دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اعتقاد به توحید سرآغاز همه نیکی ها‌

توحید یعنی یکی دانستن و در اصطلاح به معنی یکی دانستن خدا و مبدا هستی است، اعتقاد به یگانگی «او» از هر جهت، از جهت ذات از جهت آفرینش، از جهت اداره و چرخاندن هستی، از جهت بندگی و پرستش یا راز و نیاز و نیایش و از جهات دیگر.‌
No image
اعتقاد به توحید سرآغاز همه نیکی ها‌
نویسنده: محمدعلی لطیفیان

توحید یعنی یکی دانستن و در اصطلاح به معنی یکی دانستن خدا و مبدا هستی است، اعتقاد به یگانگی «او» از هر جهت، از جهت ذات از جهت آفرینش، از جهت اداره و چرخاندن هستی، از جهت بندگی و پرستش یا راز و نیاز و نیایش و از جهات دیگر.‌   

الهیات قرآن بیش از هر چیز روی «یگانگی خدا» تاکید داشته است و شعار قرآن این است که:

«لااله الاالله» غیر از الله خدایی نیست. در قرآن این شعار بیش از شصت بار با عبارتهای گوناگون آمده است نظیر: « لااله الاهو» جز او خدایی نیست، «ما من اله الاالله» جز الله خدایی نیست، «انما الله اله واحد» خدا خدایی یکتا است.‌ در زبان عربی دو کلمه داریم که از نظر معنی بسیار به هم نزدیک‌اند. ولی با این حال باید از یکدیگر باز شناخته شوند، یکی «اله» و دیگری «الله». «اله» اسم عام است که در فارسی کلمه «خدا» را جمع می‌بندیم و می‌گوییم «خدایان»، در عربی «اله» را جمع می‌بندیم و می‌گوییم «الهه». ولی «الله» اسم خاص است و در ترجمه فارسی آن خدا، خداوند، یزدان و ایزد آمده است. ‌بنابراین باید گفت که واژه خدا در فارسی به دو صورت استعمال می‌شود، یکی به صورت عام که دارای جمع است و دیگری به صورت اسم خاص برای آفریدگار جهان و در صورت اخیر جمع نخواهد داشت.آیات توحیدی قرآن بیشتر روی توحید در خلق و امر و توحید در عبادت و اطاعت «یکتا پرستی» تکیه دارد، قرآن نخست توجه انسان را به «یگانگی آفریدگار» و «یگانگی کردکار» جلب می‌کند و پس از روشن کردن اینکه «خلق و امر»، یعنی آفریدن و گرداندن چرخ آفرینش و فرمانروایی بر جهان مخصوص «خدا» است، نتیجه می‌گیرد که: « بنابراین نیایش و پرستش نیز مخصوص او است».‌اهمیت توحید در اسلام به حدی است که نخستین آیات قرآن که بر پیغمبر اسلام (ص) وحی شد با اشاره به «توحید و خلق و امر» بوده است. قرآن نظام یکسره، به هم پیوسته و یگانه‌ای را که در سراسر جهان است دلیلی روشن بر یگانگی آفریدگار و فرمانروای جهان می‌شمرد و از ما می‌خواهد که به این نظام و استواری و همه گیری آن بیندیشیم و از این راه به «توحید» پی بریم. ‌صدر المتالهین در اسفار در زمینه توحید با اشاره به آیاتی چند از قرآن می‌گوید: «راه دیگر برای اثبات یگانگی خدا در خدایی و فرمانروایی اش این است که یگانگی و یکپارچگی جهان دلیل یگانگی خدای فرمانروای جهان است.‌ توحید اولین اصل در پذیرش اسلام و اولین اصل در اصول دین می‌باشد: توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد. توحید در اسلام بیش از هر چیز روی  یکتا پرستی و توحید در عبادت تکیه دارد. اعتقاد به خدای بزرگ، خدای آفریدگار که اساس آفرینش از اوست در بسیاری از ادیان و مکتبهای فلسفی و عرفانی دیده می‌شود، در این ادیان و مکتبها همراه با اعتقاد به وجود خدای آفریدگار، غالباً این اعتقاد نیز وجود دارد که هیچ موجود دیگر در جهان نیست که در مقام و هم عرض خدای بزرگ باشد. ‌ولی توحید قرآن این مقدار از یگانه دانستن خدا را کافی نمی‌داند، از دید قرآن توحید و یکتا دانستن خدا وقتی واقعیت دارد که اثر عملی آن توحید در عبادت، دعا و استعانت، حمد و نیایش باشد. در بسیاری از آیات قرآن بعد از یگانگی خداوند، پرستش و عبادت این خدای یگانه آمده است.«الحمدلله رب العالمین ... ایاک نعبد و ایاک نستعین». این عبادت و پرستش خدای یگانه، تاثیر خود را در زندگی اجتماعی افراد خواهد گذاشت، در جامعه، موقعیت‌های مادی و دنیوی نظیر ثروت، قدرت، شهرت سر خم نخواهد کرد و در مسائل و مشکلات زندگی فقط از خدای صاحب قدرت در جهان، یاری خواهد جست.‌ 

مقاله

نویسنده محمدعلی لطیفیان

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

دکتر حسن بلخاری ـ عضو فرهنگستان هنر - بخش اول

دکتر حسن بلخاری ـ عضو فرهنگستان هنر - بخش اول

اشاره: هنر در عامترین تعریف خود، ظهور و تجلی استعدادهای فطری و زیبایی طلب انسان در قالب آثار هنری است.
وظایف و اختیارات شورای نگهبان بر اساس قانون اساسی چیست؟

وظایف و اختیارات شورای نگهبان بر اساس قانون اساسی چیست؟

از جمله نهاد‌های مهم حکومتی، شورای نگهبان است که مطابق اصل ۹۱ قانون اساسی به ‌منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی تشکیل شده است.
رويكرد مسلمانان به علم نجوم معرفت شناسانه است

رويكرد مسلمانان به علم نجوم معرفت شناسانه است

محمدحسن‏صادق‌پور

اگر در آثار دانشمندان و فلاسفه اسلامی نيك بنگريم، در كنار نظريات فلسفی انديشمندان اغلب آثاری مرتبط با علم نجوم نيز می‌توانيم مشاهده كنيم، اما اين علم چه نسبتی با فلسفه و دين دارد كه همواره ردپای آن در انديشه اسلامی وجود داشته است؟
گفتگو با دکتر غلامحسین دینانی - کریم فیضی - ۷

گفتگو با دکتر غلامحسین دینانی - کریم فیضی - ۷

اشاره: سخن به اسماء و صفات الهی رسید و استاد مبحث دشواری را آغاز کردند که دوستداران می‌توانند در کتاب «عقل الله» دنبال کنند. با حذف آن بخش، موضوع را پی می‌گیریم. استاد ادامه می‌دهند:
مفهوم مهدور الدم و مصادیق آن در قانون مجازات اسلامی چیست؟

مفهوم مهدور الدم و مصادیق آن در قانون مجازات اسلامی چیست؟

در قانون مجازات اسلامى براساس متون فقهى در مواردى به صورت مطلق و در مواردى به صورت نسبى و نسبت به افراد خاص، اجازه قتل و سلب حیات صادر شده است.
Powered by TayaCMS