متعدد، دائرة المعارفى جامع و سودمند در اختیار رهروان هدایت و پژوهشگران شریعت قرار داد.

روش علمى و تحقیقى سید

علامه بحرانى در تدوین کتابهاى روایى و حدیث، از روشهاى برجسته و علمى خاصى استفاده مى کرد که اشاره اى اجمالى به آنها ضرورى مى نماید.

1. استفاده از روایات اهل سنت براى اثبات امامت على(علیه السلام) و دیگر امامان معصوم (علیهم السلام)به گونه اى که او حدیث منزلت را از طریق یکصد سند از دانشمندان اهل سنت با ذکر نام کتاب و مدرک آنها نقل کرده است.^([1])

2. استفاده از نسخه هاى متعدد و عبارات متفاوت یک حدیث براى صحیح تر مشخص شدن و گویایى حدیث.

3. تحقیق و تصحیح سند احادیث براى پیدا کردن روایات صحیح.^([2])

او در این زمینه کتاب تهذیب شیخ طوسى را بررسى و تحقیق کرد و اغلاط بسیارى را که در رجال و سند اخبار بود مشخص ساخت و اثر خویش را «تنبیهات الاریب فى رجال التهذیب» نامید.^([3])

4. دسته بندى و تبویب احادیث از دیگر کارهاى مهم و لازمى بود که در سیره نیکوى سید قرار داشت.

او در این باره کتاب «ترتیب التهذیب» را که مربوط به تهذیب شیخ طوسى بود به رشته تحریر در آورد و آن را به بهترین روش تدوین و دسته بندى کرد.^([4])

کوششهاى جانفرساى این محقق توانمند، عالمان و سیره نویسان بلند پایه را بر آن داشت تا همگان اعتراف کنند که در تاریخ تشیع کسى جز علامه مجلسى(رض) مانند او دیده نشده است^([5]) و بلکه در برخى موارد از جمله تحقیق در سند و تصحیح آن، امتیازاتى دارد که در نوع خود بى نظیر بوده و ایشان در این باره از مصادرى حدیث نقل کرده که علامه مجلسى به آنها دست نیافته است.^([6])

[1] - غایه المرام، سید هاشم بحرانى، ص 109، 126، 191، 200.

[2] -البرهان، سید هاشم بحرانى، ج4، ص 551.

[3] - لؤلؤة البحرین، ص 65.

[4] - همان

[5] - لؤلؤة البحرین، ص 63,الکنى و الالقاب، شیخ عباس قمى، ج 3، ص 93, قصص العلماء، ص 63, اعیان الشیعه، سید محسن امین عاملى، ج 51، ص 8, انوارالبدرین، على بلادى، ص 136.

[6] -العلامة السید هاشم بحرانى، ص 57.

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه