اهمیت کار و تلاش در سیره پیامبر(ص)

كار و تلاش، سيره پيامبر(ص)

پاسخ: پیامبر اعظم(ص) در سیره عملی خود ضمن انجام مسئولیت خطیر رسالت و راهنمایی و تعلیم و تربیت جامعه اسلامی، در مواقع مختلف و با توجه به شرایط و نیازها و ضرورتهای جامعه، به کار و تلاش می‌پرداخته است. آن حضرت بدین وسیله پیروان آیین خود را به ارزش و اهمیت کار و کوشش و نقش آن در پیشبرد مسائل اقتصادی جامعه رهنمون می‌ساخته و ضمناً با اشتغال به کارهای مختلف استقلال خود را در جامعه حفظ می‌نموده است. به عنوان نمونه تلاش و کار طاقت فرسای آن حضرت در حفر خندق از زبان امیرالمومنین علی(ع) چنین توصیف شده است:

«هنگام کندن خندق همراه پیامبر(ص) بودیم که فاطمه(س) در حالی که تکه نانی با خود داشت نزد پیامبر(ص) آمد و آن را به پیامبر(ص) داد. پیامبر(ص) فرمود: این چیست؟ حضرت فاطمه(س) گفت: قرص نانی است که برای حسن و حسین آماده کرده بودم که قسمتی از آن را برای شما آوردم. سپس پیامبر(ص) فرمود: این اولین غذایی است که بعد از سه روز می‌خورم. (عیون اخبارالرضا، ج2، ص40)

از این گفتار چنین نتیجه می‌گیریم که رسول گرامی اسلام(ص) آن قدر به کار و فعالیت فیزیکی اهمیت می‌دادند که خود شخصاً در جریان کندن خندق شرکت کرده و آنچنان به کار اشتغال داشته که حتی به فکر خوردن غذا نیز نبوده است. آن حضرت با این عمل خود هم به کار و تلاش ارزش می‌داده است و هم اینکه برای دیگران در هر زمینه اسوه و الگو بوده است.

همچنین از علی(ع) در توصیف اهمیت و جایگاه کار و تلاش در سیره عملی پیامبر گرامی(ص) روایت دیگری مطرح شده که فرمود: علی(ع) باغش را که به دست پیامبر(ص) آباد شده بود و آن حضرت با دست خودش آبیاری کرده بود به دوازده هزار درهم فروخت و در حالی نزد خانواده‌اش رفت که همه آن را صدقه داده بود. (الحیاه ، ج4، ص323) در روایت فوق علی(ع) به کار کشاورزی و تلاش و فعالیت فیزیکی پیامبر گرامی اسلام(ص) اشاره نموده است که آن حضرت نسبت به چنین کارهایی اهتمام می‌ورزیده و از دیدگاه ایشان دارای ارزش و اهمیت ویژه‌ای بوده است.

در روایت دیگر علی(ع) در توصیف انجام کارهای شخصی پیامبر(ص) توسط خود آن حضرت را چنین توصیف می‌نماید: «رسول خدا(ص) همیشه موقع غذاخوردن روی زمین می‌نشست و نشستن او مانند بنده بوده و کفشش را با دست خود می‌دوخت و لباس خود را وصله می‌زد و سوار الاغ برهنه می‌شد و کس دیگری را نیز سوار می‌کرد... (الحیاه ، ج2، ص52) از دیدگاه اولیای الهی هرگونه کار و تلاشی که جوابگوی خواسته‌های مشروع انسان باشد، و همچنین انجام کارهای شخصی که موجب رفع نیازهای انسان می‌شود، از ارزش قابل توجهی برخوردار است. لذا با توجه به روایت فوق شخص پیامبر(ص) به این امر توجه خاصی داشته و تمام کارهای خود را با دست خویش انجام می‌داده است. در یک جمع بندی مختصر به چنین نتیجه ای می‌رسیم که رسول گرامی اسلام(ص) همراه و همگام با انجام رسالت تبلیغ دین الهی، در تمام مراحل زندگی به هرگونه کار و تلاش مفید و ثمربخش می‌پرداخت و هرکاری را با توجه به شرایط و ضوابط مربوط به آن به انجام می‌رساند و تمام کارها با دست توانای آن حضرت به بهترین وجه انجام می‌گرفت. آن حضرت در ضمن عمل و تلاش‌های پی گیر خود، با بیانات شیوا و سخنان آموزنده تمام آحاد مردم را در تمام مراحل کار و تلاش راهنمایی می‌نمود و آنان را به فعالیت و کار تشویق و ترغیب می‌کرد تا جامعه اسلامی با اشتغال به کار از استقلال کامل بهره مند بوده و از رونق اقتصادی برخوردار گردند.