دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

کلام حسی

No image
کلام حسی

در اروپا با غلبه روش حسی وتجربه در شناخت طبیعت بر روش قیاسی این فکر پیدا شد که روش قیاسی وتعقلی در اعتبار ندارد وتنها فلسفۀ قابل اعتماد فلسفۀ حسی است. والهیات به سبب خارج بودن از دسترس حس وتجربه، مشکوک ومجهول وغیر قابل تحقیق قلمداد شود در جهان اسلام سابقۀ‌ موج مخالفت با هر گونه تفکر وتعمّق از طرف اهل حدیث از یک طرف، موفقیت‌های پی در پی روش حسی در شناخت طبیعت از طرف دیگر، ودشواری تعمّق وحل مسائل فلسفی از جانب سوّم، گروهی از نویسندگان مسلمان را سخت به هیجان آورد وموجب پیدایش یک نظریّه تلفیقی در میان آنها شد مبنی بر اینکه الهیات قابل تحقیق است ولی در الهیات نیز منحصراً لازم است از روش حسی وتجربی که برای شناخت طبیعت مورد استفاده قرار می‌گیرد استفاده کرد. این دسته مدعی شدند که از نظر قرآن تنها راه شناخت خداوند مطالعه در طبیعت ومخلوقات با استفاده از روش حسی است وهر راهی غیر از این راه بیهوده است، زیرا قرآن در سراسر آیات خود در کمال صراحت بشر را به مطالعه در مظاهر طبیعت که جز با روش حسی میّسر نیست دعوت کرده است.

امّا باید گفت اگر بتوان برخی مسائل کلامی وعقیدتی را با حس وتجربه فهمید قدر ناچیزی است در مقابل کل آنچه که انسان باید بفهمد.

و اگر چه قرآن مردم را به مطالعه حسی طبیعت نیز دعوت کرده اما آیاتی هم وجود دارد که یقیناً با مطالعه در نظام طبیعت نمی‌توان آن آیات ومسائل مطروحۀ در آنها را فهمید از قبیل:

« لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ » (شوری/11)

«هیچ مثل ومانندی برای خداوند نیست».

« وَلِلّهِ الْمَثَلُ الأَعْلَىَ » (نحل/60)

«برای خدا عالی‌ترین اوصاف کمال است».

به طور حتم طبیعت شناسی ما را به علم و قدرت و حکمت آفرینندۀ جهان آگاه می‌کند اما چگونه از راه مطالعه در مخلوقات که به هر حال محدودند، به علم نامتناهی و قدرت نامتناهی واقف می‌شویم؟

« وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ »(انعام/101)

« وَهُوَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ » (مائده/120)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

مشعشعیان

مشعشعیان

سیدمحمد بن فلاح، از نوادگان  امام کاظم (ع)، در واسط عراق زاده شد.
فرقه نعمانیه

فرقه نعمانیه

تفرق و انشعاب در تمام مذاهب رویدادی انکار نشدنی است اما برخی اوقات حقایق این انشعاب در اثر تعصبات مخفی می‌شود بلکه افتراء و دروغ دشمنان یک مذهب، انشعابات کاذبی را به صحنه مذهب مورد نظر می‌رساند.
فرقه رافضه Rafzh

فرقه رافضه Rafzh

اسامی مختلفی می‌تواند به هر فرقه یا مذهبی اطلاق شود.اما در برخی موارد اطلاق و نامگذاری اسامی، بر اساس دشمنی مخالفین صورت می‌گیرد. انگیزه دشمنان، تحقیر و توهین به فرقه یا مذهب مذکور می‌باشد. این شیوه توسط عموم اهل سنت در مورد شیعه بکار رفته و امروزه نیز بکار می‌رود.
فرقه فطحیه Fthyh

فرقه فطحیه Fthyh

نیمه اول قرن دوم از نظر ظهور فرق و مذاهب گوناگون در دامن امت اسلامی بسیار گسترده می‌نماید.
فرقه شمطیه Shmtyh

فرقه شمطیه Shmtyh

اعتقاد به مهدویت از ارکان عقائد شیعی است و در ادیان و مذاهب دیگر وجود منجی آخرالزمان به اشاره بیان شده است. این عامل امید دهنده اگر به طور صحیح تبیین نشود مشکلاتی را به دنبال خواهد داشت.
Powered by TayaCMS